شرایط صدور حکم اعسار برای مهریه
نسرین مهآبادی، وکیل دادگستری : امکان ثبت دادخواست مطالبه مهریه با صدور گواهی از اداره ثبت فراهم میشود. مطابق ماده 4 قانون حمایت خانواده رسیدگی به دعوای مهریه در صلاحیت دادگاه خانواده است. پس از ثبت دادخواست بههمراه ضمائم آن ازجمله گواهی اخذشده از اجرای ثبت و سند ازدواج یا رونوشت آن و ... دادخواست به شعبهای از شعب دادگاه خانواده برای رسیدگی ارجاع میشود و مطابق با میزان مهریه مطالبهشده در دادخواست حکم به محکومیت خوانده (زوج) به پرداخت مهریه صادر میشود. در رأی صادره از دادگاه خانواده 20 روز مهلت اعتراض در نظر گرفته میشود و زوج یا زوجه، هرکدام که نسبت به رأی، اعتراضی دارند میتوانند به رأی اعتراض کنند و در یکی از شعب دادگاه تجدیدنظر به اعتراضشان رسیدگی میشود. مردی که به پرداخت مهریه محکوم شده موظف است در مدت 10 روز ترتیبی برای پرداخت مهریه اتخاذ کند. از طرف دیگر این امکان برای مرد (زوج) وجود دارد تا 30 روز پس از ابلاغ اجرائیه، ضمن ارائه صورت کلیه اموال خود دعوای اعسار مطرح کند. ضروری است که در اینجا معنی کلمات اعسار و معسر را باهم بررسی کنیم. اعسار در لغتنامه دهخدا به معنای نیازمند و تنگدستشدن آمده است و معسر به شخص نیازمند، فقیر و تهیدست گفته میشود. دراصطلاح حقوقی معسر کسی است که بهدلیل نداشتن مالی جز مستثنیات دین قادر به تأدیه دیون خود نباشد. بنابراین مردی که توانایی پرداخت مهریه را ندارد این عدم توانایی را با ارائه دادخواست تحت عنوان اعسار در دادگاه مطرح میکند. هرگونه ادعایی از جمله ادعای اعسار باید در دادگاه ثابت شود و برای اثبات اعسار که اصولا از راه شهادت است مرد باید شهادتنامه کتبی حداقل دو شاهد را که نسبت به وضعیت معیشت فرد اطلاع کافی داشته باشند، به دادخواست اعسار خود ضمیمه کند. به عبارت دیگر شاهد باید علاوهبر هویت، شغل، میزان درآمد و نحوه قانونی امرارمعاش مدعی اعسار، به این امر تصریح کند که با مدیون (زوج) به مدتی که بتواند نسبتبه وضعیت معیشت وی، اطلاع کافی داشته باشد، معاشرت داشته و او افزون بر مستثنیات دین هیچ مال قابل دسترسی ندارد که بتواند به وسیله آن دین خود را بپردازد. پس از ثبت دادخواست، دادگاه مکلف است نسبت به بررسی وضعیت مالی مرد اقدام کند. درصورتیکه اعسار مرد ثابت شود، دادگاه ضمن صدور حکم اعسار با ملاحظه وضعیت مرد، مهلت مناسبی برای پرداخت میدهد و حکم تقسیط بدهی را صادر میکند. دادن مدت یا قسطبندیکردن مهریه مانع مطالبه میزان درخواستی مهریه از اموالی که مرد به دست آورده یا مطالبات وی نیست. هریک از زوج یا زوجه میتوانند با تقدیم دادخواست تعدیل اقساط را از دادگاه بخواهند. موضوع دیگری هم نیاز به توضیح دارد. تصور برخی مردم به این صورت است که بیش از 110 سکه قابل مطالبه نیست که این تصور کاملا اشتباه است. مطابق ماده 22 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 «هرگاه مهریه در زمان وقوع عقد تا 110 سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشد، وصول آن مشمول مقررات ماده 2 قانون اجرای محکومیتهای مالی است. چنانچه مهریه بیشتر از این میزان باشد درخصوص مازاد، فقط ملائت زوج ملاک پرداخت است». منظور ماده این است که مثلا اگر مهریه زن هزار عدد سکه تمام بهار آزادی باشد و مرد توانایی پرداخت داشته باشد، زن میتواند آن را مطالبه و دریافت کند ولی درصورتیکه مرد توانایی پرداخت نداشته باشد، نسبت به 110 عدد اصل بر توانایی او بر پرداخت است مگر آنکه بتواند اعسار خود را ثابت کند و مازاد بر 110 عدد زن باید دارابودن مرد را در محکمه ثابت کند.
نسرین مهآبادی، وکیل دادگستری : امکان ثبت دادخواست مطالبه مهریه با صدور گواهی از اداره ثبت فراهم میشود. مطابق ماده 4 قانون حمایت خانواده رسیدگی به دعوای مهریه در صلاحیت دادگاه خانواده است. پس از ثبت دادخواست بههمراه ضمائم آن ازجمله گواهی اخذشده از اجرای ثبت و سند ازدواج یا رونوشت آن و ... دادخواست به شعبهای از شعب دادگاه خانواده برای رسیدگی ارجاع میشود و مطابق با میزان مهریه مطالبهشده در دادخواست حکم به محکومیت خوانده (زوج) به پرداخت مهریه صادر میشود. در رأی صادره از دادگاه خانواده 20 روز مهلت اعتراض در نظر گرفته میشود و زوج یا زوجه، هرکدام که نسبت به رأی، اعتراضی دارند میتوانند به رأی اعتراض کنند و در یکی از شعب دادگاه تجدیدنظر به اعتراضشان رسیدگی میشود. مردی که به پرداخت مهریه محکوم شده موظف است در مدت 10 روز ترتیبی برای پرداخت مهریه اتخاذ کند. از طرف دیگر این امکان برای مرد (زوج) وجود دارد تا 30 روز پس از ابلاغ اجرائیه، ضمن ارائه صورت کلیه اموال خود دعوای اعسار مطرح کند. ضروری است که در اینجا معنی کلمات اعسار و معسر را باهم بررسی کنیم. اعسار در لغتنامه دهخدا به معنای نیازمند و تنگدستشدن آمده است و معسر به شخص نیازمند، فقیر و تهیدست گفته میشود. دراصطلاح حقوقی معسر کسی است که بهدلیل نداشتن مالی جز مستثنیات دین قادر به تأدیه دیون خود نباشد. بنابراین مردی که توانایی پرداخت مهریه را ندارد این عدم توانایی را با ارائه دادخواست تحت عنوان اعسار در دادگاه مطرح میکند. هرگونه ادعایی از جمله ادعای اعسار باید در دادگاه ثابت شود و برای اثبات اعسار که اصولا از راه شهادت است مرد باید شهادتنامه کتبی حداقل دو شاهد را که نسبت به وضعیت معیشت فرد اطلاع کافی داشته باشند، به دادخواست اعسار خود ضمیمه کند. به عبارت دیگر شاهد باید علاوهبر هویت، شغل، میزان درآمد و نحوه قانونی امرارمعاش مدعی اعسار، به این امر تصریح کند که با مدیون (زوج) به مدتی که بتواند نسبتبه وضعیت معیشت وی، اطلاع کافی داشته باشد، معاشرت داشته و او افزون بر مستثنیات دین هیچ مال قابل دسترسی ندارد که بتواند به وسیله آن دین خود را بپردازد. پس از ثبت دادخواست، دادگاه مکلف است نسبت به بررسی وضعیت مالی مرد اقدام کند. درصورتیکه اعسار مرد ثابت شود، دادگاه ضمن صدور حکم اعسار با ملاحظه وضعیت مرد، مهلت مناسبی برای پرداخت میدهد و حکم تقسیط بدهی را صادر میکند. دادن مدت یا قسطبندیکردن مهریه مانع مطالبه میزان درخواستی مهریه از اموالی که مرد به دست آورده یا مطالبات وی نیست. هریک از زوج یا زوجه میتوانند با تقدیم دادخواست تعدیل اقساط را از دادگاه بخواهند. موضوع دیگری هم نیاز به توضیح دارد. تصور برخی مردم به این صورت است که بیش از 110 سکه قابل مطالبه نیست که این تصور کاملا اشتباه است. مطابق ماده 22 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 «هرگاه مهریه در زمان وقوع عقد تا 110 سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشد، وصول آن مشمول مقررات ماده 2 قانون اجرای محکومیتهای مالی است. چنانچه مهریه بیشتر از این میزان باشد درخصوص مازاد، فقط ملائت زوج ملاک پرداخت است». منظور ماده این است که مثلا اگر مهریه زن هزار عدد سکه تمام بهار آزادی باشد و مرد توانایی پرداخت داشته باشد، زن میتواند آن را مطالبه و دریافت کند ولی درصورتیکه مرد توانایی پرداخت نداشته باشد، نسبت به 110 عدد اصل بر توانایی او بر پرداخت است مگر آنکه بتواند اعسار خود را ثابت کند و مازاد بر 110 عدد زن باید دارابودن مرد را در محکمه ثابت کند.
