|

فکر نان باش که خربزه آب است

سید‌حسن موسوی‌چلک-رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران

این روز‌ها هر‌جا می‌نشینیم صحبت از گرانی و افزایش لحظه‌ای قیمت‌های کالا‌ها و ارز و... است. دیگر این صحبت‌ها همه‌گیر، کسل‌کننده و البته بسیار نگران‌کننده شده است. با شروع و ادامه‌دارشدن کرونا این نگرانی‌ها مضاعف هم شده است. بدون شک این شرایط برای افرادی فقیر و نیازمند، نگرانی‌ها را به‌مراتب بیشتر کرده است. در این بین هر‌از‌چندگاهی دولت یا مجلس برای حمایت از مردم و دهک‌های پایین اقداماتی می‌کنند. مثلا دولت از محل یارانه مردم که حدودا کمتر از یک‌ونیم دلار در ماه است، یک‌میلیون تومان وام می‌دهد؛ در‌واقع دولت از کیسه خلیفه می‌بخشد. یا اخیرا صحبت از طرح مجلس برای کمک به معیشت مردم است. اینکه نمایندگان به فکر معیشت هستند، عالی است و سپاسگزار هم هستیم؛ ولی سؤال اینجاست که این طرح‌های 60 یا 120هزار‌تومانی چه دردی از افراد تحت پوشش نهاد‌های حمایتی دوا می‌کند. موضوع مهمی است که لازم است تأمل بیشتری شود. در اینجا این ضرب‌المثل معروف را باید به کار بست که شاید خیلی از من و شما شنیده باشیم و همه حرفم در این یادداشت در همین ضرب‌المثل خلاصه می‌شود: «فکر نان باش که خربزه آب است». این ضرب‌المثل معمولا در زمانی به کار می‌رود که بخواهیم از اهمیت‌داشتن چیزی در مقابل بی‌اهمیت‌بودن چیز دیگری حرف بزنیم. داستان این ضرب‌المثل هم به این صورت است که دو دوست بودند که با هم کار یدی می‌کردند. کار خشت‌مالی که از قضا انرژی فراوانی را از آنها می‌گرفت و البته به میزانی هم که کار می‌کردند، دستمزد نمی‌گرفتند. از همین رو بود که همیشه روزگار را به‌سختی می‌گذراندند. روزی یکی از آن دو برای تهیه نان به بازار رفت. اما در آنجا بوی کباب و آش او را سرمست کرد. با خود اندیشید که قدری هم از آنها بگیرد اما بعد دید پولی که دارند، کفاف خرید این قبیل غذاها را نمی‌دهد. از همین رو بر نفس و خواسته خود غلبه کرد اما چند قدم آن‌طرف‌تر به مغازه میوه‌فروشی رسید و چشمش به خربزه‌ها افتاد. با خود گفت بهتر است خربزه هم بخرم و البته چندی بعد این‌طور فکر کرد که بهتر است تمام پول خود را برای خرید خربزه بدهد و اینکه خربزه همان‌طور‌که رفع عطش می‌کند، گرسنگی را هم چاره می‌کند. القصه، خربزه را به بغل زد و با خود برد. دوستش همچنان مشغول به خشت‌مالی بود که او را دید و البته خیلی زود فهمید که چه اتفاقی افتاده است. به روی دوستش لبخندی زد و گفت: خربزه که ما را سیر نمی‌کند. ما قرار است ساعت‌ها کار کنیم! باید نان می‌گرفتی که مثل همیشه انرژی لازم را برای ادامه کار را به ما بدهد؛ پس فکر نان باش که خربزه آب است.

این اقدامات فارغ از اینکه ممکن است آثار تورمی داشته باشند (مثل بسیاری از اقدامات این‌گونه) چه تبعاتی برای مردم به دنبال خواهند داشت؟ سؤال دیگری که پیش می‌آید این است که این مبلغ هنگفت حمایت کجای این چاه ویل مشکلات اقتصادی را برای نیازمندان پر خواهد کرد؟ واقعا با این مبالغ می‌توان بر بسیاری از هزینه‌های اضافی که بر مردم به اصطلاح «بار شده است» فائق آمد؟ فرض بر اینکه این طرح تصویب شود، چه تضمینی وجود دارد که در کوتاه‌مدت هیچ افزایش قیمتی نداشته باشیم که مردم نیازمند و احتمالا غیر‌نیازمند دریافت‌کننده این 60 هزار تومان، با این کمک‌های هنگفت! بتوانند زندگی‌شان را سر‌و‌سامان دهند. بپذیریم که مشکلات مردم در حوزه‌های اقتصادی بسیار بیشتر از آن چیزی است که بسیاری یا تعداد کمی از مسئولان تصور می‌کنند. این نوع کمک‌ها داستان همان خربزه است، در‌حالی‌که مردم نان نیاز دارند تا بقا داشته باشند؛ «به‌زیستن اجتماعی» هم پیشکش.

این روز‌ها هر‌جا می‌نشینیم صحبت از گرانی و افزایش لحظه‌ای قیمت‌های کالا‌ها و ارز و... است. دیگر این صحبت‌ها همه‌گیر، کسل‌کننده و البته بسیار نگران‌کننده شده است. با شروع و ادامه‌دارشدن کرونا این نگرانی‌ها مضاعف هم شده است. بدون شک این شرایط برای افرادی فقیر و نیازمند، نگرانی‌ها را به‌مراتب بیشتر کرده است. در این بین هر‌از‌چندگاهی دولت یا مجلس برای حمایت از مردم و دهک‌های پایین اقداماتی می‌کنند. مثلا دولت از محل یارانه مردم که حدودا کمتر از یک‌ونیم دلار در ماه است، یک‌میلیون تومان وام می‌دهد؛ در‌واقع دولت از کیسه خلیفه می‌بخشد. یا اخیرا صحبت از طرح مجلس برای کمک به معیشت مردم است. اینکه نمایندگان به فکر معیشت هستند، عالی است و سپاسگزار هم هستیم؛ ولی سؤال اینجاست که این طرح‌های 60 یا 120هزار‌تومانی چه دردی از افراد تحت پوشش نهاد‌های حمایتی دوا می‌کند. موضوع مهمی است که لازم است تأمل بیشتری شود. در اینجا این ضرب‌المثل معروف را باید به کار بست که شاید خیلی از من و شما شنیده باشیم و همه حرفم در این یادداشت در همین ضرب‌المثل خلاصه می‌شود: «فکر نان باش که خربزه آب است». این ضرب‌المثل معمولا در زمانی به کار می‌رود که بخواهیم از اهمیت‌داشتن چیزی در مقابل بی‌اهمیت‌بودن چیز دیگری حرف بزنیم. داستان این ضرب‌المثل هم به این صورت است که دو دوست بودند که با هم کار یدی می‌کردند. کار خشت‌مالی که از قضا انرژی فراوانی را از آنها می‌گرفت و البته به میزانی هم که کار می‌کردند، دستمزد نمی‌گرفتند. از همین رو بود که همیشه روزگار را به‌سختی می‌گذراندند. روزی یکی از آن دو برای تهیه نان به بازار رفت. اما در آنجا بوی کباب و آش او را سرمست کرد. با خود اندیشید که قدری هم از آنها بگیرد اما بعد دید پولی که دارند، کفاف خرید این قبیل غذاها را نمی‌دهد. از همین رو بر نفس و خواسته خود غلبه کرد اما چند قدم آن‌طرف‌تر به مغازه میوه‌فروشی رسید و چشمش به خربزه‌ها افتاد. با خود گفت بهتر است خربزه هم بخرم و البته چندی بعد این‌طور فکر کرد که بهتر است تمام پول خود را برای خرید خربزه بدهد و اینکه خربزه همان‌طور‌که رفع عطش می‌کند، گرسنگی را هم چاره می‌کند. القصه، خربزه را به بغل زد و با خود برد. دوستش همچنان مشغول به خشت‌مالی بود که او را دید و البته خیلی زود فهمید که چه اتفاقی افتاده است. به روی دوستش لبخندی زد و گفت: خربزه که ما را سیر نمی‌کند. ما قرار است ساعت‌ها کار کنیم! باید نان می‌گرفتی که مثل همیشه انرژی لازم را برای ادامه کار را به ما بدهد؛ پس فکر نان باش که خربزه آب است.

این اقدامات فارغ از اینکه ممکن است آثار تورمی داشته باشند (مثل بسیاری از اقدامات این‌گونه) چه تبعاتی برای مردم به دنبال خواهند داشت؟ سؤال دیگری که پیش می‌آید این است که این مبلغ هنگفت حمایت کجای این چاه ویل مشکلات اقتصادی را برای نیازمندان پر خواهد کرد؟ واقعا با این مبالغ می‌توان بر بسیاری از هزینه‌های اضافی که بر مردم به اصطلاح «بار شده است» فائق آمد؟ فرض بر اینکه این طرح تصویب شود، چه تضمینی وجود دارد که در کوتاه‌مدت هیچ افزایش قیمتی نداشته باشیم که مردم نیازمند و احتمالا غیر‌نیازمند دریافت‌کننده این 60 هزار تومان، با این کمک‌های هنگفت! بتوانند زندگی‌شان را سر‌و‌سامان دهند. بپذیریم که مشکلات مردم در حوزه‌های اقتصادی بسیار بیشتر از آن چیزی است که بسیاری یا تعداد کمی از مسئولان تصور می‌کنند. این نوع کمک‌ها داستان همان خربزه است، در‌حالی‌که مردم نان نیاز دارند تا بقا داشته باشند؛ «به‌زیستن اجتماعی» هم پیشکش.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.