|

کمک‌خواستن همیشه از سر ناتوانی نیست

الهام فخاری

صورت را با سیلی سرخ نگه‌داشتن، آبروداری، کم‌نیاوردن و... اینها چیزهایی است که در جانمایی (توجیه) کمک‌نخواستن گفته می‌شوند که برای ما در این جامعه بسیار هم آشناست. زندگی گروهی بخشی از زیرساخت هستی ماست. ما گرچه روند بالندگی فردی داریم ولی این فرد در بافت گروهی (خانواده، گروه و جامعه) پرورش می‌یابد. زبان ابزار ما برای شناخت و پردازش‌های شناختی است و چیستی زبان تعاملی و گروهی است. زبان را هم بر پایه توانایی سرشتی در خانواده و بافت اجتماعی می‌آموزیم. ما بسیاری از دیگر مهارت‌‌های زیستی ازجمله مهارت‌های شناختی و عاطفی و رفتاری‌مان را هم از یکدیگر و در بافت اجتماعی پایدار می‌کنیم.

از برجسته‌‌ترین کارکردهای شناختی شناسایی مسئله‌ها، فرضیه‌پردازی (پاسخ‌های احتمالی بخردانه به پرسش‌هایی درباره مسئله)، بررسی شرایط و داده‌‌گیری، پردازش داده‌‌ها و آزمودن فرضیه‌ها و نتیجه‌گیری برای بهره‌برداری در آینده است. این بهره‌برداری دربردارنده برآورد و پیش‌‌بینی شرایط هم هست. در کنار آمایش، پیش‌‌بینی و برآورد باید به مهارت‌ آماده‌سازی و هم مهارت کمک‌خواستن بر پایه برآورد درست شرایط اشاره کرد. کمک‌خواستن رفتاری آگاهانه بر پایه برآورد دقیق و درست توانایی‌ها و داشته‌ها و هم ارزیابی شرایط است.
از سوی دیگر کمک‌خواستن به سلامت شخصیت فرد و سامان‌مند‌بودن فرهنگ اجتماعی هم وابسته است. توانایی بیان توانایی و ناتوانی، اعتماد، شناخت درست منابع و رفتار بجا و بهنگام مجموعه‌ای آموختنی و پرورش‌یافتنی است. ما این روزها با وضعیتی روبه‌رو هستیم که برآمده از خطای برآورد توانایی و ناتوانی‌هایمان، مقاومت در برابر پذیرفتن خطای برآورد و پافشاری بر داشته‌های نابسنده‌مان برای حل مسئله است. کمک‌خواستن همیشه از سر ناتوانی و توسری‌خوری نیست. کمک‌خواستن در بسیاری موردها از سر آگاهی، توانایی و پردازش درست شرایط است. ما در زندگی‌های فردی و گروهی‌مان مهارت‌های شناسایی مسئله، روش علمی حل مسئله و برآورد را نیاموخته و به شیوه‌ آزمون و خطایی و بختی (شانسی) رفتار کرده‌ایم. شرایط کنونی‌مان برآمده از مجموعه‌ای از خطاهای برآوردی، رفتارهای ناهمساز با شرایط پرخطر و پافشاری بر برخی رویه‌ها بدون توجه به رابطه‌های علت-معلولی است. افزون بر اینها ما کمک‌خواستن بهنگام و کمک‌کردن بجا را هم انگار نه بلدیم نه می‌خواهیم بیاموزیم. در این روز و شب‌های تلخ و دردناک به کنشگری آدم‌هایی نیاز داریم که کمک‌کردن و کمک‌خواستن و از همه مهم‌تر ارزیابی برآورد درست و دقیق واقعیت‌ها و پدیده‌ها را بدانند، به دور از ریا و دورویی و سودجویی و تملق.

صورت را با سیلی سرخ نگه‌داشتن، آبروداری، کم‌نیاوردن و... اینها چیزهایی است که در جانمایی (توجیه) کمک‌نخواستن گفته می‌شوند که برای ما در این جامعه بسیار هم آشناست. زندگی گروهی بخشی از زیرساخت هستی ماست. ما گرچه روند بالندگی فردی داریم ولی این فرد در بافت گروهی (خانواده، گروه و جامعه) پرورش می‌یابد. زبان ابزار ما برای شناخت و پردازش‌های شناختی است و چیستی زبان تعاملی و گروهی است. زبان را هم بر پایه توانایی سرشتی در خانواده و بافت اجتماعی می‌آموزیم. ما بسیاری از دیگر مهارت‌‌های زیستی ازجمله مهارت‌های شناختی و عاطفی و رفتاری‌مان را هم از یکدیگر و در بافت اجتماعی پایدار می‌کنیم.

از برجسته‌‌ترین کارکردهای شناختی شناسایی مسئله‌ها، فرضیه‌پردازی (پاسخ‌های احتمالی بخردانه به پرسش‌هایی درباره مسئله)، بررسی شرایط و داده‌‌گیری، پردازش داده‌‌ها و آزمودن فرضیه‌ها و نتیجه‌گیری برای بهره‌برداری در آینده است. این بهره‌برداری دربردارنده برآورد و پیش‌‌بینی شرایط هم هست. در کنار آمایش، پیش‌‌بینی و برآورد باید به مهارت‌ آماده‌سازی و هم مهارت کمک‌خواستن بر پایه برآورد درست شرایط اشاره کرد. کمک‌خواستن رفتاری آگاهانه بر پایه برآورد دقیق و درست توانایی‌ها و داشته‌ها و هم ارزیابی شرایط است.
از سوی دیگر کمک‌خواستن به سلامت شخصیت فرد و سامان‌مند‌بودن فرهنگ اجتماعی هم وابسته است. توانایی بیان توانایی و ناتوانی، اعتماد، شناخت درست منابع و رفتار بجا و بهنگام مجموعه‌ای آموختنی و پرورش‌یافتنی است. ما این روزها با وضعیتی روبه‌رو هستیم که برآمده از خطای برآورد توانایی و ناتوانی‌هایمان، مقاومت در برابر پذیرفتن خطای برآورد و پافشاری بر داشته‌های نابسنده‌مان برای حل مسئله است. کمک‌خواستن همیشه از سر ناتوانی و توسری‌خوری نیست. کمک‌خواستن در بسیاری موردها از سر آگاهی، توانایی و پردازش درست شرایط است. ما در زندگی‌های فردی و گروهی‌مان مهارت‌های شناسایی مسئله، روش علمی حل مسئله و برآورد را نیاموخته و به شیوه‌ آزمون و خطایی و بختی (شانسی) رفتار کرده‌ایم. شرایط کنونی‌مان برآمده از مجموعه‌ای از خطاهای برآوردی، رفتارهای ناهمساز با شرایط پرخطر و پافشاری بر برخی رویه‌ها بدون توجه به رابطه‌های علت-معلولی است. افزون بر اینها ما کمک‌خواستن بهنگام و کمک‌کردن بجا را هم انگار نه بلدیم نه می‌خواهیم بیاموزیم. در این روز و شب‌های تلخ و دردناک به کنشگری آدم‌هایی نیاز داریم که کمک‌کردن و کمک‌خواستن و از همه مهم‌تر ارزیابی برآورد درست و دقیق واقعیت‌ها و پدیده‌ها را بدانند، به دور از ریا و دورویی و سودجویی و تملق.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.