|

مذاکرات طالبان و دولت كابل از سر گرفته شد

نمايش صلح در دوحه

یك‌به‌یك نیروهای خارجی از افغانستان خارج می‌شوند تا ارتش بی‌پشتوانه و ضعیف این كشور برای رویاروی با طالبان تنها بماند؛ فرایندی كه طالبان را به پشت دروازهای كابل رسانده است. اما برخلاف ترس و واهمه افغان‌ها از بازگشت به روزهای سیاه دهه 90 میلادی، سیاست‌مداران به قطر رفتند تا مذاكرات صلح با طالبان را آغاز كنند؛ مذاكراتی كه با توجه به آنچه در شهرهای افغانستان می‌گذرد، تنها نمایشی برای صلح با گروهی است كه تاكنون برای رعایت ابتدایی‌ترین اصول دموكراسی تضمینی نداده است.
زلمی خلیل‌زاد، فرستاده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان، در رشته توییتی نوشت برای پیشبرد روند صلح افغانستان به دوحه، پایتخت قطر، رفته است. هم‌زمان، منابع متعدد خبری می‌گویند گروه طالبان و دولت افغانستان نیز مذاکرات جدی درباره نوع نظام و تغییر قانونی اساسی را در دوحه از سر گرفته‌اند.
به گزارش ایندیپندنت، خلیل‌زاد در ادامه می‌نویسد: «به دوحه و منطقه بازگشتم تا دیپلماسی روشن خود برای توافق صلح بین جمهوری اسلامی [افغانستان] و طالبان را پیگیری کنم. چنان‌که رئیس‌جمهوری [جو بایدن] در سخنرانی اخیرش تصریح کرد، توافق صلح تنها راه‌حل است». او در ادامه افزود: «فعالیت نظامی آمریکا در افغانستان به پایان می‌رسد، اما تعهد ما به افغانستان پایان نمی‌یابد». فرستاده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان این‌گونه جمع‌بندی کرد: «ما با تمام طرف‌های افغانستان، منطقه و بین‌المللی با جدیت کار می‌کنیم تا به طرف‌ها کمک کنیم راهی برای پایان این جنگ پیدا کنند؛ راهی که امنیت، وحدت، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی افغانستان را تضمین کند و به درد و رنج مردم افغانستان پایان دهد». این سفر در شرایط بسیار دشواری انجام می‌شود که گروه طالبان بسیاری از شهرستان‌های افغانستان را تصرف و مراکز ولایت‌ها را محاصره کرده است. هم‌اکنون جنگی شدید در اطراف ولایت هرات در غرب، تخار در شمال شرق و غزنی در جنوب کشور ادامه دارد و در سایر مناطق کشور نیز نیروهای امنیتی می‌کوشند از پیشروی طالبان جلوگیری کنند. هم‌زمان با سفر نماینده ویژه آمریکا به دوحه، دور جدید مذاکرات با جدیت آغاز شده است. رسول طالب، عضو هیئت مذاکره‌کننده افغانستان، از دوحه قطر به ایندیپندنت گفت گفت‌وگوها با طالبان وارد مرحله مهمی شده است. به گزارش طلوع‌نیوز، پس از ماه‌ها بن‌بست در مذاکرات صلح هیئت‌های افغانستان و طالبان در دوحه، دو طرف در چند روز اخیر پنج نشست برگزار کرده‌اند. یکی اعضای هیئت مذاکره‌کننده افغانستان به این خبرگزاری گفت این نشست‌ها میان گروه‌های تماس دو طرف بوده‌ و در آن درباره تعدیل قانون اساسی، برقراری آتش‌بس، نقشه راه سیاسی، مشارکت سیاسی و دولت انتقالی بحث شده‌ است.
به نظر می‌رسد شدت جنگ بر میز مذاکره تأثیرگذار بوده است و حمله و دفاعی که در افغانستان جریان دارد، زورآزمایی برای تثبیت جایگاه سر میز مذاکرات صلح در دوحه است. مسئله اصلی برای دولت افغانستان، آتش‌بس و برای گروه طالبان، ایجاد حکومت جدید و کناره‌گیری اشرف غنی از مقام ریاست‌جمهوری است. اما آمریکا، با دولت قانونی افغانستان توافق استراتژیک دارد و متعهد به دفاع و پشتیبانی از دولت و مردم این کشور است؛ توافقی که در چهارم ماه جولای ۲۰۱۲ در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما و وزارت هیلاری کلینتون با دولت وقت حامد کرزی به امضا رسید. از سوی دیگر،‌ دولت افغانستان در ماه‌های گذشته از پذیرش طرح صلح خلیل‌زاد با طالبان سر باز زده و غنی به تشكیل دولت انتقالی تن نداده و راه‌حل ایجاد صلح با طالبان را برگزاری یک انتخابات سراسری و زودهنگام می‌داند. امروز نیز پیشروی طالبان و دخالت‌نکردن آمریکا در حمایت از نیروهای ارتش یا جلوگیری از سقوط شهرها و توابع، تنها به این دلیل است که دولت مرکزی زیر فشار سنگین سیاسی و امنیتی دوام نیاورد.
به گفته تحلیلگران، آمریکا نه‌تنها در پی واردکردن فشار حداکثری بر دولت کابل است، بلکه با میدان‌دادن به طالبان، شرایط را برای چین و روسیه نیز ناامن می‌کند تا این کشورها نیز از این پس با قدرت‌گرفتن گروه‌های تروریستی در مرزهایشان، بخشی از هزینه‌ای را برای تأمین امنیت خود متقبل شوند که ایالات متحده آمریکا تاكنون به‌تنهایی آن را پرداخت می‌کرد. روزهای آینده، روزهایی سرنوشت‌ساز است، بااین‌حال بعید به نظر می‌رسد که حتی با سقوط دولت مرکزی یا شریک‌کردن طالبان در قدرت، درگیری‌ها به این آسانی پایان یابد و امضای نمایشی بیانیه صلح، نه‌تنها این كشور را به آرامش نمی‌رساند، بلكه خاورمیانه و جهان را با ظهور گروه‌های افراطی جدیدی آشنا می‌كند كه فضا را برای تحركات بیشتر آماده می‌بینند.

یك‌به‌یك نیروهای خارجی از افغانستان خارج می‌شوند تا ارتش بی‌پشتوانه و ضعیف این كشور برای رویاروی با طالبان تنها بماند؛ فرایندی كه طالبان را به پشت دروازهای كابل رسانده است. اما برخلاف ترس و واهمه افغان‌ها از بازگشت به روزهای سیاه دهه 90 میلادی، سیاست‌مداران به قطر رفتند تا مذاكرات صلح با طالبان را آغاز كنند؛ مذاكراتی كه با توجه به آنچه در شهرهای افغانستان می‌گذرد، تنها نمایشی برای صلح با گروهی است كه تاكنون برای رعایت ابتدایی‌ترین اصول دموكراسی تضمینی نداده است.
زلمی خلیل‌زاد، فرستاده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان، در رشته توییتی نوشت برای پیشبرد روند صلح افغانستان به دوحه، پایتخت قطر، رفته است. هم‌زمان، منابع متعدد خبری می‌گویند گروه طالبان و دولت افغانستان نیز مذاکرات جدی درباره نوع نظام و تغییر قانونی اساسی را در دوحه از سر گرفته‌اند.
به گزارش ایندیپندنت، خلیل‌زاد در ادامه می‌نویسد: «به دوحه و منطقه بازگشتم تا دیپلماسی روشن خود برای توافق صلح بین جمهوری اسلامی [افغانستان] و طالبان را پیگیری کنم. چنان‌که رئیس‌جمهوری [جو بایدن] در سخنرانی اخیرش تصریح کرد، توافق صلح تنها راه‌حل است». او در ادامه افزود: «فعالیت نظامی آمریکا در افغانستان به پایان می‌رسد، اما تعهد ما به افغانستان پایان نمی‌یابد». فرستاده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان این‌گونه جمع‌بندی کرد: «ما با تمام طرف‌های افغانستان، منطقه و بین‌المللی با جدیت کار می‌کنیم تا به طرف‌ها کمک کنیم راهی برای پایان این جنگ پیدا کنند؛ راهی که امنیت، وحدت، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی افغانستان را تضمین کند و به درد و رنج مردم افغانستان پایان دهد». این سفر در شرایط بسیار دشواری انجام می‌شود که گروه طالبان بسیاری از شهرستان‌های افغانستان را تصرف و مراکز ولایت‌ها را محاصره کرده است. هم‌اکنون جنگی شدید در اطراف ولایت هرات در غرب، تخار در شمال شرق و غزنی در جنوب کشور ادامه دارد و در سایر مناطق کشور نیز نیروهای امنیتی می‌کوشند از پیشروی طالبان جلوگیری کنند. هم‌زمان با سفر نماینده ویژه آمریکا به دوحه، دور جدید مذاکرات با جدیت آغاز شده است. رسول طالب، عضو هیئت مذاکره‌کننده افغانستان، از دوحه قطر به ایندیپندنت گفت گفت‌وگوها با طالبان وارد مرحله مهمی شده است. به گزارش طلوع‌نیوز، پس از ماه‌ها بن‌بست در مذاکرات صلح هیئت‌های افغانستان و طالبان در دوحه، دو طرف در چند روز اخیر پنج نشست برگزار کرده‌اند. یکی اعضای هیئت مذاکره‌کننده افغانستان به این خبرگزاری گفت این نشست‌ها میان گروه‌های تماس دو طرف بوده‌ و در آن درباره تعدیل قانون اساسی، برقراری آتش‌بس، نقشه راه سیاسی، مشارکت سیاسی و دولت انتقالی بحث شده‌ است.
به نظر می‌رسد شدت جنگ بر میز مذاکره تأثیرگذار بوده است و حمله و دفاعی که در افغانستان جریان دارد، زورآزمایی برای تثبیت جایگاه سر میز مذاکرات صلح در دوحه است. مسئله اصلی برای دولت افغانستان، آتش‌بس و برای گروه طالبان، ایجاد حکومت جدید و کناره‌گیری اشرف غنی از مقام ریاست‌جمهوری است. اما آمریکا، با دولت قانونی افغانستان توافق استراتژیک دارد و متعهد به دفاع و پشتیبانی از دولت و مردم این کشور است؛ توافقی که در چهارم ماه جولای ۲۰۱۲ در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما و وزارت هیلاری کلینتون با دولت وقت حامد کرزی به امضا رسید. از سوی دیگر،‌ دولت افغانستان در ماه‌های گذشته از پذیرش طرح صلح خلیل‌زاد با طالبان سر باز زده و غنی به تشكیل دولت انتقالی تن نداده و راه‌حل ایجاد صلح با طالبان را برگزاری یک انتخابات سراسری و زودهنگام می‌داند. امروز نیز پیشروی طالبان و دخالت‌نکردن آمریکا در حمایت از نیروهای ارتش یا جلوگیری از سقوط شهرها و توابع، تنها به این دلیل است که دولت مرکزی زیر فشار سنگین سیاسی و امنیتی دوام نیاورد.
به گفته تحلیلگران، آمریکا نه‌تنها در پی واردکردن فشار حداکثری بر دولت کابل است، بلکه با میدان‌دادن به طالبان، شرایط را برای چین و روسیه نیز ناامن می‌کند تا این کشورها نیز از این پس با قدرت‌گرفتن گروه‌های تروریستی در مرزهایشان، بخشی از هزینه‌ای را برای تأمین امنیت خود متقبل شوند که ایالات متحده آمریکا تاكنون به‌تنهایی آن را پرداخت می‌کرد. روزهای آینده، روزهایی سرنوشت‌ساز است، بااین‌حال بعید به نظر می‌رسد که حتی با سقوط دولت مرکزی یا شریک‌کردن طالبان در قدرت، درگیری‌ها به این آسانی پایان یابد و امضای نمایشی بیانیه صلح، نه‌تنها این كشور را به آرامش نمی‌رساند، بلكه خاورمیانه و جهان را با ظهور گروه‌های افراطی جدیدی آشنا می‌كند كه فضا را برای تحركات بیشتر آماده می‌بینند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.