|

سهم‌خواهی، میراث ساختار پدرسالاری در اصولگرایی

شرق: قالیباف وقتی می‌خواست نواصولگرایی را طرح کند، گفته بود که رأس جریان اصولگرایی دچار اختلال شده و اکنون وقت آن است که جوانان اصولگرا آتش‌به‌اختیار اقدام کنند. او در نامه خود نوشته بود: «منتظر اقداماتِ از بالا به پایین در جریانِ اصولگرایی نباشید؛ زیرا تحلیلِ رفتارهایِ پس از انتخاباتِ برخی دوستان نشان می‌دهد تصمیم‌گیری در این مورد در رأس جریان همچنان دچار اختلال است.» اگرچه او در تعامل با اصولگرایان گویا بالاخره توانسته سهمش را بگیرد و چه سرلیست اصولگرایان مجلس بشود چه شخصا به انتخابات مجلس ورود نکند، فعلا یکی از نزدیک‌ترین یارانش سخنگوی شورای وحدت اصولگرایان شده است و احتمالا در لیست خواهد بود؛ اما به نظر می‌رسد که این اتفاق برای جبهه پایداری هنوز رخ نداده است، تا جایی که حجت‌الاسلام مرتضی آقاتهرانی، دبیر کل جبهه پایداری، به‌تازگی با انتقاد از برخی ائتلاف‌های اصولگرایان در گذشته گفته بود ائتلافی که در آن سهم‌خواهی هدف باشد یا از قبل منتخبانش معین شده باشد یا کار به شکل پدرسالارانه باشد، ورود نخواهیم کرد». او از زبان پدرسالارانه اصولگرایان انتقاد کرده و گفته بود: «بنا کردند یکی‌یکی افراد را وارد معرکه کنند، آنها هم که یک پیراهن از ما بیشتر کهنه کرده بودند، خردخرد زیرپوستی بنا گذاشته بودند که آقایان فقها را به بهانه حذف کنند. دیری نپایید نسبت به آیت‌الله مصباح و بعد هم آیت‌الله یزدی دست به تصفیه بزنند، تا کار آن‌گونه که می‌خواهند سامان یابد، هنوز یادم است گفتند: ایشان گرفتارند و سختشان است و... وقتی خدمتشان گفتم، فرمودند: از جانب بنده بگویید: هر زمان، هر شکل و هر کجا آماده نشست و جلسه‌ام؛ ولی کم‌کم داشتم با زبان برخی که نقش پدرسالار را ایفا می‌کنند، آشنا می‌شدم. این بود که فقط از فقها تنها جناب آیت‌الله موحدی‌کرمانی (حفظه الله تعالی) ماندند و...». روز گذشته حسین ابراهیمی، عضو جامعه روحانیت مبارز، گفته است جبهه پایداری نه می‌تواند جدا کار کند نه با ائتلاف. اگر با هم کار کنند می‌توانند حضور خوبی از خود در مجلس ‌ نشان دهند، اما اگر بخواهند ساز اختلاف بزنند، معتقدم دستاوردی نخواهند داشت.‌به‌تازگی جبهه پایداری جلساتی با جامعه روحانیت مبارز داشته است. نهادی که زمانی نقش زعیم جریان اصولگرایی را داشت و حالا هم بدش نمی‌آید که به آن نقش بازگردد؛ اما جریان‌های اصولگرایی دیگر زیر بارش نمی‌روند. سخنگوی این جامعه گفته بود نمی‌توانیم به دیگران التماس کنیم که نقش محوری ما را قبول کنند.‌برخی معتقدند طرح بحث پدرسالاری در اصولگرایی نوعی سهم‌خواهی است؛ مثلا ابراهیمی گفته ‌ من فکر می‌کنم چون تابه‌حال مذاکراتی میان جامعه روحانیت و آنها بوده است، چنین موضعی مربوط به جامعه روحانیت نیست، چراکه جامعه روحانیت مبارز از جانب دو طرف مورد قبول است و تاکنون جامعه روحانیت را نقد نکرده‌اند. به‌هرحال حرف‌زدن از پدرسالاری جزء در سال 84 و شکست طرح شورای نیروهای انقلاب باعث شد برخی بگویند آن انتخابات مُهر پایانی بود بر مدل نگاهی خاص به رقابت‌های انتخاباتی با نام «اصولگرایی پدرسالارانه». نقش‌محوری جامعه روحانیت رو به زوال نهاده بود و طرح‌های جایگزین هم گویا به شکست می‌انجامید.‌سال 86 هم نماینده قم و دبير كل حزب تمدن اسلامي گفته بود اگر اصولگرايان مي‌خواهند به وحدت برسند، نبايد وحدت يك‌طرفه و وحدت با خود را ديكته كنند.بلكه بايد با تمام جريانات، گروه‌ها، مجموعه‌ها و تشكل‌هايي كه در مجموعه وسيع اصولگرايي با تعاريف مقام معظم رهبري قرار دارند، تعامل سازنده داشته و در راستاي مباني و اصول وحدت اسلامي گام بردارند. رئيس فراكسيون وفاق و كارآمدي مجلس وقت گفته بود گويا اراده‌اي براي حذف نيروهاي مستقل، معتدل و اصولگرا وجود دارد، زيرا مي‌توان از هم‌اكنون حدس زد كه تفكر تنگ‌نظرانه‌اي درون اصولگرايان و رفتار پدرسالارانه در بين آنها و بهاندادن به نظرات دوستان و نداشتن تعامل 10، 15 درصدي و اختلاف نظر باعث خواهد شد جامعه يا در تصميم‌گيري دچار تشتت شود يا اينكه كسان ديگري كه ريشه و بنياد آنها كاملا شناخته‌شده است، با شعارهاي فريبنده، رأي مردم را در اختيار بگيرند.

سال 94 هم ماجرای پدرسالاری و ساز مخالف زدن جبهه پایداری مطرح بود، گرچه در نهایت به نفعشان تمام شد و سهم خوبی به‌ویژه از فهرست تهران بردند، چون گویا تهدید کرده بودند در صورت اینکه سهم دلخواهشان داده نشود، زیر میز بازی ائتلاف می‌زنند. سهمشان را گرفتند، فهرست رأی نیاورد؛ اما بعدا شاکی شدند که دیگران دنبال سهم‌خواهی بوده‌اند (صحبت‌های آقاتهرانی در فیلم آن زمستان درباره آیت‌الله مصباح‌یزدی). ابوالقاسم رئوفیان درباره ائتلاف اصولگرایان برای انتخابات مجلس گفته بود تنها درصورتی‌که همه طیف‌های اصولگرا حضور داشته باشند، می‌توان این تشکل را شورای هماهنگی اصولگرایان نامید. او گفته بود «معتقدم نباید سیاست پدرسالاری را در راستای رسیدن اصولگرایان به وحدت مطرح کرد. اگر هم وحدتی بین اصولگرایان و پایداری‌ها شکل بگیرد، این وحدت شکلی خواهد بود؛ نه محتوایی و فکری. به نظر من دلیل این حمایت‌ها از پایداری تنها برای هم‌گرایی بیشتر نسبت به گذشته برای به‌وجود‌آوردن یک جبهه قوی و کارآمد در رقابت انتخاباتی با جریان اصلاح‌طلب است، به نظرم این یک هدف بسیار خوب و ضروری است؛ اما فرمول فعلی جواب نمی‌دهد و ‌ اصولگرایان را تضعیف خواهد کرد».‌روندی که همچنان درون جریان اصولگرایی وجود دارد و یکی از دلایلی که به سهم‌خواهی‌ها منجر می‌شود، ساختار پدرسالارانه و غیردموکراتیک این جریان است.

شرق: قالیباف وقتی می‌خواست نواصولگرایی را طرح کند، گفته بود که رأس جریان اصولگرایی دچار اختلال شده و اکنون وقت آن است که جوانان اصولگرا آتش‌به‌اختیار اقدام کنند. او در نامه خود نوشته بود: «منتظر اقداماتِ از بالا به پایین در جریانِ اصولگرایی نباشید؛ زیرا تحلیلِ رفتارهایِ پس از انتخاباتِ برخی دوستان نشان می‌دهد تصمیم‌گیری در این مورد در رأس جریان همچنان دچار اختلال است.» اگرچه او در تعامل با اصولگرایان گویا بالاخره توانسته سهمش را بگیرد و چه سرلیست اصولگرایان مجلس بشود چه شخصا به انتخابات مجلس ورود نکند، فعلا یکی از نزدیک‌ترین یارانش سخنگوی شورای وحدت اصولگرایان شده است و احتمالا در لیست خواهد بود؛ اما به نظر می‌رسد که این اتفاق برای جبهه پایداری هنوز رخ نداده است، تا جایی که حجت‌الاسلام مرتضی آقاتهرانی، دبیر کل جبهه پایداری، به‌تازگی با انتقاد از برخی ائتلاف‌های اصولگرایان در گذشته گفته بود ائتلافی که در آن سهم‌خواهی هدف باشد یا از قبل منتخبانش معین شده باشد یا کار به شکل پدرسالارانه باشد، ورود نخواهیم کرد». او از زبان پدرسالارانه اصولگرایان انتقاد کرده و گفته بود: «بنا کردند یکی‌یکی افراد را وارد معرکه کنند، آنها هم که یک پیراهن از ما بیشتر کهنه کرده بودند، خردخرد زیرپوستی بنا گذاشته بودند که آقایان فقها را به بهانه حذف کنند. دیری نپایید نسبت به آیت‌الله مصباح و بعد هم آیت‌الله یزدی دست به تصفیه بزنند، تا کار آن‌گونه که می‌خواهند سامان یابد، هنوز یادم است گفتند: ایشان گرفتارند و سختشان است و... وقتی خدمتشان گفتم، فرمودند: از جانب بنده بگویید: هر زمان، هر شکل و هر کجا آماده نشست و جلسه‌ام؛ ولی کم‌کم داشتم با زبان برخی که نقش پدرسالار را ایفا می‌کنند، آشنا می‌شدم. این بود که فقط از فقها تنها جناب آیت‌الله موحدی‌کرمانی (حفظه الله تعالی) ماندند و...». روز گذشته حسین ابراهیمی، عضو جامعه روحانیت مبارز، گفته است جبهه پایداری نه می‌تواند جدا کار کند نه با ائتلاف. اگر با هم کار کنند می‌توانند حضور خوبی از خود در مجلس ‌ نشان دهند، اما اگر بخواهند ساز اختلاف بزنند، معتقدم دستاوردی نخواهند داشت.‌به‌تازگی جبهه پایداری جلساتی با جامعه روحانیت مبارز داشته است. نهادی که زمانی نقش زعیم جریان اصولگرایی را داشت و حالا هم بدش نمی‌آید که به آن نقش بازگردد؛ اما جریان‌های اصولگرایی دیگر زیر بارش نمی‌روند. سخنگوی این جامعه گفته بود نمی‌توانیم به دیگران التماس کنیم که نقش محوری ما را قبول کنند.‌برخی معتقدند طرح بحث پدرسالاری در اصولگرایی نوعی سهم‌خواهی است؛ مثلا ابراهیمی گفته ‌ من فکر می‌کنم چون تابه‌حال مذاکراتی میان جامعه روحانیت و آنها بوده است، چنین موضعی مربوط به جامعه روحانیت نیست، چراکه جامعه روحانیت مبارز از جانب دو طرف مورد قبول است و تاکنون جامعه روحانیت را نقد نکرده‌اند. به‌هرحال حرف‌زدن از پدرسالاری جزء در سال 84 و شکست طرح شورای نیروهای انقلاب باعث شد برخی بگویند آن انتخابات مُهر پایانی بود بر مدل نگاهی خاص به رقابت‌های انتخاباتی با نام «اصولگرایی پدرسالارانه». نقش‌محوری جامعه روحانیت رو به زوال نهاده بود و طرح‌های جایگزین هم گویا به شکست می‌انجامید.‌سال 86 هم نماینده قم و دبير كل حزب تمدن اسلامي گفته بود اگر اصولگرايان مي‌خواهند به وحدت برسند، نبايد وحدت يك‌طرفه و وحدت با خود را ديكته كنند.بلكه بايد با تمام جريانات، گروه‌ها، مجموعه‌ها و تشكل‌هايي كه در مجموعه وسيع اصولگرايي با تعاريف مقام معظم رهبري قرار دارند، تعامل سازنده داشته و در راستاي مباني و اصول وحدت اسلامي گام بردارند. رئيس فراكسيون وفاق و كارآمدي مجلس وقت گفته بود گويا اراده‌اي براي حذف نيروهاي مستقل، معتدل و اصولگرا وجود دارد، زيرا مي‌توان از هم‌اكنون حدس زد كه تفكر تنگ‌نظرانه‌اي درون اصولگرايان و رفتار پدرسالارانه در بين آنها و بهاندادن به نظرات دوستان و نداشتن تعامل 10، 15 درصدي و اختلاف نظر باعث خواهد شد جامعه يا در تصميم‌گيري دچار تشتت شود يا اينكه كسان ديگري كه ريشه و بنياد آنها كاملا شناخته‌شده است، با شعارهاي فريبنده، رأي مردم را در اختيار بگيرند.

سال 94 هم ماجرای پدرسالاری و ساز مخالف زدن جبهه پایداری مطرح بود، گرچه در نهایت به نفعشان تمام شد و سهم خوبی به‌ویژه از فهرست تهران بردند، چون گویا تهدید کرده بودند در صورت اینکه سهم دلخواهشان داده نشود، زیر میز بازی ائتلاف می‌زنند. سهمشان را گرفتند، فهرست رأی نیاورد؛ اما بعدا شاکی شدند که دیگران دنبال سهم‌خواهی بوده‌اند (صحبت‌های آقاتهرانی در فیلم آن زمستان درباره آیت‌الله مصباح‌یزدی). ابوالقاسم رئوفیان درباره ائتلاف اصولگرایان برای انتخابات مجلس گفته بود تنها درصورتی‌که همه طیف‌های اصولگرا حضور داشته باشند، می‌توان این تشکل را شورای هماهنگی اصولگرایان نامید. او گفته بود «معتقدم نباید سیاست پدرسالاری را در راستای رسیدن اصولگرایان به وحدت مطرح کرد. اگر هم وحدتی بین اصولگرایان و پایداری‌ها شکل بگیرد، این وحدت شکلی خواهد بود؛ نه محتوایی و فکری. به نظر من دلیل این حمایت‌ها از پایداری تنها برای هم‌گرایی بیشتر نسبت به گذشته برای به‌وجود‌آوردن یک جبهه قوی و کارآمد در رقابت انتخاباتی با جریان اصلاح‌طلب است، به نظرم این یک هدف بسیار خوب و ضروری است؛ اما فرمول فعلی جواب نمی‌دهد و ‌ اصولگرایان را تضعیف خواهد کرد».‌روندی که همچنان درون جریان اصولگرایی وجود دارد و یکی از دلایلی که به سهم‌خواهی‌ها منجر می‌شود، ساختار پدرسالارانه و غیردموکراتیک این جریان است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.