|

نقاشی‌های عباس کیارستمی در گالری گلستان:

کیارستمی پشت قاب پنهان شده بود

بهناز شیربانی : علاقه‌ به طبیعت را می‌توان در تمامی آثار عباس کیارستمی دید و به این واسطه قطعا برگزاری نمایشگاهی از نقاشی‌هایش حال و هوای دیگری دارد. شاید توصیف فرشید مثقالی در کتاب «مداد عباس» که به بهانه برگزاری این نمایشگاه منتشر شده است، علاقه‌ او به طبیعت را بهتر بیان می‌کند: «عصر یک روز تعطیل در فصل بهار با عباس از منزل مرتضی ممیز در کردان عازم تهران شدیم. روز را با مرتضی و همسرش فیروزه گذرانده بودیم. آفتاب داشت کم‌کم غروب می‌کرد. عباس رانندگی می‌کرد با پاترول نخودی‌اش. منزل مرتضی تا خود کردان اقلا 10دقیقه‌ای راه بود. جاده باریک، یک طرف کوه و در طرف دیگر رودخانه و تک‌وتوک درختان با برگ‌های نو. مدتی در سکوت گذشت او با سرعتی کم می‌راند و این کندی اجازه می‌داد از طبیعت در آن ساعت روز لذت برد. عباس سکوت را شکست و گفت می‌دونی اگه یه روزی بمیرم دلم برای چی این دنیا تنگ می‌شه؟ گفتم چی؟ گفت برای طبیعت». تلاش لیلی گلستان، احمد و بهمن کیارستمی برای دیده‌شدن نقاشی‌های عباس کیارستمی به ثمر نشست و حاصلش برگزاری نمایشگاهی است که تا بیست‌ونهم آبان در گالری گلستان میزبان علاقه‌مندان خواهد بود. در این نمایشگاه نقاشی‌های عباس کیارستمی از مجموعه‌های خصوصی گرد هم آمده است؛ نیکی کریمی، لیلی گلستان، مانی حقیقی، پری‌یوش گنجی، خانواده طاهباز، نیلوفر لاری‌پوری، کتایون ده‌چمنی، هوشیار خیام و 12 اثر از خانواده کیارستمی را می‌توانید در این نمایشگاه ببینید. به بهانه برگزاری نمایشگاه نقاشی‌های عباس کیارستمی با لیلی گلستان به گفت‌وگو نشستیم که در ادامه می‌خوانید:

خانم گلستان، همان‌طور که در مقدمه کتاب هم اشاره شده است، برپایی این نمایشگاه خواست و علاقه‌مندی شما برای مرور فصل دیگری از هنرمندی عباس کیارستمی است که سال‌ها اجرائی نشد و قطعا بسیاری از دوستداران عباس کیارستمی این روزها از دیدن نقاشی‌های او غافلگیر می‌شوند. برگزاری این نمایشگاه آسان نبود و گویا زمان زیادی صرف برپایی آن شده است. از چه زمانی جمع‌آوری آثار آغاز شد و چه مدت زمان برد تا به جمع‌بندی نهایی رسیدید؟
بله هم غافلگیر شدند و هم تشکر کردند از اینکه این جنبه ناشناخته کیارستمی را برایشان ارائه کرده‌ام. حدودا سه ماه طول کشید تا کارها جمع‌آوری شود. کار سختی بود چون نمی‌دانستم چه کسانی از او نقاشی دارند و مدام در حال پرس‌وجو بودم که ببینم نقاشی‌هایش کجا هستند و وای به وقتی که یکی زنگ می‌زد و می‌گفت فلان خانم یا فلان آقا از او نقاشی دارد و شماره تلفنش را می‌داد. انگار دنیا را به من می‌دادند. خوشبختانه همه با روی باز به درخواست من جواب مثبت دادند و کارها جمع شد و برای عکاسی رفت. میانه کار به فکرم رسید که بد نیست کتابی هم از عکس‌ها درست شود. بهمن کیارستمی با نشر نظر که تقریبا تمام کتاب‌های آقای کیارستمی را چاپ می‌کرد، تماس گرفت و قرار شد عکس کارها را بگیرند و برای کتاب آماده کنند. قرار شد من و فرشید مثقالی هم یادداشتی به‌عنوان مقدمه برای کتاب بنویسیم.
روند تحقیق و جست‌وجو و چاپ بسیار روان و با حال خوب همه ما انجام شد. به قول بهمن «کارما»ی این کار خوب بود!
به نظرم پروسه جمع‌آوری آثار خود داستان جذابی است که مختصر در نوشته شما به آن اشاره شده است. در روزهای برگزاری نمایشگاه بازخورد مخاطبان آثار چطور بود؟
عالی بود. هیچ‌وقت برای هیچ نمایشگاهی مخاطبان از من تشکر نمی‌کردند! همه با چشمان خیس تشکر می‌کردند. در تمام طول شب افتتاح همه‌مان ملتهب بودیم. شب افتتاح که محله دروس قفل شد! و شب‌های بعد هم حدودا هرشب دست‌کم 50 نفر از نمایشگاه بازدید کردند. من جوابم را از مردم گرفتم و خستگی‌ام در رفت.
فکر می‌کنید به چه دلیل عباس کیارستمی با برگزاری نمایشگاه نقاشی‌هایش در زمان حیات موافق نبود؟
می‌گفت خیلی دوست دارم این کار را بکنم و مرا به وسوسه انداختی اما نقاشی کم دارم و دوست دارم بتوانم تعداد بیشتری بکشم. به او پیشنهاد کردم شش ماه هیچ کاری نکند و هیچ سفری نرود و بنشیند و فقط نقاشی کند! یادم هست چندین و چند بار این پیشنهاد را طی سال‌ها به او کردم و هر بار سری تکان می‌داد و می‌گفت سفر نکنم؟ هیچ کار دیگری نکنم؟ نه اصلا نمی‌شود!
دیدن همه این آثار در کنار هم برای شما چه حس و حالی داشت؟
حس اصلی‌ام این بود که بالاخره کاری را که سالیان سال دوست داشتم بکنم، کردم. کاری را که باید در حق دوستم می‌کردم تا آنجا که در توانم بود به خوبی انجام دادم. هیچ حاشیه، دلخوری و مسئله‌ای پیش نیامد و همه چیز به راحتی و روانی برگزار شد. کتاب هم خیلی خوب شده و سر وقت هم در شب افتتاح رونمایی شد و مورد استقبال قرار گرفت. اتفاق بامزه‌ای که افتاد این بود که وقتی یکی از قاب‌ها را باز کردند تا عکس بگیرند برای کتاب، یک نقاشی پرتره از جوانی کیارستمی در پشت قاب پنهان شده بود! کسی آن را کشیده بوده و حتما هدیه داده بوده و کیارستمی هم درون آن قاب کار خودش را گذاشته بوده و احیانا بی‌ اینکه یادش باشد نقاشی‌اش را هدیه داده بوده یا فروخته بوده به صاحب اثر فعلی! حالا صاحب اثر دو تا نقاشی دارد!
انتشار کتاب «مداد عباس» ایده بسیار درخشان و ماندگاری است، آیا برنامه‌ای برای برگزاری این نمایشگاه غیر از ایران یا انتشار کتاب در سطحی وسیع‌تر و بیرون از مرزها داريد؟
کتاب و انتشار آن به من مربوط نمی‌شود و به نشر نظر مربوط است. البته اگر کتاب را به خارج از کشور بفرستند حتما با استقبال فراوانی روبه‌رو خواهد شد. تصمیم با خودشان است. در مورد نمایشگاه‌گذاشتن در خارج از کشور باید بگویم چون کارها همه امانت هستند و صاحبان آثار همه‌شان هم کارشان به جانشان بسته است، باید ببینیم چه کار می‌شود کرد. درباره‌اش حتما فکر خواهم کرد.

بهناز شیربانی : علاقه‌ به طبیعت را می‌توان در تمامی آثار عباس کیارستمی دید و به این واسطه قطعا برگزاری نمایشگاهی از نقاشی‌هایش حال و هوای دیگری دارد. شاید توصیف فرشید مثقالی در کتاب «مداد عباس» که به بهانه برگزاری این نمایشگاه منتشر شده است، علاقه‌ او به طبیعت را بهتر بیان می‌کند: «عصر یک روز تعطیل در فصل بهار با عباس از منزل مرتضی ممیز در کردان عازم تهران شدیم. روز را با مرتضی و همسرش فیروزه گذرانده بودیم. آفتاب داشت کم‌کم غروب می‌کرد. عباس رانندگی می‌کرد با پاترول نخودی‌اش. منزل مرتضی تا خود کردان اقلا 10دقیقه‌ای راه بود. جاده باریک، یک طرف کوه و در طرف دیگر رودخانه و تک‌وتوک درختان با برگ‌های نو. مدتی در سکوت گذشت او با سرعتی کم می‌راند و این کندی اجازه می‌داد از طبیعت در آن ساعت روز لذت برد. عباس سکوت را شکست و گفت می‌دونی اگه یه روزی بمیرم دلم برای چی این دنیا تنگ می‌شه؟ گفتم چی؟ گفت برای طبیعت». تلاش لیلی گلستان، احمد و بهمن کیارستمی برای دیده‌شدن نقاشی‌های عباس کیارستمی به ثمر نشست و حاصلش برگزاری نمایشگاهی است که تا بیست‌ونهم آبان در گالری گلستان میزبان علاقه‌مندان خواهد بود. در این نمایشگاه نقاشی‌های عباس کیارستمی از مجموعه‌های خصوصی گرد هم آمده است؛ نیکی کریمی، لیلی گلستان، مانی حقیقی، پری‌یوش گنجی، خانواده طاهباز، نیلوفر لاری‌پوری، کتایون ده‌چمنی، هوشیار خیام و 12 اثر از خانواده کیارستمی را می‌توانید در این نمایشگاه ببینید. به بهانه برگزاری نمایشگاه نقاشی‌های عباس کیارستمی با لیلی گلستان به گفت‌وگو نشستیم که در ادامه می‌خوانید:

خانم گلستان، همان‌طور که در مقدمه کتاب هم اشاره شده است، برپایی این نمایشگاه خواست و علاقه‌مندی شما برای مرور فصل دیگری از هنرمندی عباس کیارستمی است که سال‌ها اجرائی نشد و قطعا بسیاری از دوستداران عباس کیارستمی این روزها از دیدن نقاشی‌های او غافلگیر می‌شوند. برگزاری این نمایشگاه آسان نبود و گویا زمان زیادی صرف برپایی آن شده است. از چه زمانی جمع‌آوری آثار آغاز شد و چه مدت زمان برد تا به جمع‌بندی نهایی رسیدید؟
بله هم غافلگیر شدند و هم تشکر کردند از اینکه این جنبه ناشناخته کیارستمی را برایشان ارائه کرده‌ام. حدودا سه ماه طول کشید تا کارها جمع‌آوری شود. کار سختی بود چون نمی‌دانستم چه کسانی از او نقاشی دارند و مدام در حال پرس‌وجو بودم که ببینم نقاشی‌هایش کجا هستند و وای به وقتی که یکی زنگ می‌زد و می‌گفت فلان خانم یا فلان آقا از او نقاشی دارد و شماره تلفنش را می‌داد. انگار دنیا را به من می‌دادند. خوشبختانه همه با روی باز به درخواست من جواب مثبت دادند و کارها جمع شد و برای عکاسی رفت. میانه کار به فکرم رسید که بد نیست کتابی هم از عکس‌ها درست شود. بهمن کیارستمی با نشر نظر که تقریبا تمام کتاب‌های آقای کیارستمی را چاپ می‌کرد، تماس گرفت و قرار شد عکس کارها را بگیرند و برای کتاب آماده کنند. قرار شد من و فرشید مثقالی هم یادداشتی به‌عنوان مقدمه برای کتاب بنویسیم.
روند تحقیق و جست‌وجو و چاپ بسیار روان و با حال خوب همه ما انجام شد. به قول بهمن «کارما»ی این کار خوب بود!
به نظرم پروسه جمع‌آوری آثار خود داستان جذابی است که مختصر در نوشته شما به آن اشاره شده است. در روزهای برگزاری نمایشگاه بازخورد مخاطبان آثار چطور بود؟
عالی بود. هیچ‌وقت برای هیچ نمایشگاهی مخاطبان از من تشکر نمی‌کردند! همه با چشمان خیس تشکر می‌کردند. در تمام طول شب افتتاح همه‌مان ملتهب بودیم. شب افتتاح که محله دروس قفل شد! و شب‌های بعد هم حدودا هرشب دست‌کم 50 نفر از نمایشگاه بازدید کردند. من جوابم را از مردم گرفتم و خستگی‌ام در رفت.
فکر می‌کنید به چه دلیل عباس کیارستمی با برگزاری نمایشگاه نقاشی‌هایش در زمان حیات موافق نبود؟
می‌گفت خیلی دوست دارم این کار را بکنم و مرا به وسوسه انداختی اما نقاشی کم دارم و دوست دارم بتوانم تعداد بیشتری بکشم. به او پیشنهاد کردم شش ماه هیچ کاری نکند و هیچ سفری نرود و بنشیند و فقط نقاشی کند! یادم هست چندین و چند بار این پیشنهاد را طی سال‌ها به او کردم و هر بار سری تکان می‌داد و می‌گفت سفر نکنم؟ هیچ کار دیگری نکنم؟ نه اصلا نمی‌شود!
دیدن همه این آثار در کنار هم برای شما چه حس و حالی داشت؟
حس اصلی‌ام این بود که بالاخره کاری را که سالیان سال دوست داشتم بکنم، کردم. کاری را که باید در حق دوستم می‌کردم تا آنجا که در توانم بود به خوبی انجام دادم. هیچ حاشیه، دلخوری و مسئله‌ای پیش نیامد و همه چیز به راحتی و روانی برگزار شد. کتاب هم خیلی خوب شده و سر وقت هم در شب افتتاح رونمایی شد و مورد استقبال قرار گرفت. اتفاق بامزه‌ای که افتاد این بود که وقتی یکی از قاب‌ها را باز کردند تا عکس بگیرند برای کتاب، یک نقاشی پرتره از جوانی کیارستمی در پشت قاب پنهان شده بود! کسی آن را کشیده بوده و حتما هدیه داده بوده و کیارستمی هم درون آن قاب کار خودش را گذاشته بوده و احیانا بی‌ اینکه یادش باشد نقاشی‌اش را هدیه داده بوده یا فروخته بوده به صاحب اثر فعلی! حالا صاحب اثر دو تا نقاشی دارد!
انتشار کتاب «مداد عباس» ایده بسیار درخشان و ماندگاری است، آیا برنامه‌ای برای برگزاری این نمایشگاه غیر از ایران یا انتشار کتاب در سطحی وسیع‌تر و بیرون از مرزها داريد؟
کتاب و انتشار آن به من مربوط نمی‌شود و به نشر نظر مربوط است. البته اگر کتاب را به خارج از کشور بفرستند حتما با استقبال فراوانی روبه‌رو خواهد شد. تصمیم با خودشان است. در مورد نمایشگاه‌گذاشتن در خارج از کشور باید بگویم چون کارها همه امانت هستند و صاحبان آثار همه‌شان هم کارشان به جانشان بسته است، باید ببینیم چه کار می‌شود کرد. درباره‌اش حتما فکر خواهم کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.