|

ارابه مرگ

سعید نبی- مستندساز محیط زیست

ساعت 18 دوم تیرماه 1400، من و مهشاد کریمی، وسط اتوبوس بودیم، من در ردیف صندلی‌های سمت راننده و مهشاد آن‌طرف نشسته بود. هر دوتایمان لبه صندلی بودیم و در حال صحبت که ناگهان کمک‌راننده از جلو بلند شد و به سمت عقب دوید و داد زد که «کمربندهایتان را ببندید»، اتوبوس به سمت دره چپ شد، اما دوباره خودش را در جاده صاف کرد و فکر کردیم که مشکل حل شده اما ناگهان راننده داد ‌زد «یا ابالفضل، یا ابالفضل». اتوبوس ترمز بریده بود و زمان در ارومیه ایستاد. این بخشی از روایتی بود که زینب رحیمی خبرنگار حاضر در اتوبوس مرگ بیان کرده است.
ناجیان دریاچه به دره مرگی سقوط می‌کنند که قرار بود دریاچه آرزوهای تدبیرگرانش باشد. تدبیری که شروعش هشت سال پیش با مصوبه احیای دریاچه ارومیه بود و روزهای پایانی‌اش با سقوط ناجیان محجوب آن در دره.
انگار قرار بود در انتهای یک دوره هشت‌ساله در میان مدیران محیط زیست این سرزمین، هم اخلاق بمیرد، هم تدبیر! چراکه دره مرگ نصیب آرزوهای سفید مهشاد کریمی شد آن‌هم سه روز قبل از پوشیدن لباس سفید عروسی.
خبرنگار محیط زیست ایسنا که سال‌ها برای حفظ طبیعت ایران قلم زد و آن‌قدر برایش جان ارومیه مهم بود که حاضر نشد رخت سفیدش را بدون حضور و سلامی سه روز قبل از دیدن دریاچه و در کنار ساحل آرامش آن بر تن کند. چه سوزناک، هم زمان می‌ایستد، هم قلم طاقت ادامه ندارد، اما چاره چیست و زندگی در جریان... برای همه آنهایی که می‌خواهند ارومیه بماند.
ریحانه یاسینی هم دیگر خبرنگار محیط‌زیستی بود که در همان دره مرگ ارومیه آرام گرفت و قربانی بی‌تدبیری شد. خبرنگاری که نه ایرنا بلکه یک جامعه را یک بار دیگر و این‌بار با رفتنش به دیار باقی هوشیار به محیط زیست کرد.
اما این همه ماجرا نبود. پنج خبرنگار محیط‌زیستی دیگر هم در این حادثه کارشان به بیمارستان و بستری‌شدن می‌کشد و سؤالات بسیاری که همچنان بی‌پاسخ است.
رئیس‌جمهوری، رئیس مجلس، معاون اول رئیس‌جمهوری، معاونان و وزرای دولت، مدیران حوزه‌های مطبوعات و همچنین بسیاری از اصحاب جراید و رسانه‌ها با صدور اطلاعیه‌هایی این حادثه دلخراش را تسلیت گفته‌اند اما آیا این کافی بود برای آنکه قلب بازماندگان آرام شود؟
عیسی کلانتری رئیس سازمان محیط زیست که هم حضورش و هم مدل نشستنش در مقابل خبرنگاران داغ‌دیده در فضای مجازی و رسانه‌ها با حاشیه‌های بسیاری همراه شده، در اسفند سال 99 به خبرگزاری‌ها می‌گوید تاکنون برای احیای دریاچه ارومیه پنج‌هزارو 100 میلیارد تومان اعتبار هزینه شده که با قیمت‌های امروزی رقمی بالغ بر 11هزارو 900 میلیارد تومان می‌شود. همچنین بر اساس لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ که تقدیم مجلس شده اعتباری حدود ۴۹۸میلیون‌و ۸۰۰ هزار تومان برای حفاظت و نجات دریاچه ارومیه در نظر گرفته شده است. اما برگردیم به صحبت‌های زینب رحیمی که بی‌ارتباط با این سخنان نیست!
اتوبوس ترمز بریده که یکی از حاضران در آن به ما می‌گفت نمی‌دانم چرا این راننده از همان ابتدا به جای ترمز دائما از دنده استفاده می‌کند، در یکی از شیب‌ها با کوه برخورد کرد، شیشه‌های سمت چپ اتوبوس تماما خرد شد، اتوبوس به سمت راست که دره بود منحرف شد. به گاردریل برخورد کردیم، اتوبوس مجدد صاف شد و به جاده بازگشت ولی پیچ‌ها به شدت تند بود و ما انتظار داشتیم به ته دره سقوط کنیم که یکی داد زد تو رو خدا اتوبوس را بکوب به کوه. راننده اتوبوس را به سمت چپ که کوه بود منحرف کرد. اتوبوس از سمت چپ واژگون شد. چند لحظه‌ای بیهوش بودم و وقتی به هوش آمدم از پنجره‌ای که شکسته بود توانستم خودم را از اتوبوس نجات دهم.
رحیمی در فیلمی که در شبکه‌های مجازی منتشر شده در حضور عیسی کلانتری به او گلایه می‌کند: این همه پول در ستاد احیای دریاچه ارومیه خرج کردند ولی یک بنز قراضه را برای ما خبرنگاران فرستادند، ایراد خود ماییم که قانعیم به کمترین‌ها، می‌خواستند ما را بکشند؟ بیایند بگویند چرا این‌گونه کردند... .
اما در این بین اظهارات محمدمهدی شهریاری، استاندار آذربایجان غربی، بعد از حضور در محل مداوای مصدومان اتوبوس خبرنگاران بسیار شگفت‌آور بود: آن‌طورکه گفته می‌شود اتوبوس قراضه نبوده و به دلیل مشکل فنی که به صورت طبیعی زیاد هم (در کشور) اتفاق می‌افتد این حادثه رخ داده است.
جمعه پیکر خبرنگاران محیط زیست کشور به خاک سپرده شد و ارومیه ماند و ما هم‌وطنانی که قلم‌هایمان نباید شرمنده این دو خبرنگار باشد.
امروز چند روز است که از این حادثه گذشته نه کسی استعفا داده، نه مسئولی که ماشین و این برنامه را تدارک دیده بازخواست شده، فعلا می‌گویند همان راننده مقصر است.

ساعت 18 دوم تیرماه 1400، من و مهشاد کریمی، وسط اتوبوس بودیم، من در ردیف صندلی‌های سمت راننده و مهشاد آن‌طرف نشسته بود. هر دوتایمان لبه صندلی بودیم و در حال صحبت که ناگهان کمک‌راننده از جلو بلند شد و به سمت عقب دوید و داد زد که «کمربندهایتان را ببندید»، اتوبوس به سمت دره چپ شد، اما دوباره خودش را در جاده صاف کرد و فکر کردیم که مشکل حل شده اما ناگهان راننده داد ‌زد «یا ابالفضل، یا ابالفضل». اتوبوس ترمز بریده بود و زمان در ارومیه ایستاد. این بخشی از روایتی بود که زینب رحیمی خبرنگار حاضر در اتوبوس مرگ بیان کرده است.
ناجیان دریاچه به دره مرگی سقوط می‌کنند که قرار بود دریاچه آرزوهای تدبیرگرانش باشد. تدبیری که شروعش هشت سال پیش با مصوبه احیای دریاچه ارومیه بود و روزهای پایانی‌اش با سقوط ناجیان محجوب آن در دره.
انگار قرار بود در انتهای یک دوره هشت‌ساله در میان مدیران محیط زیست این سرزمین، هم اخلاق بمیرد، هم تدبیر! چراکه دره مرگ نصیب آرزوهای سفید مهشاد کریمی شد آن‌هم سه روز قبل از پوشیدن لباس سفید عروسی.
خبرنگار محیط زیست ایسنا که سال‌ها برای حفظ طبیعت ایران قلم زد و آن‌قدر برایش جان ارومیه مهم بود که حاضر نشد رخت سفیدش را بدون حضور و سلامی سه روز قبل از دیدن دریاچه و در کنار ساحل آرامش آن بر تن کند. چه سوزناک، هم زمان می‌ایستد، هم قلم طاقت ادامه ندارد، اما چاره چیست و زندگی در جریان... برای همه آنهایی که می‌خواهند ارومیه بماند.
ریحانه یاسینی هم دیگر خبرنگار محیط‌زیستی بود که در همان دره مرگ ارومیه آرام گرفت و قربانی بی‌تدبیری شد. خبرنگاری که نه ایرنا بلکه یک جامعه را یک بار دیگر و این‌بار با رفتنش به دیار باقی هوشیار به محیط زیست کرد.
اما این همه ماجرا نبود. پنج خبرنگار محیط‌زیستی دیگر هم در این حادثه کارشان به بیمارستان و بستری‌شدن می‌کشد و سؤالات بسیاری که همچنان بی‌پاسخ است.
رئیس‌جمهوری، رئیس مجلس، معاون اول رئیس‌جمهوری، معاونان و وزرای دولت، مدیران حوزه‌های مطبوعات و همچنین بسیاری از اصحاب جراید و رسانه‌ها با صدور اطلاعیه‌هایی این حادثه دلخراش را تسلیت گفته‌اند اما آیا این کافی بود برای آنکه قلب بازماندگان آرام شود؟
عیسی کلانتری رئیس سازمان محیط زیست که هم حضورش و هم مدل نشستنش در مقابل خبرنگاران داغ‌دیده در فضای مجازی و رسانه‌ها با حاشیه‌های بسیاری همراه شده، در اسفند سال 99 به خبرگزاری‌ها می‌گوید تاکنون برای احیای دریاچه ارومیه پنج‌هزارو 100 میلیارد تومان اعتبار هزینه شده که با قیمت‌های امروزی رقمی بالغ بر 11هزارو 900 میلیارد تومان می‌شود. همچنین بر اساس لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ که تقدیم مجلس شده اعتباری حدود ۴۹۸میلیون‌و ۸۰۰ هزار تومان برای حفاظت و نجات دریاچه ارومیه در نظر گرفته شده است. اما برگردیم به صحبت‌های زینب رحیمی که بی‌ارتباط با این سخنان نیست!
اتوبوس ترمز بریده که یکی از حاضران در آن به ما می‌گفت نمی‌دانم چرا این راننده از همان ابتدا به جای ترمز دائما از دنده استفاده می‌کند، در یکی از شیب‌ها با کوه برخورد کرد، شیشه‌های سمت چپ اتوبوس تماما خرد شد، اتوبوس به سمت راست که دره بود منحرف شد. به گاردریل برخورد کردیم، اتوبوس مجدد صاف شد و به جاده بازگشت ولی پیچ‌ها به شدت تند بود و ما انتظار داشتیم به ته دره سقوط کنیم که یکی داد زد تو رو خدا اتوبوس را بکوب به کوه. راننده اتوبوس را به سمت چپ که کوه بود منحرف کرد. اتوبوس از سمت چپ واژگون شد. چند لحظه‌ای بیهوش بودم و وقتی به هوش آمدم از پنجره‌ای که شکسته بود توانستم خودم را از اتوبوس نجات دهم.
رحیمی در فیلمی که در شبکه‌های مجازی منتشر شده در حضور عیسی کلانتری به او گلایه می‌کند: این همه پول در ستاد احیای دریاچه ارومیه خرج کردند ولی یک بنز قراضه را برای ما خبرنگاران فرستادند، ایراد خود ماییم که قانعیم به کمترین‌ها، می‌خواستند ما را بکشند؟ بیایند بگویند چرا این‌گونه کردند... .
اما در این بین اظهارات محمدمهدی شهریاری، استاندار آذربایجان غربی، بعد از حضور در محل مداوای مصدومان اتوبوس خبرنگاران بسیار شگفت‌آور بود: آن‌طورکه گفته می‌شود اتوبوس قراضه نبوده و به دلیل مشکل فنی که به صورت طبیعی زیاد هم (در کشور) اتفاق می‌افتد این حادثه رخ داده است.
جمعه پیکر خبرنگاران محیط زیست کشور به خاک سپرده شد و ارومیه ماند و ما هم‌وطنانی که قلم‌هایمان نباید شرمنده این دو خبرنگار باشد.
امروز چند روز است که از این حادثه گذشته نه کسی استعفا داده، نه مسئولی که ماشین و این برنامه را تدارک دیده بازخواست شده، فعلا می‌گویند همان راننده مقصر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.