|

جزییات توافق «ژنو» به روایت دیپلمات ارشد ایرانی:

مانع کاهش صادرات نفت به روزانه 800‌هزاربشکه شدیم

مسوول ایرانی مذاکرات کارشناسی ایران و 1+5 گفت: «توافق «ژنو» مانع کاهش میزان صادرات نفت ایران به ۸۰۰‌هزاربشکه در روز می‌شود.»حمید بعیدی‌نژاد افزود: «بر اساس توافق ژنو، قرار است میزان فعلی صادرات نفت خام ایران حدود یک‌میلیون بشکه حفظ شود.» او اضافه کرد: «بر اساس تحریمی که آمریکا پیش از این تصویب کرده است، قرار بود صادرات نفت ایران به‌طور پلکانی کاهش یابد، اما این اقدام از سوی دولت آمریکا بر اساس برنامه اقدام مشترک ژنو متوقف خواهد شد.»هفته گذشته که وزارت خزانه‌داری آمریکا، 19فرد و شرکت ایرانی را به فهرست تحریم‌ها افزود، تهران در اعتراض مذاکرات کارشناسی در وین را ترک کرد و در گفت‌وگوی تلفنی وزیرخارجه ایران و آمریکا، مراتب اعتراض ایران به این روند منتقل شد. مذاکرات کارشناسی این هفته دوباره از سر گرفته شد و مسوول ایرانی این مذاکرات در اولین گفت‌وگوی خود جزییاتی از آنچه در توافق ژنو بر آن تاکید شده را مطرح کرد. او روز گذشته به خبرگزاری «ایسنا» گفت: «بر اساس توافق ژنو قرار است از مجموع یک‌میلیون بشکه، عواید 200‌هزار بشکه از صادرات کشور که قرار بوده است کاهش یابد و در اثر اجرای برنامه اقدام مشترک کاهش نخواهد یافت ، با تعیین سازوکار مشخص و به‌طور نقد به ایران پرداخت می‌شود.»به گفته این دیپلمات ارشد، این پول با ارزهای دیگری غیر از دلار از جمله یورو به ایران بازگردانده می‌شود. همچنین این مبلغ به‌طور نقد و در شش بخش به حساب بانک‌های ایرانی واریز خواهد شد. این عضو تیم مذاکره‌کننده کشورمان تاکید کرد: «عواید ناشی از فروش 200‌هزار بشکه نفت، برای مدت شش‌ماه حدود 6/3میلیارددلار است. اما با اضافه‌شدن هزینه یکی دیگر از زمینه‌هایی که تامین آن از عواید نفتی کشور در خارج مورد قبول آنها بود ولی جزییات آن با پیچیدگی‌هایی همراه شد، این مبلغ برگشتی به 2/4میلیارددلار بالغ شد.»به گفته رییس هیات ایرانی مذاکرات کارشناسی، «اجرای توافق ژنو نیمه ژانویه ۲۰۱۴ یا حداکثر ابتدای هفته سوم آن آغاز می‌شود.»مذاکرات کارشناسی برای تعیین نحوه اجرای توافق ژنو برگزار شده است. به گفته بعیدی‌نژاد «مهم‌ترین بخش و ویژگی توافق ژنو، آزادشدن بخشی از درآمدهای نفتی ایران در حساب‌های خارجی برای خرید محصولات کشاورزی، غذایی و دارو، تعلیق تحریم‌ها در زمینه صادرات نفت خام به میزان 200‌هزار بشکه در روز و دریافت عواید حاصل از فروش این میزان به‌صورت نقد و کاهش‌نیافتن میزان صادرات نفت خام است.»برخلاف آنچه آمریکایی‌ها معتقدند فقط هفت‌میلیارددلار از اجرای توافق ژنو به ایران تعلق می‌گیرد. ایران معتقد است که این مبلغ به 20‌میلیارددلار می‌رسد. حمید بعیدی‌نژاد، عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای کشورمان که مسوولیت مذاکرات کارشناسی با 1+5 را برعهده دارد، در بخش دوم از گفت‌وگوی خود با ایسنا درباره متن «برنامه اقدام مشترک» به بررسی اقدامات داوطلبانه‌ و تعهدات 1+5 در برابر اقداماتی که ایران در چارچوب توافق انجام می‌دهد پرداخت. همچنین برمبنای توافق ژنو خریداران نفت ایران قادر خواهند بود، به همین اندازه‌ای که اکنون از ایران نفت خریداری می‌کنند، به خرید خود ادامه دهند. وی در رابطه با تعلیق تحریم‌های اتحادیه اروپا و آمریکا از بیمه و خدمات حمل‌ونقل مرتبط با معاملات نفتی مذکور گفت: در مذاکرات مربوط به حذف تحریم‌ها، ایران همواره این بحث را مطرح می‌کرد که اگر موردی از تحریم برداشته می‌شود، باید تمام متعلقاتش هم برداشته شود تا هدف ما از رفع آن تحریم تحقق یابد. بنابراین موضوع بیمه و خدمات حمل‌ونقل مرتبط با معاملات نفتی نیز در نظر گرفته شده و تحریم‌ها از این بخش‌ها نیز برداشته می‌شود. مدیرکل سیاسی و بین‌المللی وزارت خارجه در مورد رقم دریافتی از محل رفع تحریم صادرات پتروشیمی ایران و تعلیق تحریم خدمات مرتبط با آن گفت: «باید دید با برداشته‌شدن این تحریم‌ها تا چه اندازه می‌توانیم اقلام و کالاهای پتروشیمی خود را صادر کنیم. بر اساس آمارهایی که از چند سال پیش وجود داشته است، بعضا صادرات پتروشیمی ایران تا 17میلیارددلار در سال هم می‌رسیده است و اگر این میزان را برای شش ماه در نظر بگیریم، به عدد 5/8‌میلیارد دلار می‌رسیم.»وی خاطرنشان کرد که تحریم‌ها از عواید ناشی از صادرات پتروشیمی و خدمات مرتبط با آن و حمل‌ونقل، بیمه و تبادلات بانکی در این مدت شش ماهه برداشته می‌شود. تعلیق تحریم‌ها در بخش طلا و فلزات گران‌بها پیشنهاد 1+5 بود بعیدی‌نژاد درباره تعلیق تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا از طلا و فلزات گران‌بها و خدمات مرتبط با آنها با تاکید بر اینکه آنچه در این توافق مورد اشاره است سنگ‌ها و فلزات قیمتی مثل الماس است نه هر نوع فلزات و سنگ‌های گران‌بها، چون در مورد بقیه تحریمی وجود ندارد، گفت: «خرید و فروش در این زمینه به‌طور کامل آزاد می‌شود و بسته به میزان نیاز کشور این تعاملات صورت می‌گیرد.»
با تعلیق تحریم‌ها، صنعت خودرو رونق پیدا می‌کند
بعیدی‌نژاد در رابطه با تعلیق تحریم‌های آمریکا بر صنعت خودرو و تعلیق تحریم‌های خدمات مرتبط با آن اظهار کرد: این بخش نیز از مواردی بود که طرف مقابل ما به آن اشتیاق و علاقه داشتند که در این زمینه وارد بحث شوند، اما فکر می‌کنم با برقرارشدن روابط مرتبط با صنعت خودرو از جمله برقراری صادرات قطعات خودرو، مشکلات بسیاری حل خواهد شد. وی در رابطه با شرکت‌هایی که تحت‌تاثیر تعلیق این تحریم‌ها به ایران بازخواهند گشت، گفت: «تمام خودروسازی‌هایی که قبلا با ایران کار می‌کردند، از جمله فرانسوی‌ها و کره‌ای‌ها به ایران بازمی‌گردند. این اشتیاق از همین الان که برنامه اقدام مشترک ژنو به اجرا درنیامده است، نشان داده شده است.»این عضو تیم مذاکره‌کننده کشورمان گفت: قبل از اینکه روز اجرای «برنامه اقدام مشترک» فرا برسد، باید مقدمات کار فراهم شده باشد و بلافاصله ما بتوانیم در هریک از بخش‌های مورد اشاره در توافق، خواسته‌هایمان را مطرح و پاسخ دریافت کنیم. برای اولین‌بار تعمیر هواپیماها در ایران انجام و هر قطعه‌ای نیاز باشد تامین می‌شود. وی در رابطه با تعلیق تحریم‌های آمریکا در زمینه صدور گواهی عرضه و نصب قطعات یدکی برای ایمنی پرواز هواپیماهای غیرنظامی ایران تصریح کرد: «بر اساس توافق ژنو، برای اولین بار آمریکا پذیرفته است که تعمیر هواپیما در ایران انجام شود و در این شرایط هر قطعه‌ای که هواپیماها نیاز داشته باشند، سفارش داده شده و از شرکت‌های آمریکایی و اروپایی تامین می‌شوند.»بعید‌ی‌نژاد گفت: «مهم‌ترین هواپیماهای ما متعلق به شرکت ایران‌ایر هستند و تعمیرشان از این پس می‌توانند در ایران انجام شوند.»وی درباره «بانک‌های ایرانی غیرتحریم شده» که کانال مالی انتقال پول در زمینه تجارت امور انسان‌دوستانه هستند، اظهار کرد: بسیاری از بانک‌های خصوصی و دولتی غیرتحریمی‌اند. برای نقل و انتقال‌های مالی در زمینه تجارت امور انسان‌دوستانه که در توافق به آن اشاره شده است، بانک‌هایی از سوی دو طرف معرفی می‌شوند که این تبادلات مالی را انجام می‌دهند. بعیدی‌نژاد در پاسخ به اینکه ایران تا چه میزان می‌تواند تجارت در زمینه امور انسان‌دوستانه داشته باشد؟ گفت: همان‌طور که از متن توافق می‌توانیم متوجه شویم، محدودیتی در این زمینه وجود ندارد. هرچقدر نیاز داشته باشیم می‌توانیم برای محصولات کشاورزی، تولیدات غذایی، دارو، تجهیزات دارویی و مخارج پزشکی بیماران خارج از کشور هزینه کنیم. وی اضافه کرد: همچنین قرار شده حتی طرف مقابل چند بانک خارجی و مهم را برای این کار به‌طور اختصاصی تعیین کند و نامه‌ها و دستورالعمل‌های ویژه‌ای را برای این بانک‌ها صادر کند. وی همچنین در بخش دیگری از این گفت‌وگو گفت: «از منظر حقوقی تحریم‌های اخیر آمریکا توافق ژنو را نقض نکرد.» با این حال او اقدام آمریکا در افزایش تحریم‌ها را بسیار«ناصحیح» و«غیرسازنده» دانست.
تفسیر و برداشت مشترک برای بازرسی‌های روزانه
وی درمورد بازرسی‌های روزانه از نطنز و فردو گفت: «باید مشخص شود که در ایام تعطیلات پایان هفته و مناسبت‌ها به چه شکلی عمل کرد و از آنجا که موضوعات حساس است، باید به یک تفسیر و برداشت مشترک رسید. همچنین درخصوص ادامه تولید اورانیوم پنج‌درصدی و تبدیل اورانیوم 20‌درصد مقدمات و زمینه‌های اجرایی نیاز است که باید درباره آن نیز به نقاط مشترک برسیم.»همچنین وی تاکید کرد: «توافق در یک روز لازم‌الاجرا می‌شود و این روش در اجرای اسناد بین‌المللی امری مرسوم است. باید یک روز برای همه تعیین شود، نه برای ایران یک روز و برای 1+5 روزی دیگر»او تاکید کرد: «قطعا اگر تفسیر آنها این باشد که روزهای مختلفی برای دو طرف تعیین شود، به اختلاف برخواهیم خورد، چون ایران بر این موضع تاکید دارد.»او یادآوری کرد که «در راه‌حل نهایی کماکان برخی محدودیت‌ها در برنامه هسته‌ای ایران وجود خواهد داشت اما در پایان این راه‌حل، برنامه هسته‌ای ایران باید بدون محدودیت به‌کار خود ادامه دهد و با آن مشابه برنامه هسته‌ای کشورهای غیرهسته‌ای برخورد شود.» به گفته او کمترین زمان برای اجرای راه‌حل نهایی پنج‌سال است. وی همچنین تاکید کرد: «بنده معتقدم آمریکایی‌ها نگاه استراتژیکشان به منطقه و ایران را تغییر داده‌اند و این توافق ثمره این تغییر نگاه است.»
مسوول ایرانی مذاکرات کارشناسی ایران و 1+5 گفت: «توافق «ژنو» مانع کاهش میزان صادرات نفت ایران به ۸۰۰‌هزاربشکه در روز می‌شود.»حمید بعیدی‌نژاد افزود: «بر اساس توافق ژنو، قرار است میزان فعلی صادرات نفت خام ایران حدود یک‌میلیون بشکه حفظ شود.» او اضافه کرد: «بر اساس تحریمی که آمریکا پیش از این تصویب کرده است، قرار بود صادرات نفت ایران به‌طور پلکانی کاهش یابد، اما این اقدام از سوی دولت آمریکا بر اساس برنامه اقدام مشترک ژنو متوقف خواهد شد.»هفته گذشته که وزارت خزانه‌داری آمریکا، 19فرد و شرکت ایرانی را به فهرست تحریم‌ها افزود، تهران در اعتراض مذاکرات کارشناسی در وین را ترک کرد و در گفت‌وگوی تلفنی وزیرخارجه ایران و آمریکا، مراتب اعتراض ایران به این روند منتقل شد. مذاکرات کارشناسی این هفته دوباره از سر گرفته شد و مسوول ایرانی این مذاکرات در اولین گفت‌وگوی خود جزییاتی از آنچه در توافق ژنو بر آن تاکید شده را مطرح کرد. او روز گذشته به خبرگزاری «ایسنا» گفت: «بر اساس توافق ژنو قرار است از مجموع یک‌میلیون بشکه، عواید 200‌هزار بشکه از صادرات کشور که قرار بوده است کاهش یابد و در اثر اجرای برنامه اقدام مشترک کاهش نخواهد یافت ، با تعیین سازوکار مشخص و به‌طور نقد به ایران پرداخت می‌شود.»به گفته این دیپلمات ارشد، این پول با ارزهای دیگری غیر از دلار از جمله یورو به ایران بازگردانده می‌شود. همچنین این مبلغ به‌طور نقد و در شش بخش به حساب بانک‌های ایرانی واریز خواهد شد. این عضو تیم مذاکره‌کننده کشورمان تاکید کرد: «عواید ناشی از فروش 200‌هزار بشکه نفت، برای مدت شش‌ماه حدود 6/3میلیارددلار است. اما با اضافه‌شدن هزینه یکی دیگر از زمینه‌هایی که تامین آن از عواید نفتی کشور در خارج مورد قبول آنها بود ولی جزییات آن با پیچیدگی‌هایی همراه شد، این مبلغ برگشتی به 2/4میلیارددلار بالغ شد.»به گفته رییس هیات ایرانی مذاکرات کارشناسی، «اجرای توافق ژنو نیمه ژانویه ۲۰۱۴ یا حداکثر ابتدای هفته سوم آن آغاز می‌شود.»مذاکرات کارشناسی برای تعیین نحوه اجرای توافق ژنو برگزار شده است. به گفته بعیدی‌نژاد «مهم‌ترین بخش و ویژگی توافق ژنو، آزادشدن بخشی از درآمدهای نفتی ایران در حساب‌های خارجی برای خرید محصولات کشاورزی، غذایی و دارو، تعلیق تحریم‌ها در زمینه صادرات نفت خام به میزان 200‌هزار بشکه در روز و دریافت عواید حاصل از فروش این میزان به‌صورت نقد و کاهش‌نیافتن میزان صادرات نفت خام است.»برخلاف آنچه آمریکایی‌ها معتقدند فقط هفت‌میلیارددلار از اجرای توافق ژنو به ایران تعلق می‌گیرد. ایران معتقد است که این مبلغ به 20‌میلیارددلار می‌رسد. حمید بعیدی‌نژاد، عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای کشورمان که مسوولیت مذاکرات کارشناسی با 1+5 را برعهده دارد، در بخش دوم از گفت‌وگوی خود با ایسنا درباره متن «برنامه اقدام مشترک» به بررسی اقدامات داوطلبانه‌ و تعهدات 1+5 در برابر اقداماتی که ایران در چارچوب توافق انجام می‌دهد پرداخت. همچنین برمبنای توافق ژنو خریداران نفت ایران قادر خواهند بود، به همین اندازه‌ای که اکنون از ایران نفت خریداری می‌کنند، به خرید خود ادامه دهند. وی در رابطه با تعلیق تحریم‌های اتحادیه اروپا و آمریکا از بیمه و خدمات حمل‌ونقل مرتبط با معاملات نفتی مذکور گفت: در مذاکرات مربوط به حذف تحریم‌ها، ایران همواره این بحث را مطرح می‌کرد که اگر موردی از تحریم برداشته می‌شود، باید تمام متعلقاتش هم برداشته شود تا هدف ما از رفع آن تحریم تحقق یابد. بنابراین موضوع بیمه و خدمات حمل‌ونقل مرتبط با معاملات نفتی نیز در نظر گرفته شده و تحریم‌ها از این بخش‌ها نیز برداشته می‌شود. مدیرکل سیاسی و بین‌المللی وزارت خارجه در مورد رقم دریافتی از محل رفع تحریم صادرات پتروشیمی ایران و تعلیق تحریم خدمات مرتبط با آن گفت: «باید دید با برداشته‌شدن این تحریم‌ها تا چه اندازه می‌توانیم اقلام و کالاهای پتروشیمی خود را صادر کنیم. بر اساس آمارهایی که از چند سال پیش وجود داشته است، بعضا صادرات پتروشیمی ایران تا 17میلیارددلار در سال هم می‌رسیده است و اگر این میزان را برای شش ماه در نظر بگیریم، به عدد 5/8‌میلیارد دلار می‌رسیم.»وی خاطرنشان کرد که تحریم‌ها از عواید ناشی از صادرات پتروشیمی و خدمات مرتبط با آن و حمل‌ونقل، بیمه و تبادلات بانکی در این مدت شش ماهه برداشته می‌شود. تعلیق تحریم‌ها در بخش طلا و فلزات گران‌بها پیشنهاد 1+5 بود بعیدی‌نژاد درباره تعلیق تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا از طلا و فلزات گران‌بها و خدمات مرتبط با آنها با تاکید بر اینکه آنچه در این توافق مورد اشاره است سنگ‌ها و فلزات قیمتی مثل الماس است نه هر نوع فلزات و سنگ‌های گران‌بها، چون در مورد بقیه تحریمی وجود ندارد، گفت: «خرید و فروش در این زمینه به‌طور کامل آزاد می‌شود و بسته به میزان نیاز کشور این تعاملات صورت می‌گیرد.»
با تعلیق تحریم‌ها، صنعت خودرو رونق پیدا می‌کند
بعیدی‌نژاد در رابطه با تعلیق تحریم‌های آمریکا بر صنعت خودرو و تعلیق تحریم‌های خدمات مرتبط با آن اظهار کرد: این بخش نیز از مواردی بود که طرف مقابل ما به آن اشتیاق و علاقه داشتند که در این زمینه وارد بحث شوند، اما فکر می‌کنم با برقرارشدن روابط مرتبط با صنعت خودرو از جمله برقراری صادرات قطعات خودرو، مشکلات بسیاری حل خواهد شد. وی در رابطه با شرکت‌هایی که تحت‌تاثیر تعلیق این تحریم‌ها به ایران بازخواهند گشت، گفت: «تمام خودروسازی‌هایی که قبلا با ایران کار می‌کردند، از جمله فرانسوی‌ها و کره‌ای‌ها به ایران بازمی‌گردند. این اشتیاق از همین الان که برنامه اقدام مشترک ژنو به اجرا درنیامده است، نشان داده شده است.»این عضو تیم مذاکره‌کننده کشورمان گفت: قبل از اینکه روز اجرای «برنامه اقدام مشترک» فرا برسد، باید مقدمات کار فراهم شده باشد و بلافاصله ما بتوانیم در هریک از بخش‌های مورد اشاره در توافق، خواسته‌هایمان را مطرح و پاسخ دریافت کنیم. برای اولین‌بار تعمیر هواپیماها در ایران انجام و هر قطعه‌ای نیاز باشد تامین می‌شود. وی در رابطه با تعلیق تحریم‌های آمریکا در زمینه صدور گواهی عرضه و نصب قطعات یدکی برای ایمنی پرواز هواپیماهای غیرنظامی ایران تصریح کرد: «بر اساس توافق ژنو، برای اولین بار آمریکا پذیرفته است که تعمیر هواپیما در ایران انجام شود و در این شرایط هر قطعه‌ای که هواپیماها نیاز داشته باشند، سفارش داده شده و از شرکت‌های آمریکایی و اروپایی تامین می‌شوند.»بعید‌ی‌نژاد گفت: «مهم‌ترین هواپیماهای ما متعلق به شرکت ایران‌ایر هستند و تعمیرشان از این پس می‌توانند در ایران انجام شوند.»وی درباره «بانک‌های ایرانی غیرتحریم شده» که کانال مالی انتقال پول در زمینه تجارت امور انسان‌دوستانه هستند، اظهار کرد: بسیاری از بانک‌های خصوصی و دولتی غیرتحریمی‌اند. برای نقل و انتقال‌های مالی در زمینه تجارت امور انسان‌دوستانه که در توافق به آن اشاره شده است، بانک‌هایی از سوی دو طرف معرفی می‌شوند که این تبادلات مالی را انجام می‌دهند. بعیدی‌نژاد در پاسخ به اینکه ایران تا چه میزان می‌تواند تجارت در زمینه امور انسان‌دوستانه داشته باشد؟ گفت: همان‌طور که از متن توافق می‌توانیم متوجه شویم، محدودیتی در این زمینه وجود ندارد. هرچقدر نیاز داشته باشیم می‌توانیم برای محصولات کشاورزی، تولیدات غذایی، دارو، تجهیزات دارویی و مخارج پزشکی بیماران خارج از کشور هزینه کنیم. وی اضافه کرد: همچنین قرار شده حتی طرف مقابل چند بانک خارجی و مهم را برای این کار به‌طور اختصاصی تعیین کند و نامه‌ها و دستورالعمل‌های ویژه‌ای را برای این بانک‌ها صادر کند. وی همچنین در بخش دیگری از این گفت‌وگو گفت: «از منظر حقوقی تحریم‌های اخیر آمریکا توافق ژنو را نقض نکرد.» با این حال او اقدام آمریکا در افزایش تحریم‌ها را بسیار«ناصحیح» و«غیرسازنده» دانست.
تفسیر و برداشت مشترک برای بازرسی‌های روزانه
وی درمورد بازرسی‌های روزانه از نطنز و فردو گفت: «باید مشخص شود که در ایام تعطیلات پایان هفته و مناسبت‌ها به چه شکلی عمل کرد و از آنجا که موضوعات حساس است، باید به یک تفسیر و برداشت مشترک رسید. همچنین درخصوص ادامه تولید اورانیوم پنج‌درصدی و تبدیل اورانیوم 20‌درصد مقدمات و زمینه‌های اجرایی نیاز است که باید درباره آن نیز به نقاط مشترک برسیم.»همچنین وی تاکید کرد: «توافق در یک روز لازم‌الاجرا می‌شود و این روش در اجرای اسناد بین‌المللی امری مرسوم است. باید یک روز برای همه تعیین شود، نه برای ایران یک روز و برای 1+5 روزی دیگر»او تاکید کرد: «قطعا اگر تفسیر آنها این باشد که روزهای مختلفی برای دو طرف تعیین شود، به اختلاف برخواهیم خورد، چون ایران بر این موضع تاکید دارد.»او یادآوری کرد که «در راه‌حل نهایی کماکان برخی محدودیت‌ها در برنامه هسته‌ای ایران وجود خواهد داشت اما در پایان این راه‌حل، برنامه هسته‌ای ایران باید بدون محدودیت به‌کار خود ادامه دهد و با آن مشابه برنامه هسته‌ای کشورهای غیرهسته‌ای برخورد شود.» به گفته او کمترین زمان برای اجرای راه‌حل نهایی پنج‌سال است. وی همچنین تاکید کرد: «بنده معتقدم آمریکایی‌ها نگاه استراتژیکشان به منطقه و ایران را تغییر داده‌اند و این توافق ثمره این تغییر نگاه است.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.