|

چرا شوراي شهر تهران پس از چند ماه در روزهاي اخير به دنبال تغيير در طرح جديد ترافيکي است؟

اصرار به اصلاح بعد از استعفا

معصومه اصغري : شش ماه از شروع پرتلاطم و پرحاشيه طرح ترافيک جديد پايتخت مي‌گذرد و حالا در روزهايي که معاون حمل‌ونقل و ترافيک شهردار تهران استعفا داده و طرح متفاوتش را رها کرده و رفته است، اعضاي شوراي شهر و مخالفان ديگر دوباره زبان انتقاد از اين طرح را گشوده‌اند! اگرچه اظهارات همسو و متناسب با آلودگي هوا، يکي از عادت‌هاي مسئولان در روزهاي آلوده تهران است؛ اما به نظر مي‌رسد تا زمان انتخاب معاون جديد و رسيدن يکي از جريان‌هاي سياسي در شورا به اهدافش، اين اظهارات جهت‌دار ادامه داشته باشد و اين يعني اصل اشکالات طرح جديد ترافيک نيست که مهم است و دليل اين اظهارات را بايد در جایي ديگر جست‌و‌جو کرد.
در اين چند ماه که طرح اجرا شد، معاون شهردار با وجود اعلام مشکلات حقوقي، اجرائي و ساختاري درباره طرح جديد ترافيک از سوي ارگان‌هاي مختلف غير از شهرداري و شورا، درباره زوايايي مثبت از اين طرح، نتايج آن بر ساعات پيک ترافيک، اثر آن بر ترددهاي شهروندان با وسايل حمل‌ونقل عمومي و... مصاحبه مي‌کرد و حرف مي‌زد. در برخي موارد نیز اين اظهارات هم‌زمان با دوچرخه‌سواري‌هاي روزهای سه‌شنبه شهردار تهران و مانور و نمايشي براي معاونت ترافيک بود. او با اعلام اينکه شهرداري با اجراي طرح جديد ترافيکي حتي ضرر هم کرده است، آب پاکي را روي دست مخالفان طرح ريخت؛ يعني با مخالفت که هيچ، حتي با وجود ضرر هم اين طرح را اجرا مي‌کنيم. او دهم مهر در گفت‌وگويي اظهار کرد: «درآمد شهرداري با اجراي طرح‌هاي ترافيکي جديد نه‌تنها افزايش نداشته، بلکه کاهش داشته است؛ اما برخي‌ها همچنان درصدد القاي کليدواژه «پولي‌شدن» يا «کسب درآمد شهرداري» هستند. در واقع درآمد شهرداري در حوزه طرح ترافيکي جديد، با کاهش حدود ۶۸‌ميليارد‌توماني روبه‌رو بوده است».
۲۹ مهر سازمان حمل‌ونقل و ترافيک، شرکت کنترل کيفيت هوا و شرکت کنترل ترافيک به‌طور مشترک گزارش فصلي از نتايج ترافيکي اجراي طرح کاهش منتشر مي‌کنند. بر اساس اين گزارش متوسط سرعت در معابر داخل دو محدوده (طرح ترافيک و زوج و فرد سابق) در ساعات اجراي طرح، حدود شش درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل افزايش داشته است. ميزان متوسط اين شاخص در بين دو محدوده ترافيکي نيز نسبت به دوره مشابه سال ۱۳۹۷، حدود هفت درصد و در کل شهر حدود ۳.۵ درصد افزايش يافته است که به معناي کاهش عمومي ترافيک در معابر شهر تهران است. همچنین در ساعات اجراي طرح در داخل مرزهاي محدوده کنترل آلودگي هوا در تابستان ۱۳۹۷، برابر با ۳۹،۱۵۸،۱۹۱ سفر بوده که اين ميزان در مدت مشابه سال جاري با ۷.۵ درصد افزايش به ۴۲،۱۱۲،۶۸۴ سفر رسيده است. اين در حالي است که ميزان اين شاخص در تابستان سال‌هاي ۹۷ و ۹۸ در کل محدوده شهر تهران به ترتيب برابر ۹۴،۴۶۲،۵۶۳ و ۹۹،۴۴۳،۷۳۸ نفر بوده است؛ يعني در کل شهر نيز با ۵.۵ درصد افزايش تقاضاي استفاده از مترو در تابستان ۹۸ نسبت به تابستان ۹۷ روبه‌رو بوده‌ايم. بااین‌حال، در اين گزارش سه‌ماهه، هيچ اشاره‌اي به مسئله مهم کاهش آلاينده‌ها نمي‌شود و شايد دليل آن، اين است که هنوز فصل، فصل شروع آلودگي هوا نيست تا شرايط واقعي را نشان دهد.
در اين روزها هنوز طرح ترافيک، طرحي معقول و مورد احترام است. با مرور اخبار روزانه يک خبرگزاري (ايسنا) در مهر، مشخص مي‌شود حتي يکي از مسئولان شهري و غير‌شهري و اعضاي شورا نیز اشاره يا اظهارنظري درباره طرح جديد ترافيکي ندارند. در آبان نیز همين روند فضاي گل‌و‌بلبل درباره طرح ترافيک جديد ادامه دارد و معاون شهردار و مجموعه معاونت ترافيک يک‌طرفه طرح ترافيک را تبليغ و از آن تعريف مي‌کنند و حتي پيروز حناچي، شهردار تهران، ۱۵ آبان و در روزهايي که شاخص کيفيت هواي تهران يک روز ناسالم را نشان مي‌دهد، در ديدار با شهردار سارايوو اعلام آمادگي مي‌کند تهران تجربه خود درباره کاهش آلودگي هوا را به سارايوو هم منتقل کند. تقريبا از ۱۷ آبان هواي تهران به شرايط ناسالم و اضطرار مي‌رسد و کميته اضطرار آلودگي هوا تشکيل مي‌شود؛ اما در همين روزها باز هم معاون شهردار از طرح ترافيک جديد تعريف می‌کند و آن را در کاهش آلاينده‌ها مؤثر مي‌داند. با وجود اين، هنوز اعضاي شوراي شهر سکوت کرده‌اند و کسي درباره بي‌اثربودن يا کم‌اثربودن يا اشکالات اين طرح حرفي نمي‌زند. در نهايت ۲۱ آبان اولين تعطيلي مدارس رخ مي‌دهد و در نهايت پليس زبان به انتقاد مي‌گشايد. سردار رحيمي، رئيس‌پليس پايتخت، درباره انتقاد پليس از طرح ترافيک جديد تهران اظهار کرد: «در نامه‌اي به شهرداري تهران موارد انتقادات و مشکلات طرح جديد ترافيک را اعلام کرديم. متأسفانه پاسخ شهرداري درباره طرح کاهش آلودگي هوا غيرکارشناسي است. ما بايد زيرساخت‌ها را درست کنيم و فرايندي را که منجر به ايجاد ترافيک و آلودگي هوا مي‌شود، اصلاح کنيم. يکي از پيشنهادهای ما همان‌طور که قبلا نيز گفتم، اين بود که ساعت پايان طرح کاهش آلودگي هوا در نيمه دوم سال بايد کمتر شود».اما چند روز بعد پورسيدآقايي، معاون شهردار، در واکنش به اظهارات پليس و آلودگي هوا و تعطيلي مدارس مي‌گويد: «هواي تهران از هواي شهرهاي اطراف بهتر است». پيروز حناچي، شهردار تهران، هم با همان روحيه آرام که از جواب‌دادن طفره مي‌رود، مي‌گويد: «دعوايي با پليس نداريم. به چيزهاي مثبت فکر کنيد».
در اين روزهايي که موضوع آلودگي هوا و دعواي شهرداري و پليس داغ است، هم اعضاي شورا همچنان ساکت‌اند و در نهايت معاون عمراني استاندار تهران به ميان مي‌آيد و اعلام مي‌کند که طرح ترافيک جديد را در شوراي ترافيک استان تهران بررسي خواهند کرد.روزهاي ۲۰ تا ۲۵ آبان آلوده‌ترين روزهاست و در نهايت به شب سهميه‌بندي بنزين و ماجراهاي تلخ بعدش که به شکلي عجيب با بارش برف همراه شد، مي‌رسيم. همان‌طور که شهردار تهران در هيئت دولت گفته بود مشکل آلودگي هواي تهران را باد و باران و برف و کاهش تردد خودروها حل مي‌کند، بالاخره يکي از اينها آمد و تهران و تهراني‌ها را نجات داد؛ اما با وجود اتفاقات بعد از گراني بنزين و افزايش درخور‌توجه تقاضا براي حمل‌ونقل عمومي و افزايش آلاينده‌ها و اضافه‌شدن بوي مشمئزکننده هنوز اعضاي شورا در باغ ديگري هستند و درباره آلودگي هوا و اشکالات احتمالي طرح ترافيک حرفي نمي‌زنند (نمونه موردي اخبار پوشش داده‌شده و توليدي خبرگزاري ايسنا در آبان‌ماه) فقط چند روز بعد از حوادث رخ‌داده در تجمعات بنزيني علي اعطا، سخنگوي شورا، اشاره‌اي به زمينه‌هاي حل مشکلات ترافيکي تهران دارد و مي‌گويد براي حل اين مشکلات شهرداري و پليس بايد تعامل بيشتري با هم داشته باشند. در ادامه سوم آذر درخواست پليس مبني بر کاهش ساعت طرح ترافيک اجرائي مي‌شود و ساعت پايان طرح از ساعت ۱۹ به ۱۸ مي‌رسد و موضوع حمل‌ونقل عمومي و مشکلات ناوگان موضوعاتي مي‌شود که برخي از اعضا درباره آنها صحبت مي‌کنند؛ اما باز هم اشاره‌اي به طرح «کاهش» ندارند؛ اما در همين روزها دامنه اختلاف معاون شهردار با وزارت کشور و پليس بالا مي‌گيرد و او استعفا مي‌دهد و چند روز بعد استعفاي او پذيرفته مي‌شود. در همان جلسه اول شوراي شهر بعد از رفتن معاون حمل‌ونقل و ترافيک شهردار اعضاي شورا درباره او و اثرات حضورش و تلاشي که براي مبارزه با فساد و اصلاح ساختار و رانت‌ها داشته و دلايل احتمالي رفتنش حرف زدند؛ اما باز هم کسي درباره اشکالات طرح صحبتي نکرد و تا امروز آنها به‌عنوان نمايندگان تهران پيگیر اشکالات طرحي که خودشان تصويب کرده‌اند و مي‌دانند اشکالاتي در اجرا دارد، نشده‌اند. تيتر حرف‌هاي چند عضو درباره طرح ترافيک در همين چند روز اخير اين موارد است: «ميلاني: طرح ترافيک جديد تهران بازدارندگي کافي ندارد و بايد بازنگري شود». «نظري: طرح ترافيکي شهرداري در کنترل آلودگي هوا ناموفق بود/ افراط‌ احمدي‌نژادي دولت روحاني در تعطيلي مدارس». «طرح ترافيک جديد هيچ گرهي از آلودگي هواي تهران باز نکرد» و... با اين شرايط آيا مي‌توان گفت که اعضاي شوراي شهر تهران در اين روزهاي نفس‌گير تهران به دنبال اصلاح اين شرايط بوده‌اند؟

معصومه اصغري : شش ماه از شروع پرتلاطم و پرحاشيه طرح ترافيک جديد پايتخت مي‌گذرد و حالا در روزهايي که معاون حمل‌ونقل و ترافيک شهردار تهران استعفا داده و طرح متفاوتش را رها کرده و رفته است، اعضاي شوراي شهر و مخالفان ديگر دوباره زبان انتقاد از اين طرح را گشوده‌اند! اگرچه اظهارات همسو و متناسب با آلودگي هوا، يکي از عادت‌هاي مسئولان در روزهاي آلوده تهران است؛ اما به نظر مي‌رسد تا زمان انتخاب معاون جديد و رسيدن يکي از جريان‌هاي سياسي در شورا به اهدافش، اين اظهارات جهت‌دار ادامه داشته باشد و اين يعني اصل اشکالات طرح جديد ترافيک نيست که مهم است و دليل اين اظهارات را بايد در جایي ديگر جست‌و‌جو کرد.
در اين چند ماه که طرح اجرا شد، معاون شهردار با وجود اعلام مشکلات حقوقي، اجرائي و ساختاري درباره طرح جديد ترافيک از سوي ارگان‌هاي مختلف غير از شهرداري و شورا، درباره زوايايي مثبت از اين طرح، نتايج آن بر ساعات پيک ترافيک، اثر آن بر ترددهاي شهروندان با وسايل حمل‌ونقل عمومي و... مصاحبه مي‌کرد و حرف مي‌زد. در برخي موارد نیز اين اظهارات هم‌زمان با دوچرخه‌سواري‌هاي روزهای سه‌شنبه شهردار تهران و مانور و نمايشي براي معاونت ترافيک بود. او با اعلام اينکه شهرداري با اجراي طرح جديد ترافيکي حتي ضرر هم کرده است، آب پاکي را روي دست مخالفان طرح ريخت؛ يعني با مخالفت که هيچ، حتي با وجود ضرر هم اين طرح را اجرا مي‌کنيم. او دهم مهر در گفت‌وگويي اظهار کرد: «درآمد شهرداري با اجراي طرح‌هاي ترافيکي جديد نه‌تنها افزايش نداشته، بلکه کاهش داشته است؛ اما برخي‌ها همچنان درصدد القاي کليدواژه «پولي‌شدن» يا «کسب درآمد شهرداري» هستند. در واقع درآمد شهرداري در حوزه طرح ترافيکي جديد، با کاهش حدود ۶۸‌ميليارد‌توماني روبه‌رو بوده است».
۲۹ مهر سازمان حمل‌ونقل و ترافيک، شرکت کنترل کيفيت هوا و شرکت کنترل ترافيک به‌طور مشترک گزارش فصلي از نتايج ترافيکي اجراي طرح کاهش منتشر مي‌کنند. بر اساس اين گزارش متوسط سرعت در معابر داخل دو محدوده (طرح ترافيک و زوج و فرد سابق) در ساعات اجراي طرح، حدود شش درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل افزايش داشته است. ميزان متوسط اين شاخص در بين دو محدوده ترافيکي نيز نسبت به دوره مشابه سال ۱۳۹۷، حدود هفت درصد و در کل شهر حدود ۳.۵ درصد افزايش يافته است که به معناي کاهش عمومي ترافيک در معابر شهر تهران است. همچنین در ساعات اجراي طرح در داخل مرزهاي محدوده کنترل آلودگي هوا در تابستان ۱۳۹۷، برابر با ۳۹،۱۵۸،۱۹۱ سفر بوده که اين ميزان در مدت مشابه سال جاري با ۷.۵ درصد افزايش به ۴۲،۱۱۲،۶۸۴ سفر رسيده است. اين در حالي است که ميزان اين شاخص در تابستان سال‌هاي ۹۷ و ۹۸ در کل محدوده شهر تهران به ترتيب برابر ۹۴،۴۶۲،۵۶۳ و ۹۹،۴۴۳،۷۳۸ نفر بوده است؛ يعني در کل شهر نيز با ۵.۵ درصد افزايش تقاضاي استفاده از مترو در تابستان ۹۸ نسبت به تابستان ۹۷ روبه‌رو بوده‌ايم. بااین‌حال، در اين گزارش سه‌ماهه، هيچ اشاره‌اي به مسئله مهم کاهش آلاينده‌ها نمي‌شود و شايد دليل آن، اين است که هنوز فصل، فصل شروع آلودگي هوا نيست تا شرايط واقعي را نشان دهد.
در اين روزها هنوز طرح ترافيک، طرحي معقول و مورد احترام است. با مرور اخبار روزانه يک خبرگزاري (ايسنا) در مهر، مشخص مي‌شود حتي يکي از مسئولان شهري و غير‌شهري و اعضاي شورا نیز اشاره يا اظهارنظري درباره طرح جديد ترافيکي ندارند. در آبان نیز همين روند فضاي گل‌و‌بلبل درباره طرح ترافيک جديد ادامه دارد و معاون شهردار و مجموعه معاونت ترافيک يک‌طرفه طرح ترافيک را تبليغ و از آن تعريف مي‌کنند و حتي پيروز حناچي، شهردار تهران، ۱۵ آبان و در روزهايي که شاخص کيفيت هواي تهران يک روز ناسالم را نشان مي‌دهد، در ديدار با شهردار سارايوو اعلام آمادگي مي‌کند تهران تجربه خود درباره کاهش آلودگي هوا را به سارايوو هم منتقل کند. تقريبا از ۱۷ آبان هواي تهران به شرايط ناسالم و اضطرار مي‌رسد و کميته اضطرار آلودگي هوا تشکيل مي‌شود؛ اما در همين روزها باز هم معاون شهردار از طرح ترافيک جديد تعريف می‌کند و آن را در کاهش آلاينده‌ها مؤثر مي‌داند. با وجود اين، هنوز اعضاي شوراي شهر سکوت کرده‌اند و کسي درباره بي‌اثربودن يا کم‌اثربودن يا اشکالات اين طرح حرفي نمي‌زند. در نهايت ۲۱ آبان اولين تعطيلي مدارس رخ مي‌دهد و در نهايت پليس زبان به انتقاد مي‌گشايد. سردار رحيمي، رئيس‌پليس پايتخت، درباره انتقاد پليس از طرح ترافيک جديد تهران اظهار کرد: «در نامه‌اي به شهرداري تهران موارد انتقادات و مشکلات طرح جديد ترافيک را اعلام کرديم. متأسفانه پاسخ شهرداري درباره طرح کاهش آلودگي هوا غيرکارشناسي است. ما بايد زيرساخت‌ها را درست کنيم و فرايندي را که منجر به ايجاد ترافيک و آلودگي هوا مي‌شود، اصلاح کنيم. يکي از پيشنهادهای ما همان‌طور که قبلا نيز گفتم، اين بود که ساعت پايان طرح کاهش آلودگي هوا در نيمه دوم سال بايد کمتر شود».اما چند روز بعد پورسيدآقايي، معاون شهردار، در واکنش به اظهارات پليس و آلودگي هوا و تعطيلي مدارس مي‌گويد: «هواي تهران از هواي شهرهاي اطراف بهتر است». پيروز حناچي، شهردار تهران، هم با همان روحيه آرام که از جواب‌دادن طفره مي‌رود، مي‌گويد: «دعوايي با پليس نداريم. به چيزهاي مثبت فکر کنيد».
در اين روزهايي که موضوع آلودگي هوا و دعواي شهرداري و پليس داغ است، هم اعضاي شورا همچنان ساکت‌اند و در نهايت معاون عمراني استاندار تهران به ميان مي‌آيد و اعلام مي‌کند که طرح ترافيک جديد را در شوراي ترافيک استان تهران بررسي خواهند کرد.روزهاي ۲۰ تا ۲۵ آبان آلوده‌ترين روزهاست و در نهايت به شب سهميه‌بندي بنزين و ماجراهاي تلخ بعدش که به شکلي عجيب با بارش برف همراه شد، مي‌رسيم. همان‌طور که شهردار تهران در هيئت دولت گفته بود مشکل آلودگي هواي تهران را باد و باران و برف و کاهش تردد خودروها حل مي‌کند، بالاخره يکي از اينها آمد و تهران و تهراني‌ها را نجات داد؛ اما با وجود اتفاقات بعد از گراني بنزين و افزايش درخور‌توجه تقاضا براي حمل‌ونقل عمومي و افزايش آلاينده‌ها و اضافه‌شدن بوي مشمئزکننده هنوز اعضاي شورا در باغ ديگري هستند و درباره آلودگي هوا و اشکالات احتمالي طرح ترافيک حرفي نمي‌زنند (نمونه موردي اخبار پوشش داده‌شده و توليدي خبرگزاري ايسنا در آبان‌ماه) فقط چند روز بعد از حوادث رخ‌داده در تجمعات بنزيني علي اعطا، سخنگوي شورا، اشاره‌اي به زمينه‌هاي حل مشکلات ترافيکي تهران دارد و مي‌گويد براي حل اين مشکلات شهرداري و پليس بايد تعامل بيشتري با هم داشته باشند. در ادامه سوم آذر درخواست پليس مبني بر کاهش ساعت طرح ترافيک اجرائي مي‌شود و ساعت پايان طرح از ساعت ۱۹ به ۱۸ مي‌رسد و موضوع حمل‌ونقل عمومي و مشکلات ناوگان موضوعاتي مي‌شود که برخي از اعضا درباره آنها صحبت مي‌کنند؛ اما باز هم اشاره‌اي به طرح «کاهش» ندارند؛ اما در همين روزها دامنه اختلاف معاون شهردار با وزارت کشور و پليس بالا مي‌گيرد و او استعفا مي‌دهد و چند روز بعد استعفاي او پذيرفته مي‌شود. در همان جلسه اول شوراي شهر بعد از رفتن معاون حمل‌ونقل و ترافيک شهردار اعضاي شورا درباره او و اثرات حضورش و تلاشي که براي مبارزه با فساد و اصلاح ساختار و رانت‌ها داشته و دلايل احتمالي رفتنش حرف زدند؛ اما باز هم کسي درباره اشکالات طرح صحبتي نکرد و تا امروز آنها به‌عنوان نمايندگان تهران پيگیر اشکالات طرحي که خودشان تصويب کرده‌اند و مي‌دانند اشکالاتي در اجرا دارد، نشده‌اند. تيتر حرف‌هاي چند عضو درباره طرح ترافيک در همين چند روز اخير اين موارد است: «ميلاني: طرح ترافيک جديد تهران بازدارندگي کافي ندارد و بايد بازنگري شود». «نظري: طرح ترافيکي شهرداري در کنترل آلودگي هوا ناموفق بود/ افراط‌ احمدي‌نژادي دولت روحاني در تعطيلي مدارس». «طرح ترافيک جديد هيچ گرهي از آلودگي هواي تهران باز نکرد» و... با اين شرايط آيا مي‌توان گفت که اعضاي شوراي شهر تهران در اين روزهاي نفس‌گير تهران به دنبال اصلاح اين شرايط بوده‌اند؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.