|

حکایت کارگرانی که شب‌ها در کارخانه سیمان می‌خوابند

زخم دست‌ها

سعید برآبادی

دستکش‌های پاره را می‌کند از دست‌ها و ترک‌های خونی روی دست‌ها را نشان می‌دهد: «ببین! همه از همینا می‌ترسن.» سوز شب از لای درزهای کانکس می‌آید تو. تلویزیون روی شبکه دو میزان شده. بقیه شبکه‌ها را آن آنتن زپرتی که بیرون کانکس است نمی‌گیرد. توی تلویزیون یک خانواده اتوکشیده نشسته‌اند و به یک جوک بی‌مزه می‌خندند؛ اما اینجا محمدعلی آرام و با طمانینه، انگار که دارد هسته اتم می‌شکافد، روی زخم‌های دستش را پماد می‌مالد: «اگر نمالم شب خوابم نمی‌برد. زنم که اینجا بود برام آورده. هم درد رو کم می‌کنه، هم زخما رو خوب می‌کنه.» زخم‌ها اما خوب نمی‌شوند. اول خون دلمه می‌بندد، بعد خشک می‌شود و همین که می‌خواهد کمی بهتر شود، دوباره روز از نو و روزی از نو. سیمان رسوب می‌کند از سوراخ‌های دستکش‌ها و می‌ماسد لای انگشت‌ها و دوباره همان‌ آش و همان کاسه. کارگری شیفت شب در کارخانه سیمان درد اول و آخرش همین است و بس! تسکین درد زود خواب می‌آورد. محمدعلی کرچ کرده لای دو پتوی سربازی و بی‌ آنکه صدای خُرخُر کارخانه را بشنود، بحرش می‌برد و زود می‌خوابد. اما کارخانه بیدار است. یک ساعت دیگر شیفت شب تمام می‌شود، کارگرها می‌آیند بیرون، نمازشان را می‌خوانند و می‌روند سمت کانکس‌های‌شان. محمدعلی یک ساعت زودتر بیرون زده. هم به خاطر درد، هم به خاطر تلفن زنش: «پول می‌خواهد، بچه سرماخورده و باید یا بروم قوچان یا برایش پول بفرستم خانه برادرم.» همین‌طور که دارد اینها را می‌گوید خواب می‌آید و او را می‌برد. دست‌هایش را نمی‌تواند زیر سرش بگذارد، کف دست‌ها به هر جایی که می‌خورد تیر می‌کشد و در خواب ابروهایش گره می‌خورند از ضعف.
کارخانه سیمان دوباره هفت‌صبح راه می‌افتد، با کارگرهایی که یا با مینی‌بوس از قم می‌آیند یا همین‌جا در کانکس‌های محوطه خوابیده‌اند و هم بابت نگهبانی حقوق می‌گیرند و هم بابت کارگری در شیفت‌شان. بوی سیمان همه‌جا را گرفته، ابروها و مژه‌ها یا سرجایشان نیستند یا اگر هنوز به پوست بندند، سفید و خاکستری شده‌اند. روی زبان‌ها، روی ردیف جلوی دندان‌ها باز هم همین پودر خاکستری هست، با سوزش عجیبی در هر جایی که می‌نشیند. کرم و پماد و ضماد هم دیگر دردی از دردها را دوا نمی‌کنند در هاویه جدال سیمان با پوست. سیمان می‌نشیند و فرومی‌رود درست مثل اسید ضعیفی که نابود می‌کند اما به آرامی. محمدعلی حقوق ماهش را زودتر گرفته؛ 580هزارتومان. 400تایش را فردا می‌فرستد برای زنش. 180تا هم برای شارژ موبایل و خرج‌های خودش که گران‌ترینشان، خرج دستکش‌هاست و پماد: «اگر این را نمالم، فردا عفونت می‌کند. کارگاه پر از مریضی است. هر عفونتی می‌تواند همه را مریض کند و بدبختمان کند.» تا زخمش را می‌بیند، یاد انگشت قنبر می‌افتد؛ همکاری که یک‌ماه پیش، اسید سیمان، جلوی چشم همه انگشتش را حل کرد و تمامش کرد! کسی اما اینها را باور نمی‌کند؛ مگر شعبده‌بازی است که یک انگشت یک‌شبه غیب شود؟ بله! شعبده هاویه است با چندرغاز حقوق!
دستکش‌های پاره را می‌کند از دست‌ها و ترک‌های خونی روی دست‌ها را نشان می‌دهد: «ببین! همه از همینا می‌ترسن.» سوز شب از لای درزهای کانکس می‌آید تو. تلویزیون روی شبکه دو میزان شده. بقیه شبکه‌ها را آن آنتن زپرتی که بیرون کانکس است نمی‌گیرد. توی تلویزیون یک خانواده اتوکشیده نشسته‌اند و به یک جوک بی‌مزه می‌خندند؛ اما اینجا محمدعلی آرام و با طمانینه، انگار که دارد هسته اتم می‌شکافد، روی زخم‌های دستش را پماد می‌مالد: «اگر نمالم شب خوابم نمی‌برد. زنم که اینجا بود برام آورده. هم درد رو کم می‌کنه، هم زخما رو خوب می‌کنه.» زخم‌ها اما خوب نمی‌شوند. اول خون دلمه می‌بندد، بعد خشک می‌شود و همین که می‌خواهد کمی بهتر شود، دوباره روز از نو و روزی از نو. سیمان رسوب می‌کند از سوراخ‌های دستکش‌ها و می‌ماسد لای انگشت‌ها و دوباره همان‌ آش و همان کاسه. کارگری شیفت شب در کارخانه سیمان درد اول و آخرش همین است و بس! تسکین درد زود خواب می‌آورد. محمدعلی کرچ کرده لای دو پتوی سربازی و بی‌ آنکه صدای خُرخُر کارخانه را بشنود، بحرش می‌برد و زود می‌خوابد. اما کارخانه بیدار است. یک ساعت دیگر شیفت شب تمام می‌شود، کارگرها می‌آیند بیرون، نمازشان را می‌خوانند و می‌روند سمت کانکس‌های‌شان. محمدعلی یک ساعت زودتر بیرون زده. هم به خاطر درد، هم به خاطر تلفن زنش: «پول می‌خواهد، بچه سرماخورده و باید یا بروم قوچان یا برایش پول بفرستم خانه برادرم.» همین‌طور که دارد اینها را می‌گوید خواب می‌آید و او را می‌برد. دست‌هایش را نمی‌تواند زیر سرش بگذارد، کف دست‌ها به هر جایی که می‌خورد تیر می‌کشد و در خواب ابروهایش گره می‌خورند از ضعف.
کارخانه سیمان دوباره هفت‌صبح راه می‌افتد، با کارگرهایی که یا با مینی‌بوس از قم می‌آیند یا همین‌جا در کانکس‌های محوطه خوابیده‌اند و هم بابت نگهبانی حقوق می‌گیرند و هم بابت کارگری در شیفت‌شان. بوی سیمان همه‌جا را گرفته، ابروها و مژه‌ها یا سرجایشان نیستند یا اگر هنوز به پوست بندند، سفید و خاکستری شده‌اند. روی زبان‌ها، روی ردیف جلوی دندان‌ها باز هم همین پودر خاکستری هست، با سوزش عجیبی در هر جایی که می‌نشیند. کرم و پماد و ضماد هم دیگر دردی از دردها را دوا نمی‌کنند در هاویه جدال سیمان با پوست. سیمان می‌نشیند و فرومی‌رود درست مثل اسید ضعیفی که نابود می‌کند اما به آرامی. محمدعلی حقوق ماهش را زودتر گرفته؛ 580هزارتومان. 400تایش را فردا می‌فرستد برای زنش. 180تا هم برای شارژ موبایل و خرج‌های خودش که گران‌ترینشان، خرج دستکش‌هاست و پماد: «اگر این را نمالم، فردا عفونت می‌کند. کارگاه پر از مریضی است. هر عفونتی می‌تواند همه را مریض کند و بدبختمان کند.» تا زخمش را می‌بیند، یاد انگشت قنبر می‌افتد؛ همکاری که یک‌ماه پیش، اسید سیمان، جلوی چشم همه انگشتش را حل کرد و تمامش کرد! کسی اما اینها را باور نمی‌کند؛ مگر شعبده‌بازی است که یک انگشت یک‌شبه غیب شود؟ بله! شعبده هاویه است با چندرغاز حقوق!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.