|

آینه

دنیای اقتصاد
داوري ناعادلانه

دکتر علي فرحبخش: ... موضوع نابرابري اقتصادي چه قبل و چه پس از انقلاب، همواره نه‌فقط مورد توجه اقتصاددانان بوده است، بلکه سياسيون و جامعه‌شناسان هم توجه ويژه‌اي به آن داشته‌اند. براي اندازه‌گيري شاخص نابرابري درآمد، اقتصاددانان از ضريب جيني استفاده مي‌کنند که با انتگرال‌گيري از سطح منحني تجمعي سهم دهک‌هاي درآمدي و هزينه‌اي محاسبه مي‌شود. اين عدد بين صفر و يک قرار دارد و افزايش آن به مفهوم تعميق نابرابري درآمد است. فرض کنيد براي يک کشور خاص اين عدد معادل ۴/۰ به دست آمده است. آنچه اين عدد نشان مي‌دهد، آن است که کيک درآمدها در کشور چگونه تقسيم شده است و در مورد منصفانه‌بودن توزيع کيک پاسخي نمي‌دهد. همانند مثالي که در ابتداي مقاله آوردم که دو بازي فوتبال، هر دو با نتيجه يکساني به پايان رسيده‌اند، ولي نتيجه يک بازي را همه به‌راحتي پذيرفته‌اند؛ در‌حالي‌که نتيجه بازي بعدي هنوز پس از گذشت ماه‌ها يا سال‌ها محل بحث و نزاع قرار دارد. براي مثال در آمريکا کارآفرينان ميلياردر بسياري داريم، همچون مارک زاکربرگ، استيو جابز، بيل گيتس و پي‌ير اميديار که افکار عمومي بر ثروت آنان همچون نتايج يک بازي عادلانه صحه مي‌گذارند. ولي فرض کنيد اگر من پنج ميلياردر بزرگ ايران را بيابم و ادعا کنم که آنان همگي از طريق توانايي‌هاي فردي، بدون تعاملات سياسي و اقتصادي خاص به اين جايگاه رسيده‌اند، تا چه حد در قبولاندن ادعاي خود موفق خواهم بود؟

کیهان
از بنزين دونرخي تا محو رژيم صهيونيستي!

جعفر بلوري: ... از اولين ساعات روز گذشته قيمت بنزين در کشورمان دو‌نرخي شد. فعلا در‌اين‌باره موضع‌گيري نمي‌کنيم و صرفا چون لاشخورهاي سياسي آن طرف آبي شروع به ارتباط‌دادن اين موضوع داخلي به فلسطين کرده‌اند، به آن ‌اشاره‌اي کرده و مي‌گذريم. يکي از سرخط‌هاي دستوري که به ارتش سايبري دشمن داده شده اين است که اين موضوع را به فلسطين ارتباط دهند و بگويند ايران به‌جاي کمک به فلسطين به مردم خود کمک کند و اگر به مقاومت فلسطين کمک نکنيم اوضاع اقتصادي‌مان بهتر مي‌شود و نيازي به دونرخي‌شدن قيمت بنزين نبود. دراين‌باره در همين ستون، بارها توضيحات لازم داده شده اما براي رفع اين شبهه‌افکني‌هاي بي‌پايان بد نيست دو مورد مهم آن را دوباره تکرار کنيم. الف- بايد توجه داشت که اولا، کمک به متحدان منطقه‌اي، به معناي صدقه‌دادن نيست. اين کمک اتفاقا قرار است يک «اَبَرمشکل داخلي» را حل کند يا اصلا اجازه بروز آن را ندهد. مشکلي که از اقتصاد مهم‌تر است و کشورهاي دنيا ميلياردها دلار خرج مي‌کنند تا آن را به دست آورند و آن چيزي نيست جز «امنيت»، يعني همان کالاي نايابي که شکر خدا در ايران عزيز به وفور پيدا مي‌شود اما در آمريکا با آن دبدبه و کبکبه، نه! اساسا مقدمه داشتن يک کشور با‌ثبات اقتصادي، «امنيت» است و بدون امنيت نمي‌شود به اقتصاد سروسامان داد.

اعتماد
مُمَيزي، زيانِ محض

عباس عبدي: ... در واقع اجراي مميزي براي جلوگيري از اطلاع ديگران است؛ ولي در عمل مميزها خودشان زودتر در تور بي‌اطلاعي مي‌افتند... هنگامي كه نتوان حقيقت و نظرات متفاوت را در رسانه‌هاي رسمي يافت، به ناچار مردم به سوي بهره‌مندي از ساير رسانه‌ها ميل مي‌كنند. از‌ميان‌رفتن اعتبار و موفقيت رسانه‌هاي رسمي اعم از مطبوعات و راديو و تلويزيون و كتاب و فيلم داخل كشور ريشه در اين سياست دارد. مثلا الان كتاب‌هاي چاپ قديم اعتبار بيشتري دارد چون مي‌گويند سانسور نشده است. نشر غيررسمي از سانسور تغذيه مي‌كند. در مورد فيلم هم همين‌طور است. اگر درباره فيلمي حساسيت ايجاد شود بيشتر مخاطب دارد. نتيجه ديگر وجود مميزي شكل‌گيري فرايند تخريبي معكوس است. يعني اگر تا ديروز رسانه‌هاي رسمي اخبار يك‌سويه و به نفع ساختار رسمي و به ضرر مخالفان مي‌دادند در وضعيت جديد مسئله معكوس مي‌شود و يك تهاجم خبري و تحليلي تمام‌عيار و حتي غيرمنصفانه عليه ارزش‌ها و معيارها و عملكرد ساختار رسمي شكل مي‌گيرد. آنچه امروز شاهد آن هستيم دقيقا همين وضع است. زيرا وجود مميزي اجازه نمي‌دهد كه هيچ پرونده‌اي بسته شود. از اين رو پرونده‌هاي قديمي همچنان باز هستند. ولي در آن روزي كه اين پرونده‌هاي باز عليه ساختار رسمي رسيدگي مي‌شوند، ديگر مدافع چنداني از اين ساختار باقي نمي‌ماند، لذا هر اتهام درست و نادرستي وارد مي‌شود و افكار عمومي نيز حكم مقتضي را صادر مي‌كند... يكي از استادان دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۲ تحقيق كرد كه آن قسمت‌هايي از كتاب‌ها كه سانسور شده بود در واقعيت امر به موضوعات سياسي پرداخته بود ولي خواننده آنها را در خيال خود مربوط به امور جنسي تصور مي‌كرده است! برخي جاها مميزي در حد ابتذال مي‌شود، براي نمونه سرچ فلان كلمه در اينترنت فيلتر مي‌شود و در لغت‌نامه در دسترس نيست در‌حالي‌كه آن لغت مشابهات فراواني دارد و با مميزي آن كلمه، موضوع پيچيده‌تر و حساسيت خواننده بيشتر مي‌شود.

دنیای اقتصاد
داوري ناعادلانه

دکتر علي فرحبخش: ... موضوع نابرابري اقتصادي چه قبل و چه پس از انقلاب، همواره نه‌فقط مورد توجه اقتصاددانان بوده است، بلکه سياسيون و جامعه‌شناسان هم توجه ويژه‌اي به آن داشته‌اند. براي اندازه‌گيري شاخص نابرابري درآمد، اقتصاددانان از ضريب جيني استفاده مي‌کنند که با انتگرال‌گيري از سطح منحني تجمعي سهم دهک‌هاي درآمدي و هزينه‌اي محاسبه مي‌شود. اين عدد بين صفر و يک قرار دارد و افزايش آن به مفهوم تعميق نابرابري درآمد است. فرض کنيد براي يک کشور خاص اين عدد معادل ۴/۰ به دست آمده است. آنچه اين عدد نشان مي‌دهد، آن است که کيک درآمدها در کشور چگونه تقسيم شده است و در مورد منصفانه‌بودن توزيع کيک پاسخي نمي‌دهد. همانند مثالي که در ابتداي مقاله آوردم که دو بازي فوتبال، هر دو با نتيجه يکساني به پايان رسيده‌اند، ولي نتيجه يک بازي را همه به‌راحتي پذيرفته‌اند؛ در‌حالي‌که نتيجه بازي بعدي هنوز پس از گذشت ماه‌ها يا سال‌ها محل بحث و نزاع قرار دارد. براي مثال در آمريکا کارآفرينان ميلياردر بسياري داريم، همچون مارک زاکربرگ، استيو جابز، بيل گيتس و پي‌ير اميديار که افکار عمومي بر ثروت آنان همچون نتايج يک بازي عادلانه صحه مي‌گذارند. ولي فرض کنيد اگر من پنج ميلياردر بزرگ ايران را بيابم و ادعا کنم که آنان همگي از طريق توانايي‌هاي فردي، بدون تعاملات سياسي و اقتصادي خاص به اين جايگاه رسيده‌اند، تا چه حد در قبولاندن ادعاي خود موفق خواهم بود؟

کیهان
از بنزين دونرخي تا محو رژيم صهيونيستي!

جعفر بلوري: ... از اولين ساعات روز گذشته قيمت بنزين در کشورمان دو‌نرخي شد. فعلا در‌اين‌باره موضع‌گيري نمي‌کنيم و صرفا چون لاشخورهاي سياسي آن طرف آبي شروع به ارتباط‌دادن اين موضوع داخلي به فلسطين کرده‌اند، به آن ‌اشاره‌اي کرده و مي‌گذريم. يکي از سرخط‌هاي دستوري که به ارتش سايبري دشمن داده شده اين است که اين موضوع را به فلسطين ارتباط دهند و بگويند ايران به‌جاي کمک به فلسطين به مردم خود کمک کند و اگر به مقاومت فلسطين کمک نکنيم اوضاع اقتصادي‌مان بهتر مي‌شود و نيازي به دونرخي‌شدن قيمت بنزين نبود. دراين‌باره در همين ستون، بارها توضيحات لازم داده شده اما براي رفع اين شبهه‌افکني‌هاي بي‌پايان بد نيست دو مورد مهم آن را دوباره تکرار کنيم. الف- بايد توجه داشت که اولا، کمک به متحدان منطقه‌اي، به معناي صدقه‌دادن نيست. اين کمک اتفاقا قرار است يک «اَبَرمشکل داخلي» را حل کند يا اصلا اجازه بروز آن را ندهد. مشکلي که از اقتصاد مهم‌تر است و کشورهاي دنيا ميلياردها دلار خرج مي‌کنند تا آن را به دست آورند و آن چيزي نيست جز «امنيت»، يعني همان کالاي نايابي که شکر خدا در ايران عزيز به وفور پيدا مي‌شود اما در آمريکا با آن دبدبه و کبکبه، نه! اساسا مقدمه داشتن يک کشور با‌ثبات اقتصادي، «امنيت» است و بدون امنيت نمي‌شود به اقتصاد سروسامان داد.

اعتماد
مُمَيزي، زيانِ محض

عباس عبدي: ... در واقع اجراي مميزي براي جلوگيري از اطلاع ديگران است؛ ولي در عمل مميزها خودشان زودتر در تور بي‌اطلاعي مي‌افتند... هنگامي كه نتوان حقيقت و نظرات متفاوت را در رسانه‌هاي رسمي يافت، به ناچار مردم به سوي بهره‌مندي از ساير رسانه‌ها ميل مي‌كنند. از‌ميان‌رفتن اعتبار و موفقيت رسانه‌هاي رسمي اعم از مطبوعات و راديو و تلويزيون و كتاب و فيلم داخل كشور ريشه در اين سياست دارد. مثلا الان كتاب‌هاي چاپ قديم اعتبار بيشتري دارد چون مي‌گويند سانسور نشده است. نشر غيررسمي از سانسور تغذيه مي‌كند. در مورد فيلم هم همين‌طور است. اگر درباره فيلمي حساسيت ايجاد شود بيشتر مخاطب دارد. نتيجه ديگر وجود مميزي شكل‌گيري فرايند تخريبي معكوس است. يعني اگر تا ديروز رسانه‌هاي رسمي اخبار يك‌سويه و به نفع ساختار رسمي و به ضرر مخالفان مي‌دادند در وضعيت جديد مسئله معكوس مي‌شود و يك تهاجم خبري و تحليلي تمام‌عيار و حتي غيرمنصفانه عليه ارزش‌ها و معيارها و عملكرد ساختار رسمي شكل مي‌گيرد. آنچه امروز شاهد آن هستيم دقيقا همين وضع است. زيرا وجود مميزي اجازه نمي‌دهد كه هيچ پرونده‌اي بسته شود. از اين رو پرونده‌هاي قديمي همچنان باز هستند. ولي در آن روزي كه اين پرونده‌هاي باز عليه ساختار رسمي رسيدگي مي‌شوند، ديگر مدافع چنداني از اين ساختار باقي نمي‌ماند، لذا هر اتهام درست و نادرستي وارد مي‌شود و افكار عمومي نيز حكم مقتضي را صادر مي‌كند... يكي از استادان دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۲ تحقيق كرد كه آن قسمت‌هايي از كتاب‌ها كه سانسور شده بود در واقعيت امر به موضوعات سياسي پرداخته بود ولي خواننده آنها را در خيال خود مربوط به امور جنسي تصور مي‌كرده است! برخي جاها مميزي در حد ابتذال مي‌شود، براي نمونه سرچ فلان كلمه در اينترنت فيلتر مي‌شود و در لغت‌نامه در دسترس نيست در‌حالي‌كه آن لغت مشابهات فراواني دارد و با مميزي آن كلمه، موضوع پيچيده‌تر و حساسيت خواننده بيشتر مي‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.