|

اعظم طالقانی در آخرین گفت‌‌وگوی رسانه‌ای با جماران:

من امروز تنها به‌دنبال منافع‌ ملی هستم

اعظم طالقانی در آخرین گفت‌وگوی رسانه‌ای خود با سعید گیتی‌آرا، خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی جماران، گفت‌وگو کرده بود که روز گذشته هم‌زمان با مراسم تشییع و خاک‌سپاری ایشان منتشر شد. او در این مصاحبه درباره مجلس اول سخن گفته که خلاصه آن در ادامه می‌آید:
خوشحالم که امروز رئیس‌جمهور به این نتیجه رسیده، شاید هم قبلا رسیده بود و من اطلاع نداشتم که مجلس دوره اول با حضور دگراندیشان و کسانی که سوابق انقلابی داشتند، در حفظ و توسعه انقلاب نقشی مؤثر داشته است. این خود مایه امید است که آقای روحانی پس از سال‌ها به چنین نتیجه‌ای رسیده است، زیرا خود ایشان نیز در آن دوره نماینده مجلس و شاهد بسیاری از مسائل بود.
به‌هر‌حال مسئله‌ای که آقای رئیس‌جمهور مطرح کرد، از قبل هم قابل پیش‌بینی بود و ما در آن مقطع می‌دانستیم که در آینده افسوس این دوران را همه خواهیم خورد. در آن زمان تلاش‌هایی که برای مادیات و گرفتن حقوق‌های بالا بود، زیاد به چشم نمی‌خورد. اکثر نمایندگان مجلس اول افرادی بودند که حقوق دریافتی‌شان تأثیری در زندگی‌شان نداشت و حتی اگر نیازمند هم بودند احتیاجی نداشتند. نمایندگان آن دوره مجلس، یک روحیه با مناعت طبع داشتند و نگران حقوق مردم بودند و می‌ترسیدند از اینکه حقوق مردم محقق نشده و آنها کم‌کاری کرده باشند.
من به‌صورت انفرادی وارد مجلس شدم. به‌همین‌دلیل اعتقادم بر این است که نماینده باید رزومه و سوابقش به‌گونه‌ای باشد که مردم او را از همه ابعاد شناخته باشند؛ نه اینکه فقط از سوی یک حزب معرفی شده باشد. البته اینکه فرد معرفی‌شده از سوی حزبی باشد، اشکالی ندارد، اما احزاب به‌دلیل برخی ملاحظات ممکن است افرادی را به لیست خود بیاورند که به آنها تحمیل شده باشد.
پدرم وارد مجلس خبرگان شده بود و پس از مدتی نیز به رحمت خدا رفت و مدتی بعد اعلام کردند که انتخابات مجلس به‌زودی برگزار می‌شود. پیش از آن، پدرم من را به‌شدت تشویق می‌کرد تا در برنامه‌ها و سخنرانی‌ها حضور داشته باشم. ایشان همیشه می‌گفت باید وارد اجتماع شوی و به رشد و اعتلای جامعه‌ات کمک کنی. من نیز برای مجلس مصمم نبودم و با خود می‌گفتم از کجا معلوم رأی بیاورم؟ برای مجلس ثبت‌نام کردم و هیچ تبلیغاتی برای خود نکردم. فقط یک عده برایم پوستر چاپ کردند، خود این افراد هزینه را پرداخت کردند و هیچ مبلغی بابت این موضوع نپرداختم.
نمایندگان می‌ترسیدند از اینکه کج‌فکری داشته یا حواسشان تنها به این باشد که باز هم بتوانند برای دوره‌های بعد وارد مجلس شوند. یا اینکه نگران این نبودند که آیا بعد از نمایندگی پُستی خواهند داشت یا نه؟ آنها اغلب در این تصور نبودند که نکند امکاناتی را که در اختیار دارند، از دست دهند. پس نظارت استصوابی سابقه خود را نشان داده و اعضای شورای نگهبان نمی‌توانند مدعی باشند که در تشخیص خود درست عمل کرده‌اند یا گزینش‌های درستی داشته‌اند.
من که یک بار در انتخابات ثبت‌نام نکردم، بلکه تا کنون 8، 9 بار برای انتخابات ثبت‌نام کرده‌ام. در دوره اول، تنها وزارت کشور درباره صلاحیت کاندیداها تصمیم می‌گرفت و نظارت استصوابی نبود. البته در دوره‌های دوم و سوم نیز که نظارت استصوابی آمد، طور دیگری برخورد می‌شد و تنها در حد سفارش به کاندیداها و توصیه‌های دیگر بود و گزینشی به شکل امروز نبود. فاصله ثبت‌نام ما با انتخابات بیشتر از یکی، دو ماه نبود.
جالب اینجا بود که به‌دلیل سابقه پدرم با سازمان مجاهدین و سوابق خودم که به‌خاطرش به زندان افتاده بودم، برخی نماینده‌ها بعد از اینکه پیشنهادهایی به مجلس ارائه می‌دادم یا هنگام دفاع از برخی طرح‌ها، بلند می‌شدند و می‌گفتند «امان از دست این منافق‌ها! این پیکاری‌ها و...»، من نیز ساکت می‌نشستم و جوابشان را نمی‌دادم، چون می‌دانستم این رفتارها ارزش پاسخ‌گویی ندارد. تاریخ خود بیانگر واقعیت‌هاست و همه‌چیز را بیان می‌کند.
حتی در برهه‌ای وقتی آقای معین‌فر سخنرانی می‌کرد، به‌دلیل درگیری با یک نماینده، آستین کُتش پاره شد؛ اما با اینکه یک عده بد و بیراه می‌گفتند، امثال آقایان سحابی، بازرگان و... سکوت می‌کردند و اهل جواب‌دادن نبودند. هر لایحه‌ای که می‌آمد باید روی آن کار می‌کردم. خودم هم طرح‌های زیادی دادم منتها بیشتر راجع به زنان سرپرست خانوار، امنیت بعد از طلاق و... بود که تنها دو طرحم رأی آورد و یادم نیست کدام‌ها بودند. یادم نمی‌رود وقتی این دو پیشنهادم رأی آورد، نیروهای سپاه که در راهروی مجلس بودند، به من تبریک گفتند.
مجلس اول مجلس بسیار شلوغی بود؛ مثلا تا آقایان یزدی، بازرگان و سحابی می‌آمدند از حقوق ملت یا آزادی حرف بزنند، بلافاصله سروصدا بلند می‌شد. گاهی اوقات بعضی نمایندگان که شاید دیگر زنده نباشند یا اگر هم باشند در سنین بالایی هستند، به آنها بد و بیراه می‌گفتند. درگیری زیاد بود ولی در هنگام رأی‌گیری با اینکه بسیاری نمایندگان ساکت بودند، اما متوجه حرف‌های مطرح‌شده بودند و رأی خود را بر مبنای درکی که از موضوع داشتند، می‌دادند؛ نه چیز دیگر.
باید دید این مواردی که در قانون اساسی آمده چند درصدش اجرائی شده است. واقعا اجرا نشده، این درحالی است که قانون اساسی را هم نمی‌توانند تغییر دهند مگر با رفراندوم. فصل سوم قانون اساسی و اینکه همه در برابر قانون برابرند جزء اصول مترقی است. پس نتیجه می‌گیریم که یک نسل مترقی در مجلس خبرگان قانون اساسی حضور داشتند که این قانون را در آن دوره تصویب کردند.
آقای هاشمی از رفقای پدر من بود و قبل از انقلاب در برخی اردوها با همدیگر بودیم و از افکار هم استفاده می‌کردیم؛ بنابراین هیچ درگیری و دشمنی‌ای با هم نداشتیم و حق داشتیم از هم انتقاد کنیم؛ اما فضا طوری بود که تا می‌خواستیم انتقاد کنیم، همین‌هایی که امروز مطالبی را بازگو می‌کنند و تغییر رفتار داده‌اند، به ما می‌گفتند؛ «قصد تضعیف داریم!» در‌صورتی‌که اگر می‌گذاشتند نقد و امربه‌معروف و نهی‌از‌منکر را انجام دهیم، وضع چنین نبود.
من امروز تنها به‌دنبال منافع ‌ملی هستم. هرکسی به‌دنبال منافع ملی و حفظ این ملت، مملکت و دین و آیین باشد، راهش را درست می‌رود.
آقای خاتمی در اخلاق و رفتار به پدرم شباهت دارد و این قابل کتمان نیست. ایشان بسیار صبور و باحوصله و حلیم است.

اعظم طالقانی در آخرین گفت‌وگوی رسانه‌ای خود با سعید گیتی‌آرا، خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی جماران، گفت‌وگو کرده بود که روز گذشته هم‌زمان با مراسم تشییع و خاک‌سپاری ایشان منتشر شد. او در این مصاحبه درباره مجلس اول سخن گفته که خلاصه آن در ادامه می‌آید:
خوشحالم که امروز رئیس‌جمهور به این نتیجه رسیده، شاید هم قبلا رسیده بود و من اطلاع نداشتم که مجلس دوره اول با حضور دگراندیشان و کسانی که سوابق انقلابی داشتند، در حفظ و توسعه انقلاب نقشی مؤثر داشته است. این خود مایه امید است که آقای روحانی پس از سال‌ها به چنین نتیجه‌ای رسیده است، زیرا خود ایشان نیز در آن دوره نماینده مجلس و شاهد بسیاری از مسائل بود.
به‌هر‌حال مسئله‌ای که آقای رئیس‌جمهور مطرح کرد، از قبل هم قابل پیش‌بینی بود و ما در آن مقطع می‌دانستیم که در آینده افسوس این دوران را همه خواهیم خورد. در آن زمان تلاش‌هایی که برای مادیات و گرفتن حقوق‌های بالا بود، زیاد به چشم نمی‌خورد. اکثر نمایندگان مجلس اول افرادی بودند که حقوق دریافتی‌شان تأثیری در زندگی‌شان نداشت و حتی اگر نیازمند هم بودند احتیاجی نداشتند. نمایندگان آن دوره مجلس، یک روحیه با مناعت طبع داشتند و نگران حقوق مردم بودند و می‌ترسیدند از اینکه حقوق مردم محقق نشده و آنها کم‌کاری کرده باشند.
من به‌صورت انفرادی وارد مجلس شدم. به‌همین‌دلیل اعتقادم بر این است که نماینده باید رزومه و سوابقش به‌گونه‌ای باشد که مردم او را از همه ابعاد شناخته باشند؛ نه اینکه فقط از سوی یک حزب معرفی شده باشد. البته اینکه فرد معرفی‌شده از سوی حزبی باشد، اشکالی ندارد، اما احزاب به‌دلیل برخی ملاحظات ممکن است افرادی را به لیست خود بیاورند که به آنها تحمیل شده باشد.
پدرم وارد مجلس خبرگان شده بود و پس از مدتی نیز به رحمت خدا رفت و مدتی بعد اعلام کردند که انتخابات مجلس به‌زودی برگزار می‌شود. پیش از آن، پدرم من را به‌شدت تشویق می‌کرد تا در برنامه‌ها و سخنرانی‌ها حضور داشته باشم. ایشان همیشه می‌گفت باید وارد اجتماع شوی و به رشد و اعتلای جامعه‌ات کمک کنی. من نیز برای مجلس مصمم نبودم و با خود می‌گفتم از کجا معلوم رأی بیاورم؟ برای مجلس ثبت‌نام کردم و هیچ تبلیغاتی برای خود نکردم. فقط یک عده برایم پوستر چاپ کردند، خود این افراد هزینه را پرداخت کردند و هیچ مبلغی بابت این موضوع نپرداختم.
نمایندگان می‌ترسیدند از اینکه کج‌فکری داشته یا حواسشان تنها به این باشد که باز هم بتوانند برای دوره‌های بعد وارد مجلس شوند. یا اینکه نگران این نبودند که آیا بعد از نمایندگی پُستی خواهند داشت یا نه؟ آنها اغلب در این تصور نبودند که نکند امکاناتی را که در اختیار دارند، از دست دهند. پس نظارت استصوابی سابقه خود را نشان داده و اعضای شورای نگهبان نمی‌توانند مدعی باشند که در تشخیص خود درست عمل کرده‌اند یا گزینش‌های درستی داشته‌اند.
من که یک بار در انتخابات ثبت‌نام نکردم، بلکه تا کنون 8، 9 بار برای انتخابات ثبت‌نام کرده‌ام. در دوره اول، تنها وزارت کشور درباره صلاحیت کاندیداها تصمیم می‌گرفت و نظارت استصوابی نبود. البته در دوره‌های دوم و سوم نیز که نظارت استصوابی آمد، طور دیگری برخورد می‌شد و تنها در حد سفارش به کاندیداها و توصیه‌های دیگر بود و گزینشی به شکل امروز نبود. فاصله ثبت‌نام ما با انتخابات بیشتر از یکی، دو ماه نبود.
جالب اینجا بود که به‌دلیل سابقه پدرم با سازمان مجاهدین و سوابق خودم که به‌خاطرش به زندان افتاده بودم، برخی نماینده‌ها بعد از اینکه پیشنهادهایی به مجلس ارائه می‌دادم یا هنگام دفاع از برخی طرح‌ها، بلند می‌شدند و می‌گفتند «امان از دست این منافق‌ها! این پیکاری‌ها و...»، من نیز ساکت می‌نشستم و جوابشان را نمی‌دادم، چون می‌دانستم این رفتارها ارزش پاسخ‌گویی ندارد. تاریخ خود بیانگر واقعیت‌هاست و همه‌چیز را بیان می‌کند.
حتی در برهه‌ای وقتی آقای معین‌فر سخنرانی می‌کرد، به‌دلیل درگیری با یک نماینده، آستین کُتش پاره شد؛ اما با اینکه یک عده بد و بیراه می‌گفتند، امثال آقایان سحابی، بازرگان و... سکوت می‌کردند و اهل جواب‌دادن نبودند. هر لایحه‌ای که می‌آمد باید روی آن کار می‌کردم. خودم هم طرح‌های زیادی دادم منتها بیشتر راجع به زنان سرپرست خانوار، امنیت بعد از طلاق و... بود که تنها دو طرحم رأی آورد و یادم نیست کدام‌ها بودند. یادم نمی‌رود وقتی این دو پیشنهادم رأی آورد، نیروهای سپاه که در راهروی مجلس بودند، به من تبریک گفتند.
مجلس اول مجلس بسیار شلوغی بود؛ مثلا تا آقایان یزدی، بازرگان و سحابی می‌آمدند از حقوق ملت یا آزادی حرف بزنند، بلافاصله سروصدا بلند می‌شد. گاهی اوقات بعضی نمایندگان که شاید دیگر زنده نباشند یا اگر هم باشند در سنین بالایی هستند، به آنها بد و بیراه می‌گفتند. درگیری زیاد بود ولی در هنگام رأی‌گیری با اینکه بسیاری نمایندگان ساکت بودند، اما متوجه حرف‌های مطرح‌شده بودند و رأی خود را بر مبنای درکی که از موضوع داشتند، می‌دادند؛ نه چیز دیگر.
باید دید این مواردی که در قانون اساسی آمده چند درصدش اجرائی شده است. واقعا اجرا نشده، این درحالی است که قانون اساسی را هم نمی‌توانند تغییر دهند مگر با رفراندوم. فصل سوم قانون اساسی و اینکه همه در برابر قانون برابرند جزء اصول مترقی است. پس نتیجه می‌گیریم که یک نسل مترقی در مجلس خبرگان قانون اساسی حضور داشتند که این قانون را در آن دوره تصویب کردند.
آقای هاشمی از رفقای پدر من بود و قبل از انقلاب در برخی اردوها با همدیگر بودیم و از افکار هم استفاده می‌کردیم؛ بنابراین هیچ درگیری و دشمنی‌ای با هم نداشتیم و حق داشتیم از هم انتقاد کنیم؛ اما فضا طوری بود که تا می‌خواستیم انتقاد کنیم، همین‌هایی که امروز مطالبی را بازگو می‌کنند و تغییر رفتار داده‌اند، به ما می‌گفتند؛ «قصد تضعیف داریم!» در‌صورتی‌که اگر می‌گذاشتند نقد و امربه‌معروف و نهی‌از‌منکر را انجام دهیم، وضع چنین نبود.
من امروز تنها به‌دنبال منافع ‌ملی هستم. هرکسی به‌دنبال منافع ملی و حفظ این ملت، مملکت و دین و آیین باشد، راهش را درست می‌رود.
آقای خاتمی در اخلاق و رفتار به پدرم شباهت دارد و این قابل کتمان نیست. ایشان بسیار صبور و باحوصله و حلیم است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.