نه رياض كوتاه میآید نه ابوظبي
ادامه اختلاف سعودي و امارات در اوپكپلاس
شرق: درگیری برادر بزرگتر، ریاض و ابوظبی ظاهرا تمامی ندارد. اختلافی كه از دو جهت مهم است؛ یكی اینكه میان دو متحد قدیمی است و دیگر اینكه شدت آن به نسبت درگیریهای اخیر درون اوپك كمی بالاست تا آنجا كه ائتلاف اوپکپلاس هنوز نتوانسته اختلاف را که باعث شکست مذاکرات این ائتلاف در هفته گذشته شد حلوفصل کند.
کسی انتظار نداشت درگیری به این حد بالا برود که دو روز مذاکره در جلسه وزرا در هفته گذشته کاملا بینتیجه بماند و جلسهای را که برای دوشنبه برقرار شده بود، حتی برگزار هم نکنند، حرفی هم درباره اجلاس بعدی نزنند. باید اشاره کرد که مشکل قدیمی است. چند ماه پیش و در حین اجرای برنامه کاهش تولید اوپک برای کنترل قیمت که پشتبند فروپاشی تقاضا پیش آمده بود، امارات ناگهان سر ناسازگاری گذاشت و دیپلماتهای این کشور در اتفاقی که تعجب ناظران بازار نفت و حتی سیاست را برانگیخت، بدون ذکر نام به رسانههایی مانند بلومبرگ درز دادند که اگر برنامه کاهش تولید قرار است به این شکل فشارش روی امارات باشد، این کشور از اوپک خارج خواهد شد؛ تهدیدی که اصلا به نظر بازی نمیرسید و حاکی از نارضایتی جدی حاکمان شیخنشین ثروتمند از پادشاهی قدرتمند بود.
اما اماراتیها چه میگویند؟ حرف این است که فشاری که کوتای اوپک بر نفت ابوظبی میآورد، از نظر درصدی و به نسبت توان تولیدی این شیخنشین اصلا منصفانه نیست. سطح کوتای فعلی امارات ۳.۱۶ میلیون بشکه در روز است که امارات میگوید با توجه به ظرفیت چهار میلیون بشکهای تولیدش حداقل باید ۳.۸ میلیون بشکه باشد. اختلاف بسیار زیاد است و تاحدی نشان میدهد که چرا اینطور غیرقابل حل شده است. در یکی از اجلاسهای دوران کرونا بحث بر سر ۳۰ هزار بشکه کاهش تولید مکزیک مذاکرات را قفل کرد. اماراتیها با اشاره به کوتای ۱۱ میلیونی روسیه و عربستان رفتار عربستان با خود را غیرمنصفانه میدانند. علیرغم میانجیگریها و مشاورههای مختلف در هفته اول جولای، اوپکپلاس اعلام کرد هنوز درمورد تاریخ مذاکرات بعدی تصمیمگیری نشده است.
اما دقیقتر ماجرا این است که منابع اماراتی روز جمعه به رسانهها گفته بودند با افزایش پلهای تولید از سوی عربستان از ماه آگوست تا دسامبر موافق هستند اما با باقیماندن ادامه برنامه کاهش تولیدی تا پایان سال ۲۰۲۲ به شکل جدی همراهی نمیکنند. همچنین امارات از پایهای که اوپک برای محاسبه سطح کوتای او تعیین کرده گلهمند است. امارات متحده عربی در این سالها میلیاردها دلار هزینه زیرساختهای نفتی خود کرده است و آماده جهش صادراتی است اما اوپک دستش را گذاشته روی سر صنعت نفت کشور.
امارات همچنین میگوید در این اعتراض خود تنها نیست و جمهوری آذربایجان، قزاقستان، کویت و نیجریه نیز خواستار بازبینی در پایه محاسبه سطح کوتای خود که سال گذشته تعیین شده و این اتفاق هم افتاده است. مرزهای درون اوپک جابهجا شده و تنش در تیمهای سنتی از جمله اتحاد عربستان-امارات-کویت و اضافهشدن بازیگران قدرتمندی نظیر روسیه به این اتحاد تحلیلگران را کمی سردرگم کرده است. کشورها پس از پشت سر گذاشتن یک دوره طولانی قیمت پایین و کاهش ۱۰میلیونی اجباری برای کنترل قیمت همگی خستهاند. با کسری بودجه مواجهاند و طرحهای عمرانیشان روی زمین مانده است.
با اعلام این خبر که تولید نفت اوپکپلاس در ماه آگوست افزایش نخواهد یافت، بازار به این نتیجه رسیده که احتمالا عربستان و امارات نتوانستهاند در این زمینه به توافق برسند. ظاهرا روسیه كه او هم یك بار دست به یقه شد با ریاض و زمین سفتی خورد اینبار دارد تلاش میکند از طریق مذاکرات پشت درهای بسته، اختلاف بین عربستان و امارات را حلوفصل کند ولی تا به حال موفق نبوده است. جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «ما از نزدیک مذاکرات اوپکپلاس و تأثیر آن بر بهبود اقتصاد جهان از بحران کرونا را زیر نظر داریم. ما در این مذاکرات هیچ نقشی نداریم ولی مذاکراتی با مقامات عربستان، امارات و سایر شرکای مربوط داشتهایم». اما موضع آمریكا. یادمان هست که دونالد ترامپ با همه قرابت رفتارش حداقل دو بار در سال ۲۰۲۰ با مداخله مستقیم و تماس تلفنی درجا و استفاده از روابط حسنه خود با سعودی و ولادیمیر پوتین معامله را جوش داد و جدا تأثیرگذار عمل کرد. این نقشی است که بایدن ظاهرا در اجرای آن کمی مشکل دارد. دولت بایدن در پی ناکامی اوپکپلاس برای دستیابی به توافق نفتی جدید و لغو مذاکرات روز دوشنبه هفته گذشته، از اوپک و متحدانش خواست راهحل مسالمتآمیزی
برای افزایش تولید پیدا کنند؛ كاری كه در برابر نقش فعال و تأثیرگذار ترامپ حقیقتا به چشم نمیآید. غیر از اصل مشكل كه برخی گمانهزنیها از نقش جدی سیاست هم در آن هست مشكل دیگر در کشورهای حوزه خلیج فارس این است كه این کشورها با درآمد سرشار نفت، عملا مالیات نمیگرفتند و در شکلی شبیه رشوه به شهروندان در عوض سلب کامل حق سیاسی حدی از رضایت را برای آنها درست میکردند. حالا برخی مانند عربستان در سال گذشته مالیات بر ارزش افزوده را سه برابر کردند یا عمانیها طرح دریافت مالیات تصاعدی برحسب درآمد وضع کردند و اصلا حال خوشی ندارند و در پی افزایش تولید هستند كه دعوا را به اینجا رسانده است.
شرق: درگیری برادر بزرگتر، ریاض و ابوظبی ظاهرا تمامی ندارد. اختلافی كه از دو جهت مهم است؛ یكی اینكه میان دو متحد قدیمی است و دیگر اینكه شدت آن به نسبت درگیریهای اخیر درون اوپك كمی بالاست تا آنجا كه ائتلاف اوپکپلاس هنوز نتوانسته اختلاف را که باعث شکست مذاکرات این ائتلاف در هفته گذشته شد حلوفصل کند.
کسی انتظار نداشت درگیری به این حد بالا برود که دو روز مذاکره در جلسه وزرا در هفته گذشته کاملا بینتیجه بماند و جلسهای را که برای دوشنبه برقرار شده بود، حتی برگزار هم نکنند، حرفی هم درباره اجلاس بعدی نزنند. باید اشاره کرد که مشکل قدیمی است. چند ماه پیش و در حین اجرای برنامه کاهش تولید اوپک برای کنترل قیمت که پشتبند فروپاشی تقاضا پیش آمده بود، امارات ناگهان سر ناسازگاری گذاشت و دیپلماتهای این کشور در اتفاقی که تعجب ناظران بازار نفت و حتی سیاست را برانگیخت، بدون ذکر نام به رسانههایی مانند بلومبرگ درز دادند که اگر برنامه کاهش تولید قرار است به این شکل فشارش روی امارات باشد، این کشور از اوپک خارج خواهد شد؛ تهدیدی که اصلا به نظر بازی نمیرسید و حاکی از نارضایتی جدی حاکمان شیخنشین ثروتمند از پادشاهی قدرتمند بود.
اما اماراتیها چه میگویند؟ حرف این است که فشاری که کوتای اوپک بر نفت ابوظبی میآورد، از نظر درصدی و به نسبت توان تولیدی این شیخنشین اصلا منصفانه نیست. سطح کوتای فعلی امارات ۳.۱۶ میلیون بشکه در روز است که امارات میگوید با توجه به ظرفیت چهار میلیون بشکهای تولیدش حداقل باید ۳.۸ میلیون بشکه باشد. اختلاف بسیار زیاد است و تاحدی نشان میدهد که چرا اینطور غیرقابل حل شده است. در یکی از اجلاسهای دوران کرونا بحث بر سر ۳۰ هزار بشکه کاهش تولید مکزیک مذاکرات را قفل کرد. اماراتیها با اشاره به کوتای ۱۱ میلیونی روسیه و عربستان رفتار عربستان با خود را غیرمنصفانه میدانند. علیرغم میانجیگریها و مشاورههای مختلف در هفته اول جولای، اوپکپلاس اعلام کرد هنوز درمورد تاریخ مذاکرات بعدی تصمیمگیری نشده است.
اما دقیقتر ماجرا این است که منابع اماراتی روز جمعه به رسانهها گفته بودند با افزایش پلهای تولید از سوی عربستان از ماه آگوست تا دسامبر موافق هستند اما با باقیماندن ادامه برنامه کاهش تولیدی تا پایان سال ۲۰۲۲ به شکل جدی همراهی نمیکنند. همچنین امارات از پایهای که اوپک برای محاسبه سطح کوتای او تعیین کرده گلهمند است. امارات متحده عربی در این سالها میلیاردها دلار هزینه زیرساختهای نفتی خود کرده است و آماده جهش صادراتی است اما اوپک دستش را گذاشته روی سر صنعت نفت کشور.
امارات همچنین میگوید در این اعتراض خود تنها نیست و جمهوری آذربایجان، قزاقستان، کویت و نیجریه نیز خواستار بازبینی در پایه محاسبه سطح کوتای خود که سال گذشته تعیین شده و این اتفاق هم افتاده است. مرزهای درون اوپک جابهجا شده و تنش در تیمهای سنتی از جمله اتحاد عربستان-امارات-کویت و اضافهشدن بازیگران قدرتمندی نظیر روسیه به این اتحاد تحلیلگران را کمی سردرگم کرده است. کشورها پس از پشت سر گذاشتن یک دوره طولانی قیمت پایین و کاهش ۱۰میلیونی اجباری برای کنترل قیمت همگی خستهاند. با کسری بودجه مواجهاند و طرحهای عمرانیشان روی زمین مانده است.
با اعلام این خبر که تولید نفت اوپکپلاس در ماه آگوست افزایش نخواهد یافت، بازار به این نتیجه رسیده که احتمالا عربستان و امارات نتوانستهاند در این زمینه به توافق برسند. ظاهرا روسیه كه او هم یك بار دست به یقه شد با ریاض و زمین سفتی خورد اینبار دارد تلاش میکند از طریق مذاکرات پشت درهای بسته، اختلاف بین عربستان و امارات را حلوفصل کند ولی تا به حال موفق نبوده است. جن ساکی، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «ما از نزدیک مذاکرات اوپکپلاس و تأثیر آن بر بهبود اقتصاد جهان از بحران کرونا را زیر نظر داریم. ما در این مذاکرات هیچ نقشی نداریم ولی مذاکراتی با مقامات عربستان، امارات و سایر شرکای مربوط داشتهایم». اما موضع آمریكا. یادمان هست که دونالد ترامپ با همه قرابت رفتارش حداقل دو بار در سال ۲۰۲۰ با مداخله مستقیم و تماس تلفنی درجا و استفاده از روابط حسنه خود با سعودی و ولادیمیر پوتین معامله را جوش داد و جدا تأثیرگذار عمل کرد. این نقشی است که بایدن ظاهرا در اجرای آن کمی مشکل دارد. دولت بایدن در پی ناکامی اوپکپلاس برای دستیابی به توافق نفتی جدید و لغو مذاکرات روز دوشنبه هفته گذشته، از اوپک و متحدانش خواست راهحل مسالمتآمیزی
برای افزایش تولید پیدا کنند؛ كاری كه در برابر نقش فعال و تأثیرگذار ترامپ حقیقتا به چشم نمیآید. غیر از اصل مشكل كه برخی گمانهزنیها از نقش جدی سیاست هم در آن هست مشكل دیگر در کشورهای حوزه خلیج فارس این است كه این کشورها با درآمد سرشار نفت، عملا مالیات نمیگرفتند و در شکلی شبیه رشوه به شهروندان در عوض سلب کامل حق سیاسی حدی از رضایت را برای آنها درست میکردند. حالا برخی مانند عربستان در سال گذشته مالیات بر ارزش افزوده را سه برابر کردند یا عمانیها طرح دریافت مالیات تصاعدی برحسب درآمد وضع کردند و اصلا حال خوشی ندارند و در پی افزایش تولید هستند كه دعوا را به اینجا رسانده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.