|

تِه جا بِدا بِرمِه‌ی بی چِمِر بی*

ساماد موحدي: مازندران یکی از بزرگان موسیقی‌اش را از دست داد. ابوالحسن خوشروی‌ساروکلایی سرانجام در ساروکلا و بعد از چند سال دست‌و‌پنجه نرم‌کردن با بیماری درگذشت تا صاحب آن صدای فراموش‌نشدنی رخ در نقاب خاک بکشد. محدوده موسیقیایی مازندران را شاید بتوان به سه دسته کلی تقسیم کرد. شرق مازندران که بیشتر تحت تأثیر موسیقی خراسان و ترکمن‌صحراست و غرب آن که متأثر از گیلان است و بخش مرکزی که به البرز میانه معروف است و از ساری تا کوه‌های سوادکوه را شامل می‌شود و ویژگی‌های خالص موسیقی مازندرانی را در بر دارد. ابوالحسن خوشرو یکی از چهره‌های تأثیرگذار در این بخش از موسیقی مازندرانی بود که بیش از شش دهه در این زمینه فعالیت کرد و در ضبط روایت‌های فولکلور مردم مازندران نقش بسزایی داشت. حتما آن ویدئوی معروف از خاکسپاری روجا آزادیان، از جان‌باختگان حادثه سرنگون‌کردن هواپیمای اوکراینی را به خاطر دارید. آوازی که در آن سوگواری خوانده می‌شد «نواجش» نام دارد که سرودی رایج در مراسم‌های سوگواری در مازندران بود و بازخوانی ابوالحسن خوشرو از آن موجب زنده‌شدن دوباره آن و فراگیری آن در فرهنگ مازندرانی شد. علاوه بر این دست ملودی‌های غمگین در موسیقی مازندرانی، «سوت»ها هم سهم بسزایی دارند که اشعار حماسی در وصف قهرمان‌های مردمی هستند. قهرمان‌هایی که مردم آنها را «یاغی» می‌خواندند و برخلاف تصور شما «یاغی»بودن‌شان، آن بار معنایی منفی را در فرهنگ مازندرانی نداشت. یکی از معروف‌ترین اجراهایی که در دو دهه اخیر در مازندران همه آن را به اسم خوشرو گره زده‌اند، منظومه «هژبرخوانی» است که روایتی آهنگین از شرح دلاوری‌ها و مرگ ناجوانمردانه «هژبرسلطان» فرزند امیرمؤید سوادکوهی است. از این دست اشعار حماسی در موسیقی مازندرانی بسیار است. آهنگ «مشتی» در وصف دلاوری‌های «مشتی پلوری» از دیگر نغمه‌های حماسی است که خوشرو آن را بازخوانی کرده بود. نگاهی به کارنامه او و میزان تأثیرگذاری‌اش در موسیقی مازندرانی موجب می‌شود مرگش تهدیدی برای ادامه حیات و فراگیری موسیقی اصیل مازندرانی باشد.
*بخشی از اجرای «نواجش» ابوالحسن خوشرو به معنی «تو آن گریه فرو‌خورده بی‌صدا بودی»

ساماد موحدي: مازندران یکی از بزرگان موسیقی‌اش را از دست داد. ابوالحسن خوشروی‌ساروکلایی سرانجام در ساروکلا و بعد از چند سال دست‌و‌پنجه نرم‌کردن با بیماری درگذشت تا صاحب آن صدای فراموش‌نشدنی رخ در نقاب خاک بکشد. محدوده موسیقیایی مازندران را شاید بتوان به سه دسته کلی تقسیم کرد. شرق مازندران که بیشتر تحت تأثیر موسیقی خراسان و ترکمن‌صحراست و غرب آن که متأثر از گیلان است و بخش مرکزی که به البرز میانه معروف است و از ساری تا کوه‌های سوادکوه را شامل می‌شود و ویژگی‌های خالص موسیقی مازندرانی را در بر دارد. ابوالحسن خوشرو یکی از چهره‌های تأثیرگذار در این بخش از موسیقی مازندرانی بود که بیش از شش دهه در این زمینه فعالیت کرد و در ضبط روایت‌های فولکلور مردم مازندران نقش بسزایی داشت. حتما آن ویدئوی معروف از خاکسپاری روجا آزادیان، از جان‌باختگان حادثه سرنگون‌کردن هواپیمای اوکراینی را به خاطر دارید. آوازی که در آن سوگواری خوانده می‌شد «نواجش» نام دارد که سرودی رایج در مراسم‌های سوگواری در مازندران بود و بازخوانی ابوالحسن خوشرو از آن موجب زنده‌شدن دوباره آن و فراگیری آن در فرهنگ مازندرانی شد. علاوه بر این دست ملودی‌های غمگین در موسیقی مازندرانی، «سوت»ها هم سهم بسزایی دارند که اشعار حماسی در وصف قهرمان‌های مردمی هستند. قهرمان‌هایی که مردم آنها را «یاغی» می‌خواندند و برخلاف تصور شما «یاغی»بودن‌شان، آن بار معنایی منفی را در فرهنگ مازندرانی نداشت. یکی از معروف‌ترین اجراهایی که در دو دهه اخیر در مازندران همه آن را به اسم خوشرو گره زده‌اند، منظومه «هژبرخوانی» است که روایتی آهنگین از شرح دلاوری‌ها و مرگ ناجوانمردانه «هژبرسلطان» فرزند امیرمؤید سوادکوهی است. از این دست اشعار حماسی در موسیقی مازندرانی بسیار است. آهنگ «مشتی» در وصف دلاوری‌های «مشتی پلوری» از دیگر نغمه‌های حماسی است که خوشرو آن را بازخوانی کرده بود. نگاهی به کارنامه او و میزان تأثیرگذاری‌اش در موسیقی مازندرانی موجب می‌شود مرگش تهدیدی برای ادامه حیات و فراگیری موسیقی اصیل مازندرانی باشد.
*بخشی از اجرای «نواجش» ابوالحسن خوشرو به معنی «تو آن گریه فرو‌خورده بی‌صدا بودی»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.