در نشست عمومی «چشمانداز معماری منطقهای» مطرح شد
نیاز کشورهای خاورمیانه به همکاری و اعتماد
شرق: روز گذشته در مجمع عمومی تهران، سعید خطیبزاده، معاون پژوهشی و مطالعاتی مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه، مجری نشستی عمومی با عنوان «چشمانداز معماری جدید منطقهای» بود. سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران، ازجمله حاضران این نشست بود. عراقچی در این نشست درباره برداشتن گام پنجم از سوی ایران برای کاهش تعهدات برجامی خود گفت: «همانطور که در بیانیه دولت آمده بود، ما گام پنجم و نهایی خود را در راستای کاهش تعهدات برجامی برداشتیم و گام دیگری وجود ندارد». او اشاره کرد ایران در حوزه غنیسازی دیگر هیچ محدودیتی برای خود قائل نیست و اینکه در صحنه عمل چه اتفاقی بیفتد و به چه میزان در داخل کشور غنیسازی شود، بستگی به برنامه سازمان انرژی اتمی و نیاز کشور دارد. عراقچی پایان برجام را رد کرد: «برداشتن این گام به این معنا نیست که برجام تمام شده یا ایران از برجام خارج شده است؛ بلکه به تعادلی در برجام رسیدهایم».
عراقچی: با گام پنجم در برجام به تعادل رسیدیم
عراقچی گفت با خروج آمریکا از برجام تعادل موجود در این توافق بینالمللی به هم ریخته بود و اکنون ما فکر میکنیم با انجام کاهش تعهدات برجامی به تعادل معقولی در برجام رسیدیم. او ادامه داد: «البته همکاری ما با آژانس ادامه پیدا میکند و این آمادگی را داریم که هر موقع طرفهای مقابل بتوانند خواستههای ما را تأمین کنند و به تعهدات خود در برجام عمل کنند، ما به رویه قبلی بازگردیم. امکان بقای برجام وجود دارد؛ به شرطی که طرفهای مقابل بخواهند».او همچنین درباره تهدید اروپاییها در موضوع استفاده از مکانیسم ماشه گفت: «طبیعی است که این موضوعات شرایطی را ایجاد میکند که ما به پایان برجام سریعتر نزدیک شویم؛ همانطور که ایران در زمان خروج آمریکا از برجام به صورت مدبرانه برخورد کرد، این انتظار وجود دارد که طرفهای مقابل نیز مدبرانه و با تدبیر برخورد کنند و از افزایش تنش خودداری کنند». معاون سیاسی وزیر خارجه درباره وضعیت منطقه بعد از ترور سپهبد سلیمانی گفت: «با این اتفاق همه معادلات منطقهای تغییر کرده است و ما با معادله جدیدی در منطقه مواجه هستیم که میتوان از آن بهعنوان آغاز پایان حضور آمریکا در منطقه یاد کرد. معتقد هستیم
که مهمترین برکت شهادت سردار سلیمانی و خون این سردار بزرگ این است که روند خروج آمریکا از منطقه آغاز شده است و ما طلیعه این موضوع را با رأی پارلمان عراق مبنی بر لزوم خروج نیروهای نظامی آمریکا از این کشور مشاهده میکنیم. مطمئن هستیم که این روند ادامه پیدا میکند». دیپلمات ارشد ایران، درباره اظهارات نخستوزیر عراق در پارلمان این کشور مبنی بر اینکه قاسم سلیمانی حامل جواب ایران به پیام عربستان بوده و قرار بوده در صبح روز جمعه با سلیمانی درباره این موضوع دیداری داشته باشد، گفت: «از آنچه در این زمینه مطرح شده، اطلاع دقیقی ندارم؛ ولی میدانم سردار سلیمانی به دنبال ایجاد صلح در عراق و کمک به مردم و دولت این کشور بودند و درواقع مأموریت صلحسازی داشتند».
مؤید صالح: باید همزیستی مسالمتآمیز داشته باشیم
مؤید صالح، معاون وزیر امور خارجه عراق، در این نشست گفت: «در عراق ما مستقل هستیم و حاکمیت خودمان را داریم و به همه نشان دادیم که روش ما ازاینپس تغییر میکند و قرار است روشهای خودمان را داشته باشیم. فکر میکنم شهادت این دو سردار ایرانی و عراقی و تعدادی دیگر، حتی حامیان آمریکا را هم خوشحال نکرد. پارلمان ما با تصویب قانون خروج نیروهای آمریکایی از عراق بر حاکمیت عراق تأکید دارد و اگر ما خودمان به حاکمیتمان احترام نگذاریم، هیچکس به ما احترام نمیگذارد». این مقام عراقی تصریح کرد: «ما باید به دنیا بگوییم که هوشیار هستیم و به هم احترام میگذاریم. ما باید از هم حمایت کنیم و همزیستی مسالمتآمیز داشته باشیم؛ چون به هم نیاز داریم؛ بهویژه درباره همکاری امنیتی و منطقهای». او گفت ما باید جهانی فکر کنیم و محلی عمل کنیم.
ژای چون: باید اعتماد را به منطقه برگرداند
ژای چون، نماینده ویژه دولت چین در امور خارجه گفت: «وزیر خارجه ایران در طرح سهمرحلهای که دادند، تمام پاسخها را گفتند. تمام کشورهای خارج از منطقه میتوانند نقش مفیدی در این امر داشته باشند و مانع عملیات خرابکارانه در منطقه شوند». او با اشاره به اختلافاتی که بین کشورهای مختلف در منطقه وجود دارد، گفت: «باید اعتماد را به منطقه بازگرداند و تمام طرحها باید براساساین باشند. تنها راه امنیت در منطقه این است که کشورهای منطقه به هم اعتماد کنند و این اعتماد باید فراگیر باشد. نباید کسی دراینمیان انحصارطلبی کند. ما باید دنبال همکاری امنیتی پایدار باشیم و این امکانپذیر است؛ اگر در جوی دوستانه آن را انجام دهیم».
مدیر برنامهریزی استراتژیک وزارت امور خارجه قطر نیز در سخنرانی خود در این نشست از اتفاقات اخیر منطقه ابراز تأسف کرد. خالد فهد الخاطر در شرایط جدید منطقه، وجود مشکلی سیستماتیک در سطح منطقهای و نیاز به رویکردی منطقهای درباره منابع بیثباتی را برجسته دانست. او تأکید کرد نباید هزینهها را برای مردم منطقه افزایش داد و باید به سیاست خویشتنداری حداکثری روی آورد.نماینده پارلمان ترکیه و معاون حزب عدالت و توسعه در این نشست عمومی، تسلیت خود را به «برادران و خواهران» خود در عراق و ایران به خاطر ترور سپهبد سلیمانی و همراهانش، ابلاغ کرد. برهان کایاتورک با ابراز خرسندی از برگزاری «مجمع گفتوگوی تهران» از نیاز به برگزاری چنین نشستها و گفتوگو در منطقه گفت و تأکید کرد: «متأسفانه وقتی ما در منطقه خاورمیانه و خلیج [فارس] گفتوگو نداریم، بهآسانی میتوانیم دخالت غرب را ببینیم». کایاتورک تصریح کرد برجهای بلند در نیویورک، کارخانهها در فرانکفورت و فروشگاهها در لندن و پاریس، با منابع مالی که بیشتر از این منطقه میروند، تأمین میشوند؛ اما «نکته تأسفآور این است که بیشترین خون نیز در این منطقه میریزد».
رئیس مرکز مطالعات بینالمللی چزی از ایتالیا نیز که خود را تنها حاضر در این جلسه از «غرب» خواند، به طنز گفت که خود را در صندلی داغی میبیند. آندرا مارگلتی در پاسخ به صحبتهای مجری جلسه که گفته بود اروپا از مدتها پیش در این منطقه حضور داشته است، این صحبت را نادرست خواند و گفت کشورهای اروپایی از مدتها پیش حاضر بودهاند؛ نه اروپا بهعنوان یک موجودیت سیاسی. او گفت باید رو به جلو نگاه کرد و نباید در گذشته یا حتی حال ماند و باید به آینده فکر کرد؛ اما مارگلتی تأکید کرد نباید مشکلاتمان را نادیده بگیریم؛ چون اگر به مشکلات رسیدگی نکنیم، آنها به ما رسیدگی خواهند کرد. او با اشاره به اینکه اشتباهات بسیاری در سالهای اخیر رخ داده است، گفت شاید بزرگترین اشتباه ما این بود که بیشتر و بیشتر برای نجات برجام تلاش نکردیم.
شرق: روز گذشته در مجمع عمومی تهران، سعید خطیبزاده، معاون پژوهشی و مطالعاتی مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه، مجری نشستی عمومی با عنوان «چشمانداز معماری جدید منطقهای» بود. سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران، ازجمله حاضران این نشست بود. عراقچی در این نشست درباره برداشتن گام پنجم از سوی ایران برای کاهش تعهدات برجامی خود گفت: «همانطور که در بیانیه دولت آمده بود، ما گام پنجم و نهایی خود را در راستای کاهش تعهدات برجامی برداشتیم و گام دیگری وجود ندارد». او اشاره کرد ایران در حوزه غنیسازی دیگر هیچ محدودیتی برای خود قائل نیست و اینکه در صحنه عمل چه اتفاقی بیفتد و به چه میزان در داخل کشور غنیسازی شود، بستگی به برنامه سازمان انرژی اتمی و نیاز کشور دارد. عراقچی پایان برجام را رد کرد: «برداشتن این گام به این معنا نیست که برجام تمام شده یا ایران از برجام خارج شده است؛ بلکه به تعادلی در برجام رسیدهایم».
عراقچی: با گام پنجم در برجام به تعادل رسیدیم
عراقچی گفت با خروج آمریکا از برجام تعادل موجود در این توافق بینالمللی به هم ریخته بود و اکنون ما فکر میکنیم با انجام کاهش تعهدات برجامی به تعادل معقولی در برجام رسیدیم. او ادامه داد: «البته همکاری ما با آژانس ادامه پیدا میکند و این آمادگی را داریم که هر موقع طرفهای مقابل بتوانند خواستههای ما را تأمین کنند و به تعهدات خود در برجام عمل کنند، ما به رویه قبلی بازگردیم. امکان بقای برجام وجود دارد؛ به شرطی که طرفهای مقابل بخواهند».او همچنین درباره تهدید اروپاییها در موضوع استفاده از مکانیسم ماشه گفت: «طبیعی است که این موضوعات شرایطی را ایجاد میکند که ما به پایان برجام سریعتر نزدیک شویم؛ همانطور که ایران در زمان خروج آمریکا از برجام به صورت مدبرانه برخورد کرد، این انتظار وجود دارد که طرفهای مقابل نیز مدبرانه و با تدبیر برخورد کنند و از افزایش تنش خودداری کنند». معاون سیاسی وزیر خارجه درباره وضعیت منطقه بعد از ترور سپهبد سلیمانی گفت: «با این اتفاق همه معادلات منطقهای تغییر کرده است و ما با معادله جدیدی در منطقه مواجه هستیم که میتوان از آن بهعنوان آغاز پایان حضور آمریکا در منطقه یاد کرد. معتقد هستیم
که مهمترین برکت شهادت سردار سلیمانی و خون این سردار بزرگ این است که روند خروج آمریکا از منطقه آغاز شده است و ما طلیعه این موضوع را با رأی پارلمان عراق مبنی بر لزوم خروج نیروهای نظامی آمریکا از این کشور مشاهده میکنیم. مطمئن هستیم که این روند ادامه پیدا میکند». دیپلمات ارشد ایران، درباره اظهارات نخستوزیر عراق در پارلمان این کشور مبنی بر اینکه قاسم سلیمانی حامل جواب ایران به پیام عربستان بوده و قرار بوده در صبح روز جمعه با سلیمانی درباره این موضوع دیداری داشته باشد، گفت: «از آنچه در این زمینه مطرح شده، اطلاع دقیقی ندارم؛ ولی میدانم سردار سلیمانی به دنبال ایجاد صلح در عراق و کمک به مردم و دولت این کشور بودند و درواقع مأموریت صلحسازی داشتند».
مؤید صالح: باید همزیستی مسالمتآمیز داشته باشیم
مؤید صالح، معاون وزیر امور خارجه عراق، در این نشست گفت: «در عراق ما مستقل هستیم و حاکمیت خودمان را داریم و به همه نشان دادیم که روش ما ازاینپس تغییر میکند و قرار است روشهای خودمان را داشته باشیم. فکر میکنم شهادت این دو سردار ایرانی و عراقی و تعدادی دیگر، حتی حامیان آمریکا را هم خوشحال نکرد. پارلمان ما با تصویب قانون خروج نیروهای آمریکایی از عراق بر حاکمیت عراق تأکید دارد و اگر ما خودمان به حاکمیتمان احترام نگذاریم، هیچکس به ما احترام نمیگذارد». این مقام عراقی تصریح کرد: «ما باید به دنیا بگوییم که هوشیار هستیم و به هم احترام میگذاریم. ما باید از هم حمایت کنیم و همزیستی مسالمتآمیز داشته باشیم؛ چون به هم نیاز داریم؛ بهویژه درباره همکاری امنیتی و منطقهای». او گفت ما باید جهانی فکر کنیم و محلی عمل کنیم.
ژای چون: باید اعتماد را به منطقه برگرداند
ژای چون، نماینده ویژه دولت چین در امور خارجه گفت: «وزیر خارجه ایران در طرح سهمرحلهای که دادند، تمام پاسخها را گفتند. تمام کشورهای خارج از منطقه میتوانند نقش مفیدی در این امر داشته باشند و مانع عملیات خرابکارانه در منطقه شوند». او با اشاره به اختلافاتی که بین کشورهای مختلف در منطقه وجود دارد، گفت: «باید اعتماد را به منطقه بازگرداند و تمام طرحها باید براساساین باشند. تنها راه امنیت در منطقه این است که کشورهای منطقه به هم اعتماد کنند و این اعتماد باید فراگیر باشد. نباید کسی دراینمیان انحصارطلبی کند. ما باید دنبال همکاری امنیتی پایدار باشیم و این امکانپذیر است؛ اگر در جوی دوستانه آن را انجام دهیم».
مدیر برنامهریزی استراتژیک وزارت امور خارجه قطر نیز در سخنرانی خود در این نشست از اتفاقات اخیر منطقه ابراز تأسف کرد. خالد فهد الخاطر در شرایط جدید منطقه، وجود مشکلی سیستماتیک در سطح منطقهای و نیاز به رویکردی منطقهای درباره منابع بیثباتی را برجسته دانست. او تأکید کرد نباید هزینهها را برای مردم منطقه افزایش داد و باید به سیاست خویشتنداری حداکثری روی آورد.نماینده پارلمان ترکیه و معاون حزب عدالت و توسعه در این نشست عمومی، تسلیت خود را به «برادران و خواهران» خود در عراق و ایران به خاطر ترور سپهبد سلیمانی و همراهانش، ابلاغ کرد. برهان کایاتورک با ابراز خرسندی از برگزاری «مجمع گفتوگوی تهران» از نیاز به برگزاری چنین نشستها و گفتوگو در منطقه گفت و تأکید کرد: «متأسفانه وقتی ما در منطقه خاورمیانه و خلیج [فارس] گفتوگو نداریم، بهآسانی میتوانیم دخالت غرب را ببینیم». کایاتورک تصریح کرد برجهای بلند در نیویورک، کارخانهها در فرانکفورت و فروشگاهها در لندن و پاریس، با منابع مالی که بیشتر از این منطقه میروند، تأمین میشوند؛ اما «نکته تأسفآور این است که بیشترین خون نیز در این منطقه میریزد».
رئیس مرکز مطالعات بینالمللی چزی از ایتالیا نیز که خود را تنها حاضر در این جلسه از «غرب» خواند، به طنز گفت که خود را در صندلی داغی میبیند. آندرا مارگلتی در پاسخ به صحبتهای مجری جلسه که گفته بود اروپا از مدتها پیش در این منطقه حضور داشته است، این صحبت را نادرست خواند و گفت کشورهای اروپایی از مدتها پیش حاضر بودهاند؛ نه اروپا بهعنوان یک موجودیت سیاسی. او گفت باید رو به جلو نگاه کرد و نباید در گذشته یا حتی حال ماند و باید به آینده فکر کرد؛ اما مارگلتی تأکید کرد نباید مشکلاتمان را نادیده بگیریم؛ چون اگر به مشکلات رسیدگی نکنیم، آنها به ما رسیدگی خواهند کرد. او با اشاره به اینکه اشتباهات بسیاری در سالهای اخیر رخ داده است، گفت شاید بزرگترین اشتباه ما این بود که بیشتر و بیشتر برای نجات برجام تلاش نکردیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.