7 هزار خبرنگار افغان خانهنشین شدند
فضای رعب و وحشتی که پس از تسلط طالبان بر رسانههای این کشور سایه افکنده، هر روز تعداد بیشتری از اهالی رسانه را ناامید و بیکار میکند. تصویر شلاقزدن دو خبرنگار مرد که از یک تظاهرات ضدطالبان گزارش تهیه کرده بودند، سندی است از رفتار نامتعارف با خبرنگاران. درحالیکه پیش از تسلط آنان، افغانستان یکی از آزادترین رسانههای جهان را داشت و چاپ و انتشار اخبار از سوی نهادهای حاکمیتی زیر فشار نبود. البته افغانستان در سالهای مختلف جزء ناامنترین مکانها برای اهالی رسانه بود. چند ماه قبل نیز مجریان تلویزیون، اینفلوئنسرها و خبرنگاران با تهدیدهای زیادی از سوی طالبان روبهرو شده بودند. پیشینه رسانهای در افغانستان به 145 سال پیش یعنی سال 1873 برمیگردد. وضعیت رسانهها تا قبل از رویکارآمدن طالبان با فرازونشیب همراه بود؛ اما بعد از طالبان رسانهها به صورت کامل تحت نظارت دولت قرار گرفتند و برنامههای تلویزیون دولتی نیز متوقف شدند؛ چراکه تلویزیون و عکس طبق عقیده طالبان از نظر دینی مردود بودند و کسی حق نداشت از آنها استفاده کند. به گزارش رسانهها، بعد از حمله نظامی آمریکا به افغانستان و سقوط طالبان، مبالغ هنگفتی
سرمایهگذاری خارجی برای بازسازی کشور هزینه شد که این امر باعث گسترش مطبوعات، رادیو و تلویزیون نیز شد؛ چراکه گسترش آزادی بیان و حمایت از آن، بهعنوان یکی از شروط اساسی جامعه جهانی در قبال کمکهای مالی و نظامی به افغانستان و حکومت کرزی بود.
پس از گذشت 19 سال جمهوریت در افغانستان، طالبان دوباره قدرت را در درست گرفته است. در ابتدای کار، طالبان تنگنظریهای گذشته را نشان نداده بود و حتی اینترنت افغانستان، به استثنای «پنجشیر» را قطع نکرده و برای حضور زنان در شبکههای خصوصی تلویزیون نیز ممنوعیتی وضع نکرده بود؛ اما دو، سه روز بعد ورق برگشت و آنچنان که فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران (IFJ) گزارش داده است، با بهدستگیری قدرت از سوی طالبان در افغانستان، دستکم فعالیت ۱۵۳ رسانه متوقف شده است. در این مدت همچنین زنان روزنامهنگار بیکار شدهاند و تهدیدها و خشونتها علیه خبرنگاران افزایش یافته است. «IFJ» ضمن ابراز نگرانی شدید از امنیت روزنامهنگاران در سراسر افغانستان، حملات فزاینده طالبان به آزادی مطبوعات را محکوم کرد.
آنتونی بلانگر، دبیر کل فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، در سایت این نهاد نوشته است: «در افغانستان تا پیش از قدرتگرفتن طالبان، روزنامهنگاران کشته میشدند؛ اما اکنون هیچ آمار موثقی در دست نیست و شرایط روزنامهنگاران کاملا مبهم است و فقط یک رسانه در افغانستان فعالیت میکند، آنهم رسانه رسمی طالبان است که هیچ زنی در آن کار نمیکند».
گزارشها درباره بازداشت، شکنجه، ضربوشتم و ضبط تجهیزات خبرنگاران، هر روز در حال افزایش است. بیش از هفت هزار خبرنگار تحت تأثیر اقدامات طالبان قرار گرفتهاند، بسیاری از کار منع شدهاند و بسیاری از ترس جان خود و خانوادههایشان مخفی شدهاند. طالبان علاوه بر اعلام ممنوعیت تظاهرات و تجمعات، هر زمان که بخواهند اینترنت و تلفن را هم قطع میکنند.خبرنگاران زن درحالحاضر به طور کامل از فعالیتهای رسانهای منع شدهاند و برنامههای رسانهای و سرگرمی لغو شده است. همچنین پس از آزادی حدود هزار مجرم از زندانهای افغانستان توسط طالبان، نگرانیهای زیادی از امنیت بسیاری از خبرنگاران وجود دارد. روزنامهنگاران افغان با وجود تهدیدهای خشونتآمیز طالبان در نامهای سرگشاده به سازمان ملل متحد که به امضای ۱۵۰ روزنامهنگار رسیده، خواستار اقدامات فوری برای نجات روزنامهنگاران افغانستان شدهاند. دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز با انتشار بیانیهای از طالبان خواسته است فورا به استفاده از زور و بازداشت خودسرانه روزنامهنگاران و معترضان پایان دهد. فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران ضمن اعلام همبستگی با
روزنامهنگاران افغان، از طالبان خواست به حقوق روزنامهنگاران و آزادی مطبوعات احترام بگذارند. البته این حمایتها معمولا بیشتر جنبه شعاری دارد و به نظر نمیرسد این نهادها توان حمایت از روزنامهنگاران را داشته باشند.
فضای رعب و وحشتی که پس از تسلط طالبان بر رسانههای این کشور سایه افکنده، هر روز تعداد بیشتری از اهالی رسانه را ناامید و بیکار میکند. تصویر شلاقزدن دو خبرنگار مرد که از یک تظاهرات ضدطالبان گزارش تهیه کرده بودند، سندی است از رفتار نامتعارف با خبرنگاران. درحالیکه پیش از تسلط آنان، افغانستان یکی از آزادترین رسانههای جهان را داشت و چاپ و انتشار اخبار از سوی نهادهای حاکمیتی زیر فشار نبود. البته افغانستان در سالهای مختلف جزء ناامنترین مکانها برای اهالی رسانه بود. چند ماه قبل نیز مجریان تلویزیون، اینفلوئنسرها و خبرنگاران با تهدیدهای زیادی از سوی طالبان روبهرو شده بودند. پیشینه رسانهای در افغانستان به 145 سال پیش یعنی سال 1873 برمیگردد. وضعیت رسانهها تا قبل از رویکارآمدن طالبان با فرازونشیب همراه بود؛ اما بعد از طالبان رسانهها به صورت کامل تحت نظارت دولت قرار گرفتند و برنامههای تلویزیون دولتی نیز متوقف شدند؛ چراکه تلویزیون و عکس طبق عقیده طالبان از نظر دینی مردود بودند و کسی حق نداشت از آنها استفاده کند. به گزارش رسانهها، بعد از حمله نظامی آمریکا به افغانستان و سقوط طالبان، مبالغ هنگفتی
سرمایهگذاری خارجی برای بازسازی کشور هزینه شد که این امر باعث گسترش مطبوعات، رادیو و تلویزیون نیز شد؛ چراکه گسترش آزادی بیان و حمایت از آن، بهعنوان یکی از شروط اساسی جامعه جهانی در قبال کمکهای مالی و نظامی به افغانستان و حکومت کرزی بود.
پس از گذشت 19 سال جمهوریت در افغانستان، طالبان دوباره قدرت را در درست گرفته است. در ابتدای کار، طالبان تنگنظریهای گذشته را نشان نداده بود و حتی اینترنت افغانستان، به استثنای «پنجشیر» را قطع نکرده و برای حضور زنان در شبکههای خصوصی تلویزیون نیز ممنوعیتی وضع نکرده بود؛ اما دو، سه روز بعد ورق برگشت و آنچنان که فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران (IFJ) گزارش داده است، با بهدستگیری قدرت از سوی طالبان در افغانستان، دستکم فعالیت ۱۵۳ رسانه متوقف شده است. در این مدت همچنین زنان روزنامهنگار بیکار شدهاند و تهدیدها و خشونتها علیه خبرنگاران افزایش یافته است. «IFJ» ضمن ابراز نگرانی شدید از امنیت روزنامهنگاران در سراسر افغانستان، حملات فزاینده طالبان به آزادی مطبوعات را محکوم کرد.
آنتونی بلانگر، دبیر کل فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران، در سایت این نهاد نوشته است: «در افغانستان تا پیش از قدرتگرفتن طالبان، روزنامهنگاران کشته میشدند؛ اما اکنون هیچ آمار موثقی در دست نیست و شرایط روزنامهنگاران کاملا مبهم است و فقط یک رسانه در افغانستان فعالیت میکند، آنهم رسانه رسمی طالبان است که هیچ زنی در آن کار نمیکند».
گزارشها درباره بازداشت، شکنجه، ضربوشتم و ضبط تجهیزات خبرنگاران، هر روز در حال افزایش است. بیش از هفت هزار خبرنگار تحت تأثیر اقدامات طالبان قرار گرفتهاند، بسیاری از کار منع شدهاند و بسیاری از ترس جان خود و خانوادههایشان مخفی شدهاند. طالبان علاوه بر اعلام ممنوعیت تظاهرات و تجمعات، هر زمان که بخواهند اینترنت و تلفن را هم قطع میکنند.خبرنگاران زن درحالحاضر به طور کامل از فعالیتهای رسانهای منع شدهاند و برنامههای رسانهای و سرگرمی لغو شده است. همچنین پس از آزادی حدود هزار مجرم از زندانهای افغانستان توسط طالبان، نگرانیهای زیادی از امنیت بسیاری از خبرنگاران وجود دارد. روزنامهنگاران افغان با وجود تهدیدهای خشونتآمیز طالبان در نامهای سرگشاده به سازمان ملل متحد که به امضای ۱۵۰ روزنامهنگار رسیده، خواستار اقدامات فوری برای نجات روزنامهنگاران افغانستان شدهاند. دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز با انتشار بیانیهای از طالبان خواسته است فورا به استفاده از زور و بازداشت خودسرانه روزنامهنگاران و معترضان پایان دهد. فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران ضمن اعلام همبستگی با
روزنامهنگاران افغان، از طالبان خواست به حقوق روزنامهنگاران و آزادی مطبوعات احترام بگذارند. البته این حمایتها معمولا بیشتر جنبه شعاری دارد و به نظر نمیرسد این نهادها توان حمایت از روزنامهنگاران را داشته باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.