|

گونه‌اي ديگر

زهرا مشتاق

آیا می‌شود مراسم مرسوم محرم و صفر را به شکلی دیگر برگزار کرد؟ آیا شخصیت حضرت امام حسین که مورد اقتدای شیعیان جهان و مسیری برای پالایش فکری و عملی است، می‌تواند در جهان امروز به شیوه‌ای دیگر به حیات معنوی خود ادامه دهد؟ آیا شکل برگزاری این 60 روز خاص غیرقابل تغییر است؟ از چه شیوه‌هایی برای پویایی و ماندگاری بیشتر این اندیشه، به‌خصوص در جهان امروز می‌توان بهره گرفت؟

سال‌های درازی است که مراسم دوماهه محرم و صفر در ایران، همراه با برپایی سفره‌های گران‌قیمت انجام می‌شود. سفره‌هایی که می‌تواند شکل ظاهری آنها تغییر یافته و به جای برپایی تنها در دو ماه از سال، جنبه‌ای مؤثرتر و ماندگارتر یابد. حتی در جست‌وجوی استفتائات صورت‌گرفته از مراجع دینی، هیچ‌یک تأکیدی صرف بر اشکال فعلی نداشته یا شیوه پیشنهادشده در این یادداشت را رد نکرده‌اند.
پرسش این است؛ آیا می‌توان در این شرایط خاص حاکم بر جهان، به جای اصرار و جدل برای شکل همیشگی رایج، مراسم را به گونه‌ای دیگر برگزار کرد؟ برای مثال در استان‌هایی مثل سیستان‌و‌بلوچستان، جنوب و شرق کرمان، هرمزگان و خراسان مدارسی وجود دارد که به‌شدت نیازمند داشتن کولر هستند. مدارسی که به دلیل مراقبت از دانش‌آموزان، پنکه‌های سقفی را جمع کرده، اما بودجه‌ای برای تهیه کولر، چه کولرهای پنجره‌ای و چه اسپیلت ندارند و دانش‌آموزان و معلمان ناچار به تحمل گرمای بسیار شدیدی هستند.
آیا می‌شود هیئات مذهبی، بودجه‌ای را که براي این شب‌ها در نظر گرفته‌اند؛ صرف ساخت یک مدرسه حتی یک‌کلاسه کنند؟ آیا نهادی وجود دارد که برآورد کند در این دوره زماني چه هزینه‌ای صرف می‌شود؟ آیا این بودجه به جای آنکه در دهه اول محرم، اربعین یا بیست‌وهشتم صفر تمام شود، یک تجلی دائمی پیدا کند؟ مثلا تجهیز یک خانه بهداشت روستایی، ساخت پارک بازی در روستاهای دوردست، تأمین بودجه درست‌کردن یک جاده روستایی، خرید آمبولانس برای درمانگاه‌هایی که کارشان خدمات‌دهی به روستاهای محروم در نقاط دوردست است، خرید تانکر آب برای روستاهایی که به هیچ‌گونه منابع آبی دسترسی ندارند، کمک به هزینه تحصیل دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل، راه‌اندازی کارگاه‌هایی برای امکان اشتغال خانواده‌های روستایی، خرید آبسردکن برای مدارس، تعمیر مدارس فرسوده، فراهم‌کردن هزینه حفر چاه در روستا، درست‌کردن همراه‌سرا برای بیماران شهرستانی و روستایی کم‌بضاعت یا بی‌بضاعت در کنار مراکز درمانی قطب و شناخته‌شده در کرمان، تهران و یزد.
این فهرست می‌تواند چنان بلند باشد که موارد بسیاری را شامل شود. از قضا، تأمل در موارد یادشده، می‌تواند تلنگری باشد برای توجه دوباره به اولویت‌ها. در جایی که می‌توان با پول‌هایي که صاحبان هیئت‌های مذهبی در ایام سوگواری تنها برای روزهایی خاص هزینه می‌کنند؛ اعمالی چنین مهم و پایدار انجام داد. یک بار دیگر به موارد پیشنهاد‌شده دقت کنید. انجام کدام‌یک به اندیشه و منش حضرت امام حسین نزدیک‌تر است؟

آیا می‌شود مراسم مرسوم محرم و صفر را به شکلی دیگر برگزار کرد؟ آیا شخصیت حضرت امام حسین که مورد اقتدای شیعیان جهان و مسیری برای پالایش فکری و عملی است، می‌تواند در جهان امروز به شیوه‌ای دیگر به حیات معنوی خود ادامه دهد؟ آیا شکل برگزاری این 60 روز خاص غیرقابل تغییر است؟ از چه شیوه‌هایی برای پویایی و ماندگاری بیشتر این اندیشه، به‌خصوص در جهان امروز می‌توان بهره گرفت؟

سال‌های درازی است که مراسم دوماهه محرم و صفر در ایران، همراه با برپایی سفره‌های گران‌قیمت انجام می‌شود. سفره‌هایی که می‌تواند شکل ظاهری آنها تغییر یافته و به جای برپایی تنها در دو ماه از سال، جنبه‌ای مؤثرتر و ماندگارتر یابد. حتی در جست‌وجوی استفتائات صورت‌گرفته از مراجع دینی، هیچ‌یک تأکیدی صرف بر اشکال فعلی نداشته یا شیوه پیشنهادشده در این یادداشت را رد نکرده‌اند.
پرسش این است؛ آیا می‌توان در این شرایط خاص حاکم بر جهان، به جای اصرار و جدل برای شکل همیشگی رایج، مراسم را به گونه‌ای دیگر برگزار کرد؟ برای مثال در استان‌هایی مثل سیستان‌و‌بلوچستان، جنوب و شرق کرمان، هرمزگان و خراسان مدارسی وجود دارد که به‌شدت نیازمند داشتن کولر هستند. مدارسی که به دلیل مراقبت از دانش‌آموزان، پنکه‌های سقفی را جمع کرده، اما بودجه‌ای برای تهیه کولر، چه کولرهای پنجره‌ای و چه اسپیلت ندارند و دانش‌آموزان و معلمان ناچار به تحمل گرمای بسیار شدیدی هستند.
آیا می‌شود هیئات مذهبی، بودجه‌ای را که براي این شب‌ها در نظر گرفته‌اند؛ صرف ساخت یک مدرسه حتی یک‌کلاسه کنند؟ آیا نهادی وجود دارد که برآورد کند در این دوره زماني چه هزینه‌ای صرف می‌شود؟ آیا این بودجه به جای آنکه در دهه اول محرم، اربعین یا بیست‌وهشتم صفر تمام شود، یک تجلی دائمی پیدا کند؟ مثلا تجهیز یک خانه بهداشت روستایی، ساخت پارک بازی در روستاهای دوردست، تأمین بودجه درست‌کردن یک جاده روستایی، خرید آمبولانس برای درمانگاه‌هایی که کارشان خدمات‌دهی به روستاهای محروم در نقاط دوردست است، خرید تانکر آب برای روستاهایی که به هیچ‌گونه منابع آبی دسترسی ندارند، کمک به هزینه تحصیل دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل، راه‌اندازی کارگاه‌هایی برای امکان اشتغال خانواده‌های روستایی، خرید آبسردکن برای مدارس، تعمیر مدارس فرسوده، فراهم‌کردن هزینه حفر چاه در روستا، درست‌کردن همراه‌سرا برای بیماران شهرستانی و روستایی کم‌بضاعت یا بی‌بضاعت در کنار مراکز درمانی قطب و شناخته‌شده در کرمان، تهران و یزد.
این فهرست می‌تواند چنان بلند باشد که موارد بسیاری را شامل شود. از قضا، تأمل در موارد یادشده، می‌تواند تلنگری باشد برای توجه دوباره به اولویت‌ها. در جایی که می‌توان با پول‌هایي که صاحبان هیئت‌های مذهبی در ایام سوگواری تنها برای روزهایی خاص هزینه می‌کنند؛ اعمالی چنین مهم و پایدار انجام داد. یک بار دیگر به موارد پیشنهاد‌شده دقت کنید. انجام کدام‌یک به اندیشه و منش حضرت امام حسین نزدیک‌تر است؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.