|

آینه

دنیای اقتصاد
روابط ناسالم قدرت؛ مانع توسعه

دکتر مهدی زیبائی: از الگوی روابط درون گروه‌های آموزشی دانشگاه‌ها در واگذاری تدریس دروس به افراد بی‌صلاحیت، انتخاب کمیته‌های علمی همایش‌های تخصصی بر پایه روابط شخصی، درنظرگرفتن امتیازات فراقانونی برای افراد خاص تا اعطای پست‌های اجرايی به افراد بعضا نالایق در بدنه اجرایی دولت با توجه به روابط خانوادگی یا گرایش‌های سیاسی ایشان، همگی نشانه‌هایی از روابط ناسالم قدرت هستند. در این راستا، برقراری الگوی مناسب قدرت در یک جامعه علاقه‌مند به توسعه منوط به گذار از شرایطی است که «تالکوت پارسونز» آن را در پنج بخش مجزای روابط شخصی، خاص‌گرایی، جمع‌گرایی، انتساب و نقش‌های عام دسته‌بندی کرده است. آنچه امروز در اکثر بخش‌های اداری- سیاسی کشور ملاحظه می‌شود چیزی است که پاره‌ای از کارشناسان همچون دکتر سریع‌القلم آن را خلق‌وخوی قبیله‌ای می‌خوانند. در جامعه مبتنی بر رفتار قبیلگی جریان قدرت محدود به یک بخش کوچک از جامعه است که صرف‌نظر از ضعف‌ها و کارآمدی احتمالی، امکان تعقیب افراد به جهت اقدامات ایشان وجود ندارد. جریان قدرت در طول یک بازه طولانی صرفا در بین افراد مشخصی برقرار است که در برابر مسوولیت اعطاشده به ایشان پاسخگو نیستند. به عبارت دیگر، ناکارآمدی در اجرای وظایف محوله تأثیری در روند ارتقای مناصب سیاسی-اجرایی افراد ندارد. در این تصویر روابط ناسالم قدرت در جامعه امروز ایران یکی از متغیرهای تأثیرگذار در کندی حرکت کشور به سمت پیشرفت همه‌جانبه است؛ چراکه عامل انسانی عنصر اصلی در روند توسعه پیشرفت یک کشور به حساب می‌آید.

اعتماد
سرمايه‌هاي اجتماعي

علي شكوهي: امروزه با قاطعيت مي‌توان گفت كه مرجعيت رسانه‌اي مردم به بيرون از مرزهاي ملي منتقل شده است يعني اكثريتي از مردم بيننده و شنونده رسانه‌هاي فارسي‌زبان خارج كشورند و بدتر اينكه به آن رسانه‌ها اعتماد مي‌كنند و دست‌كم اين است كه به راستگويي و درستي كار رسانه‌هاي داخلي باور ندارند. آنان شاهدند كه صداوسيما به شكل انحصاري اداره مي‌شود و سخنگوي طيفي مشخص در حكومت است و صدا و نظرات اكثريت مردم را نمي‌توان در اخبار و برنامه‌هاي آن ديد و شنيد. شبكه‌هاي خصوصي و حزبي صداوسيما هم اصلا وجود ندارد و در واقع حكومت به دست خود در حال انتقال مرجعيت رسانه‌اي به بيرون از مرزها است. نشانه ديگر ازدست‌رفتن سرمايه اجتماعي، انتقال مرجعيت سياسي مردم از احزاب و نيروهاي درون حكومت و نظام به بيرون از حكومت است. مردم منتظرند كه صداي دردها و مطالبات خود را در درون نظام و از زبان احزاب و گروه‌ها و شخصيت‌هاي سياسي بشنوند و شاهد اثرگذاري اين فريادها بر تصميمات حاكمان و در نتيجه شاهد بهبود وضعيت خود باشند.

کیهان
بسیج و ضد بسیج

سعدالله زارعی:.. .وقتی امروز تفکر بسیجی نه تنها وجه ممیزه دولت و مجلس شورای اسلامی نیست، بلکه تفکر حاکم بر دولت، صاحبان تفکر بسیجی را هم مثل سایر مردم به زیر مهمیز و فشار شدید قرار ‌داده است، چطور می‌توانیم بگوییم تفکر بسیجی، «حاکمیت» دارد؟ حالا سؤال این است که سپاه و بسیج چه کاری را فرو گذاشته‌اند که به این عدم حاکم‌شدن تفکر بسیجی کمک کرده است؟ پاسخ به این سؤال البته دشوار است. چراکه لازمه آن این است که ملاحظات را کنار بگذاریم و حال آنکه سپاه پاسداران یکی از «عزیزترین‌ها» در ایران اسلامی است. در یک جمع‌بندی می‌توان گفت، سپاه پاسداران در طول این 40 سال در حفظ «نهاد انقلابی بسیج» و «پشتیبانی» از آن و «جلوگیری از وقوع انحراف» در آن، تلاش بسیار زیادی کرده و موفقیت‌های بزرگی داشته است. اما وقتی ما این بسیج و مأموریت‌ها و تأثیر اجتماعی آن را با ‌اندیشه «مؤسس بسیج» می‌سنجیم، می‌بینیم حاکمیت پیدا نکرده است. وقتی در این بخش، عملکرد متولیان بسیج را در این چهل سال مرور می‌کنیم، می‌بینیم اساسا گویا برای حاکمیت‌بخشی به تفکر بسیج کار چندانی صورت نگرفته است.

دنیای اقتصاد
روابط ناسالم قدرت؛ مانع توسعه

دکتر مهدی زیبائی: از الگوی روابط درون گروه‌های آموزشی دانشگاه‌ها در واگذاری تدریس دروس به افراد بی‌صلاحیت، انتخاب کمیته‌های علمی همایش‌های تخصصی بر پایه روابط شخصی، درنظرگرفتن امتیازات فراقانونی برای افراد خاص تا اعطای پست‌های اجرايی به افراد بعضا نالایق در بدنه اجرایی دولت با توجه به روابط خانوادگی یا گرایش‌های سیاسی ایشان، همگی نشانه‌هایی از روابط ناسالم قدرت هستند. در این راستا، برقراری الگوی مناسب قدرت در یک جامعه علاقه‌مند به توسعه منوط به گذار از شرایطی است که «تالکوت پارسونز» آن را در پنج بخش مجزای روابط شخصی، خاص‌گرایی، جمع‌گرایی، انتساب و نقش‌های عام دسته‌بندی کرده است. آنچه امروز در اکثر بخش‌های اداری- سیاسی کشور ملاحظه می‌شود چیزی است که پاره‌ای از کارشناسان همچون دکتر سریع‌القلم آن را خلق‌وخوی قبیله‌ای می‌خوانند. در جامعه مبتنی بر رفتار قبیلگی جریان قدرت محدود به یک بخش کوچک از جامعه است که صرف‌نظر از ضعف‌ها و کارآمدی احتمالی، امکان تعقیب افراد به جهت اقدامات ایشان وجود ندارد. جریان قدرت در طول یک بازه طولانی صرفا در بین افراد مشخصی برقرار است که در برابر مسوولیت اعطاشده به ایشان پاسخگو نیستند. به عبارت دیگر، ناکارآمدی در اجرای وظایف محوله تأثیری در روند ارتقای مناصب سیاسی-اجرایی افراد ندارد. در این تصویر روابط ناسالم قدرت در جامعه امروز ایران یکی از متغیرهای تأثیرگذار در کندی حرکت کشور به سمت پیشرفت همه‌جانبه است؛ چراکه عامل انسانی عنصر اصلی در روند توسعه پیشرفت یک کشور به حساب می‌آید.

اعتماد
سرمايه‌هاي اجتماعي

علي شكوهي: امروزه با قاطعيت مي‌توان گفت كه مرجعيت رسانه‌اي مردم به بيرون از مرزهاي ملي منتقل شده است يعني اكثريتي از مردم بيننده و شنونده رسانه‌هاي فارسي‌زبان خارج كشورند و بدتر اينكه به آن رسانه‌ها اعتماد مي‌كنند و دست‌كم اين است كه به راستگويي و درستي كار رسانه‌هاي داخلي باور ندارند. آنان شاهدند كه صداوسيما به شكل انحصاري اداره مي‌شود و سخنگوي طيفي مشخص در حكومت است و صدا و نظرات اكثريت مردم را نمي‌توان در اخبار و برنامه‌هاي آن ديد و شنيد. شبكه‌هاي خصوصي و حزبي صداوسيما هم اصلا وجود ندارد و در واقع حكومت به دست خود در حال انتقال مرجعيت رسانه‌اي به بيرون از مرزها است. نشانه ديگر ازدست‌رفتن سرمايه اجتماعي، انتقال مرجعيت سياسي مردم از احزاب و نيروهاي درون حكومت و نظام به بيرون از حكومت است. مردم منتظرند كه صداي دردها و مطالبات خود را در درون نظام و از زبان احزاب و گروه‌ها و شخصيت‌هاي سياسي بشنوند و شاهد اثرگذاري اين فريادها بر تصميمات حاكمان و در نتيجه شاهد بهبود وضعيت خود باشند.

کیهان
بسیج و ضد بسیج

سعدالله زارعی:.. .وقتی امروز تفکر بسیجی نه تنها وجه ممیزه دولت و مجلس شورای اسلامی نیست، بلکه تفکر حاکم بر دولت، صاحبان تفکر بسیجی را هم مثل سایر مردم به زیر مهمیز و فشار شدید قرار ‌داده است، چطور می‌توانیم بگوییم تفکر بسیجی، «حاکمیت» دارد؟ حالا سؤال این است که سپاه و بسیج چه کاری را فرو گذاشته‌اند که به این عدم حاکم‌شدن تفکر بسیجی کمک کرده است؟ پاسخ به این سؤال البته دشوار است. چراکه لازمه آن این است که ملاحظات را کنار بگذاریم و حال آنکه سپاه پاسداران یکی از «عزیزترین‌ها» در ایران اسلامی است. در یک جمع‌بندی می‌توان گفت، سپاه پاسداران در طول این 40 سال در حفظ «نهاد انقلابی بسیج» و «پشتیبانی» از آن و «جلوگیری از وقوع انحراف» در آن، تلاش بسیار زیادی کرده و موفقیت‌های بزرگی داشته است. اما وقتی ما این بسیج و مأموریت‌ها و تأثیر اجتماعی آن را با ‌اندیشه «مؤسس بسیج» می‌سنجیم، می‌بینیم حاکمیت پیدا نکرده است. وقتی در این بخش، عملکرد متولیان بسیج را در این چهل سال مرور می‌کنیم، می‌بینیم اساسا گویا برای حاکمیت‌بخشی به تفکر بسیج کار چندانی صورت نگرفته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.