گامهای پسر سلمان به سمت عملگرایی
عربستان در نیمه نخست سال 2021 برای بهبود روابط با برخی از کشورهای خاورمیانه تلاش کرد. این کشور به دلایل ژئوپلیتیک، امنیتی و اقتصادی، مذاکره با ایران در بغداد، پیگیری بهبود روابط با قطر، کاهش تنشها در روابط با ترکیه و نزدیکی محتاطانه به سوریه را انتخاب کرد. به گزارش میدلایستنیوز، با توجه به اینکه این کشورها تا پیش از این با عربستان روابط چندان خوبی نداشتند، مشخص میشود که سیاست خارجی این کشور به سوی عملگرایی بیشتر رفته است. شرایط سخت اقتصادی بهجامانده از ویروس کرونا، تهدید فزاینده این کشور از سوی یمن و پایان دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ که حامی بیقیدوشرط عربستان بود، نشاندهنده واقعیت جدیدی در رابطه با عربستان است.
بهبود روابط عمان و عربستان
عربستان گامهایی برای بهبود روابط خود با کشور همسایه خود یعنی عمان که عضو شورای همکاری نیز هست، اتخاذ کرد و این در حالی است که در سالهای گذشته دو طرف روابط چندان گرمی نداشتند. تنشهایی که بین عربستان و عمان وجود داشت، به همکاری بین ایران و عمان، رفتار عربستان در بخشیهایی از یمن و مشخصا در منطقه المهره نزدیک به عمان، نگرانی عمان از دخالت احتمالی عربستان در فرایند انتخاب جانشین سلطان قابوس و سایر مسائل مربوط بود.
سفری که بهتازگی «هیثم بن طارق»، سلطان عمان، به عربستان داشته، برای روابط دوجانبه مهم بود و بهزودی دو کشور به تقویت روابط دوجانبه در دوره پس از سلطان قابوس اقدام خواهند کرد. پیشازاین سلطان هیثم در 11 جولای و در نخستین سفر خارجی خود از زمان آمدن بر سر کار بهعنوان سلطان جدید عمان، به شهر نیوم در عربستان رفت.
عمان و عربستان بهتازگی توافقنامههایی در زمینه حملونقل، فرهنگ و تجارت امضا کردند. دو کشور جادهای به طول 500 مایل که «عبری» در عمان را به احساء در عربستان متصل میکند، بازگشایی کردند. درباره اقدام عربستان برای بهبود روابطش با عمان باید به رقابت فزاینده بین عربستان و امارات که بهتازگی به درگیری بر سر تولید نفت در اوپک منجر شد نیز توجه کرد. ریاض به این نتیجه رسیده که روابط بهتر با سایر کشورهای عضو شورای همکاری بهویژه عمان و قطر، در زمانی که منافع ریاض و ابوظبی از یکدیگر فاصله میگیرند، به نفع منافع ریاض است.
جنگ یمن
جنگ یمن که عربستان بهشدت به دنبال خروج از آن است، یکی از دلایل تمایل عربستان برای بهبود روابطش با عمان است. سلطان هیثم و پادشاه عربستان در دیدار اخیر به مسئله جنگ یمن نیز پرداختند. پیشازاین و در 9 جولای نیز وزرای خارجه عربستان و عمان درباره یمن و سایر مسائل منطقه رایزنی کردند و پس از یک هفته به رایزنیهای خود در حاشیه صدوچهلوهشتمین دور از نشست وزرای خارجه کشورهای عضو شورای همکاری ادامه دادند. عربستان که اکنون تهدید انصارالله با سلاحهای پیشرفته را فزاینده میبیند، معتقد است که عمان میانجیگر خوبی در این پرونده است. عربستان که پیشتر از بیطرفی عمان در مسئله یمن ناراحت بود، اکنون راه صلح در یمن را از طریق عمان میبیند.
با وجود اینکه مسقط نمیتواند بهزودی یا به صورت خارقالعاده جنگ یمن را حل کند؛ اما ثابت کرده تنها کشور در شورای همکاری است که میتواند پلی میان انصارالله و ایران از یک طرف و از طرفی دیگر پلی میان کشورهای عضو شورای همکاری با کشورهای غربی باشد. قطعا عمان فقط بهعنوان میانجیگر بین عربستان و حوثیهای یمن برای کمک به ریاض برای خروج از این باتلاق خونین نخواهد بود؛ چراکه تداوم بحران یمن، خطرناکترین تهدید برای امنیت ملی عمان نیز محسوب میشود.
وضعیت سخت اقتصادی عمان
چالشهای اقتصادی عمان، عامل دیگر تحکیم روابط بین مسقط و ریاض است. اقتصاد عمان از ویروس کرونا و کاهش قیمت نفت ضربه خورد و در بنبستی خطرناک است. عمان نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی بالایی دارد که از 15 درصد در سال 2014 به 80 درصد در سال 2020 رسیده است. مقامات عمان هم دریافتهاند که بیکاری جوانان خطرناکترین چالش داخلی است. عمان میتواند از طریق پناهآوردن به یک اقتصاد بزرگتر در میان کشورهای عضو شورای همکاری، کمکهای مالی و سرمایهگذاریهای بزرگتری کسب کند تا بتواند با چالشهای اقتصادی خود مقابله کند. عربستان هم نمیخواهد در عمان یا هر کشور دیگری از شورای همکاری بیثباتی وجود داشته باشد؛ بنابراین عربستان نیز دلایل خاص خود برای کمک به عمان در این شرایط سخت اقتصادی را دارد.
عربستان و عمان با مشکلات مشابهی در زمینه عدم تنوع اقتصادی پیش از تمامشدن نفت مواجهاند. دو کشور درک کردهاند که تا چه اندازه ایجاد بخشهای خصوصی فعال و اقتصادهای مبتنی بر دانش مسئله بسیار مهمی برای ثبات بلندمدت در سطح همه کشورهای عضو شورای همکاری است.
مقامات عمانی از فرصتهای موجود برای جذب سرمایهگذاری بیشتر عربستان و تقویت تجارت دوجانبه استقبال میکنند. این نکته حائز اهمیت است که انسجام اقتصادی گستردهتر با عربستان به عمان کمک میکند از موقعیت جغرافیایی خود در رابطه با بخش خدمات لجستیکی، بنادر و زیرساختها بهره ببرد.
عربستان در نیمه نخست سال 2021 برای بهبود روابط با برخی از کشورهای خاورمیانه تلاش کرد. این کشور به دلایل ژئوپلیتیک، امنیتی و اقتصادی، مذاکره با ایران در بغداد، پیگیری بهبود روابط با قطر، کاهش تنشها در روابط با ترکیه و نزدیکی محتاطانه به سوریه را انتخاب کرد. به گزارش میدلایستنیوز، با توجه به اینکه این کشورها تا پیش از این با عربستان روابط چندان خوبی نداشتند، مشخص میشود که سیاست خارجی این کشور به سوی عملگرایی بیشتر رفته است. شرایط سخت اقتصادی بهجامانده از ویروس کرونا، تهدید فزاینده این کشور از سوی یمن و پایان دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ که حامی بیقیدوشرط عربستان بود، نشاندهنده واقعیت جدیدی در رابطه با عربستان است.
بهبود روابط عمان و عربستان
عربستان گامهایی برای بهبود روابط خود با کشور همسایه خود یعنی عمان که عضو شورای همکاری نیز هست، اتخاذ کرد و این در حالی است که در سالهای گذشته دو طرف روابط چندان گرمی نداشتند. تنشهایی که بین عربستان و عمان وجود داشت، به همکاری بین ایران و عمان، رفتار عربستان در بخشیهایی از یمن و مشخصا در منطقه المهره نزدیک به عمان، نگرانی عمان از دخالت احتمالی عربستان در فرایند انتخاب جانشین سلطان قابوس و سایر مسائل مربوط بود.
سفری که بهتازگی «هیثم بن طارق»، سلطان عمان، به عربستان داشته، برای روابط دوجانبه مهم بود و بهزودی دو کشور به تقویت روابط دوجانبه در دوره پس از سلطان قابوس اقدام خواهند کرد. پیشازاین سلطان هیثم در 11 جولای و در نخستین سفر خارجی خود از زمان آمدن بر سر کار بهعنوان سلطان جدید عمان، به شهر نیوم در عربستان رفت.
عمان و عربستان بهتازگی توافقنامههایی در زمینه حملونقل، فرهنگ و تجارت امضا کردند. دو کشور جادهای به طول 500 مایل که «عبری» در عمان را به احساء در عربستان متصل میکند، بازگشایی کردند. درباره اقدام عربستان برای بهبود روابطش با عمان باید به رقابت فزاینده بین عربستان و امارات که بهتازگی به درگیری بر سر تولید نفت در اوپک منجر شد نیز توجه کرد. ریاض به این نتیجه رسیده که روابط بهتر با سایر کشورهای عضو شورای همکاری بهویژه عمان و قطر، در زمانی که منافع ریاض و ابوظبی از یکدیگر فاصله میگیرند، به نفع منافع ریاض است.
جنگ یمن
جنگ یمن که عربستان بهشدت به دنبال خروج از آن است، یکی از دلایل تمایل عربستان برای بهبود روابطش با عمان است. سلطان هیثم و پادشاه عربستان در دیدار اخیر به مسئله جنگ یمن نیز پرداختند. پیشازاین و در 9 جولای نیز وزرای خارجه عربستان و عمان درباره یمن و سایر مسائل منطقه رایزنی کردند و پس از یک هفته به رایزنیهای خود در حاشیه صدوچهلوهشتمین دور از نشست وزرای خارجه کشورهای عضو شورای همکاری ادامه دادند. عربستان که اکنون تهدید انصارالله با سلاحهای پیشرفته را فزاینده میبیند، معتقد است که عمان میانجیگر خوبی در این پرونده است. عربستان که پیشتر از بیطرفی عمان در مسئله یمن ناراحت بود، اکنون راه صلح در یمن را از طریق عمان میبیند.
با وجود اینکه مسقط نمیتواند بهزودی یا به صورت خارقالعاده جنگ یمن را حل کند؛ اما ثابت کرده تنها کشور در شورای همکاری است که میتواند پلی میان انصارالله و ایران از یک طرف و از طرفی دیگر پلی میان کشورهای عضو شورای همکاری با کشورهای غربی باشد. قطعا عمان فقط بهعنوان میانجیگر بین عربستان و حوثیهای یمن برای کمک به ریاض برای خروج از این باتلاق خونین نخواهد بود؛ چراکه تداوم بحران یمن، خطرناکترین تهدید برای امنیت ملی عمان نیز محسوب میشود.
وضعیت سخت اقتصادی عمان
چالشهای اقتصادی عمان، عامل دیگر تحکیم روابط بین مسقط و ریاض است. اقتصاد عمان از ویروس کرونا و کاهش قیمت نفت ضربه خورد و در بنبستی خطرناک است. عمان نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی بالایی دارد که از 15 درصد در سال 2014 به 80 درصد در سال 2020 رسیده است. مقامات عمان هم دریافتهاند که بیکاری جوانان خطرناکترین چالش داخلی است. عمان میتواند از طریق پناهآوردن به یک اقتصاد بزرگتر در میان کشورهای عضو شورای همکاری، کمکهای مالی و سرمایهگذاریهای بزرگتری کسب کند تا بتواند با چالشهای اقتصادی خود مقابله کند. عربستان هم نمیخواهد در عمان یا هر کشور دیگری از شورای همکاری بیثباتی وجود داشته باشد؛ بنابراین عربستان نیز دلایل خاص خود برای کمک به عمان در این شرایط سخت اقتصادی را دارد.
عربستان و عمان با مشکلات مشابهی در زمینه عدم تنوع اقتصادی پیش از تمامشدن نفت مواجهاند. دو کشور درک کردهاند که تا چه اندازه ایجاد بخشهای خصوصی فعال و اقتصادهای مبتنی بر دانش مسئله بسیار مهمی برای ثبات بلندمدت در سطح همه کشورهای عضو شورای همکاری است.
مقامات عمانی از فرصتهای موجود برای جذب سرمایهگذاری بیشتر عربستان و تقویت تجارت دوجانبه استقبال میکنند. این نکته حائز اهمیت است که انسجام اقتصادی گستردهتر با عربستان به عمان کمک میکند از موقعیت جغرافیایی خود در رابطه با بخش خدمات لجستیکی، بنادر و زیرساختها بهره ببرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.