|

ببخشيد يادم رفت

محمود برآبادی

* هر زمان کتابخانه‌ای را می‌بینم که کتاب‌ها روی هم کج شده‌اند و به اصطلاح کتابدارها غش کرده‌اند، ناراحت می‌شوم. دلم به حال کتاب‌ها می‌سوزد و اگر در جایی باشم که اجازه دست‌زدن به کتاب‌ها را داشته باشم مرتبشان می‌کنم. کتاب‌هایی که غش کرده‌اند و دارد شیرازه‌شان وا می‌رود انگار تو را صدا می‌زنند که بیا کمک کن و مرا از این حالت درآر. گویی به من می‌گوید: اگر نمی‌خواهی مرا بخوانی، درست و مرتب کنار بقیه کتاب‌ها بچین، جوری که بتوانم راحت نفس بکشم.
کتاب‌ها هم به نظر من جان دارند و با آدم حرف می‌زنند، منتها به زبان خودشان و تو باید کتاب‌خوان باشی تا زبانشان را بفهمی. کتاب‌ها به ‌زبان خودشان می‌گویند: آخر آدم ناحسابی تو سال‌هاست من را خریده‌ای و در این گوشه کتابخانه گذاشته‌ای و اصلا لای مرا هم باز نکرده‌ای. پس کی می‌خواهی بیایی سراغ من؟ دلت خوش است سالی یک بار کتابخانه را گردگیری می‌کنی و کتاب‌هایت تمیز هستند. لااقل اگر نمی‌خواهی مرا بخوانی به کسی بده که می‌خواهد کتاب بخواند اما پول خریدش را ندارد؛ به کتابخانه مدرسه‌ای بده که بچه‌هایش تشنه کتاب‌های غیردرسی‌اند؛ به یک کتابخانه عمومی بده که بودجه خرید کتاب ندارد. این‌طوری هم کتاب خوشحال می‌شود هم کسی که کتاب را می‌خواند.
* از موقعی که کرونا آمده ارتباط‌های حضوری کم شده و جایش را ارتباط‌های غیرحضوری و چت‌های آنلاین گرفته. خوشبختانه اپلیکیشن‌های فراوانی هست و هرکدام امکاناتی دارند که دانستنش مهارت لازم دارد و برای آدمی در سن‌و‌سال من کارکردن با آنها خیلی هم راحت نیست اما چاره‌ای نیست و باید از هر وسیله‌ای برای برقراری رابطه بهره برد. انسان موجودی است اجتماعی و هویتش در روابط اجتماعی تعریف می‌شود. اگرچه هیچ ارتباط غیرحضوری جای یک دیدار حضوری و یک دورهمی دوستانه را نمی‌گیرد، در هر صورت بایستی از هر امکانی استفاده کرد. این من هستم که باید تمام تلاش خودم را بکنم تا از قافله عقب نمانم.
اما در این چت‌های آنلاین، گاه اتفاق‌های خنده‌داری هم می‌افتد که حتما خیلی‌هایش را در فضای مجازی دیده‌اید. داری با هیجان با طرف حرف می‌زنی می‌بینی می‌گوید: یک لحظه صبر کن مثل اینکه زنگ در را می‌زنند. می‌رود آیفون را جواب بدهد و تو هی صبر می‌کنی و می‌بینی خبری نشد. بعد از نیم‌ساعت که تو را بلاتکلیف گذاشته، می‌آید و می‌گوید: ببخشید همسایه بود می‌گفت شیشه ماشینم که تو کوچه است پایینه. از ترس دزد رفتم و فوری شیشه را بالا کشیدم. می‌گویی اینکه نیم‌ساعت طول نمی‌کشد؟!
می‌گوید: راستش بعد یادم رفت.
یا اینکه داری حرف می‌زنی می‌بینی این‌قدر سروصدا می‌آید که یک کلمه را هم نمی‌شنوی. دوستت می‌گوید: ببخشید بچه‌ها شلوغ می‌کنند. همه‌اش توی خانه‌اند حوصله‌شان سر رفته.
یا می‌بینی طرف هی حرف می‌زند اما صدایش نمی‌آید، برای اینکه میکروفونش را باز نکرده. یا اینکه نیم‌ساعت توضیح می‌دهی، بعد می‌گوید: ببخشید نتم قطع شد، می‌شود دوباره بگویی. گاهی وقت‌ها هم همه با هم حرف می‌زنند و معلوم نیست کی چی می‌گوید. به‌هرحال در شرایط کنونی باید قدر همین رابطه‌های دورادور را هم دانست.

* هر زمان کتابخانه‌ای را می‌بینم که کتاب‌ها روی هم کج شده‌اند و به اصطلاح کتابدارها غش کرده‌اند، ناراحت می‌شوم. دلم به حال کتاب‌ها می‌سوزد و اگر در جایی باشم که اجازه دست‌زدن به کتاب‌ها را داشته باشم مرتبشان می‌کنم. کتاب‌هایی که غش کرده‌اند و دارد شیرازه‌شان وا می‌رود انگار تو را صدا می‌زنند که بیا کمک کن و مرا از این حالت درآر. گویی به من می‌گوید: اگر نمی‌خواهی مرا بخوانی، درست و مرتب کنار بقیه کتاب‌ها بچین، جوری که بتوانم راحت نفس بکشم.
کتاب‌ها هم به نظر من جان دارند و با آدم حرف می‌زنند، منتها به زبان خودشان و تو باید کتاب‌خوان باشی تا زبانشان را بفهمی. کتاب‌ها به ‌زبان خودشان می‌گویند: آخر آدم ناحسابی تو سال‌هاست من را خریده‌ای و در این گوشه کتابخانه گذاشته‌ای و اصلا لای مرا هم باز نکرده‌ای. پس کی می‌خواهی بیایی سراغ من؟ دلت خوش است سالی یک بار کتابخانه را گردگیری می‌کنی و کتاب‌هایت تمیز هستند. لااقل اگر نمی‌خواهی مرا بخوانی به کسی بده که می‌خواهد کتاب بخواند اما پول خریدش را ندارد؛ به کتابخانه مدرسه‌ای بده که بچه‌هایش تشنه کتاب‌های غیردرسی‌اند؛ به یک کتابخانه عمومی بده که بودجه خرید کتاب ندارد. این‌طوری هم کتاب خوشحال می‌شود هم کسی که کتاب را می‌خواند.
* از موقعی که کرونا آمده ارتباط‌های حضوری کم شده و جایش را ارتباط‌های غیرحضوری و چت‌های آنلاین گرفته. خوشبختانه اپلیکیشن‌های فراوانی هست و هرکدام امکاناتی دارند که دانستنش مهارت لازم دارد و برای آدمی در سن‌و‌سال من کارکردن با آنها خیلی هم راحت نیست اما چاره‌ای نیست و باید از هر وسیله‌ای برای برقراری رابطه بهره برد. انسان موجودی است اجتماعی و هویتش در روابط اجتماعی تعریف می‌شود. اگرچه هیچ ارتباط غیرحضوری جای یک دیدار حضوری و یک دورهمی دوستانه را نمی‌گیرد، در هر صورت بایستی از هر امکانی استفاده کرد. این من هستم که باید تمام تلاش خودم را بکنم تا از قافله عقب نمانم.
اما در این چت‌های آنلاین، گاه اتفاق‌های خنده‌داری هم می‌افتد که حتما خیلی‌هایش را در فضای مجازی دیده‌اید. داری با هیجان با طرف حرف می‌زنی می‌بینی می‌گوید: یک لحظه صبر کن مثل اینکه زنگ در را می‌زنند. می‌رود آیفون را جواب بدهد و تو هی صبر می‌کنی و می‌بینی خبری نشد. بعد از نیم‌ساعت که تو را بلاتکلیف گذاشته، می‌آید و می‌گوید: ببخشید همسایه بود می‌گفت شیشه ماشینم که تو کوچه است پایینه. از ترس دزد رفتم و فوری شیشه را بالا کشیدم. می‌گویی اینکه نیم‌ساعت طول نمی‌کشد؟!
می‌گوید: راستش بعد یادم رفت.
یا اینکه داری حرف می‌زنی می‌بینی این‌قدر سروصدا می‌آید که یک کلمه را هم نمی‌شنوی. دوستت می‌گوید: ببخشید بچه‌ها شلوغ می‌کنند. همه‌اش توی خانه‌اند حوصله‌شان سر رفته.
یا می‌بینی طرف هی حرف می‌زند اما صدایش نمی‌آید، برای اینکه میکروفونش را باز نکرده. یا اینکه نیم‌ساعت توضیح می‌دهی، بعد می‌گوید: ببخشید نتم قطع شد، می‌شود دوباره بگویی. گاهی وقت‌ها هم همه با هم حرف می‌زنند و معلوم نیست کی چی می‌گوید. به‌هرحال در شرایط کنونی باید قدر همین رابطه‌های دورادور را هم دانست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.