ادامه گمانهزنیها درباره رابطه ایران و آمریکا بعد از بولتون
اختلاف بر سر تحریم ایران یا طالبان
شرق: تحلیلها و گمانهزنیها درباره رویکرد پرنوسان دولت دونالد ترامپ در قبال سیاست خارجی به طور کلی و سیاست ایران به طور خاص، با اخراج جان بولتون بسامد بیشتری نیز پیدا کرده است. گزارش بلومبرگ از «دلیل» این اخراج نیز دوباره سوژه بررسیهای بیشتر شده است. درحالیکه اولین گزارشها بعد از اخراج مشاور امنیت ملی رئیسجمهور، اختلاف بر سر مسئله دیدار با رهبران طالبان در کمپ دیوید را آخرین دعوای بولتون و ترامپ خوانده بودند، خبرگزاری بلومبرگ از «سه نفر آشنا به موضوع» نقل کرد که آخرین اختلاف رئیسجمهور و مشاور ارشد بر سر مسئله ایران بوده است. طبق گزارش بلومبرگ، ترامپ ایده کاهش تحریمها در راستای فراهمکردن شرایط دیدار با رئیسجمهور ایران را مطرح کرده است و این مخالفت جدی جان بولتون را به همراه داشته است:«بعضی گفتهاند بعد از یک جلسه اتاق بیضی در روز دوشنبه که این ایده در آن مطرح شد، استیون منوچین، وزیر خزانهداری حمایتش برای چنین اقدامی را بهعنوان راهی برای ازسرگیری مذاکرات با ایران ابراز کرد. همان روز و کمی بعد از این، ترامپ تصمیم به برکناری بولتون گرفت که رفتنش سهشنبه اعلام شد». بلومبرگ از همین منابع نقل میکند که کاخ سفید آمادهسازیهایش برای دیدار ترامپ با روحانی را شروع کرده است؛ اما اصلا مشخص نیست که ایران با چنین دیداری درحالیکه تحریمها سر جایشان هستند، موافقت کند. در ادامه این گزارش آمده که یکی از گزینهها، پیوستن ترامپ به دیداری بین حسن روحانی و امانوئل مکرون است.بلومبرگ در تحلیل این خبر مینویسد بولتون در تمام دوران کاریاش رویکردی تند درباره ایران داشته است و بارها خواستار حملات پیشدستانه برای نابودکردن برنامه هستهای ایران بوده است: «اخراج ناگهانی او بلافاصله آتش گمانهزنیها و در بعضی حلقهها نگرانیها را شعلهور کرد که کارزار «فشار حداکثری» ایالات متحده در تلاش برای کشاندن مقامات ایران به میز مذاکره کم شود. کاهش هرگونه تحریم بدون امتیازگیری عمده از ایران، تضعیف کارزار فشاری خواهد بود که نهتنها بولتون؛ بلکه مایک پمپئو، وزیر خارجه و ترامپ هم گفته بودند تنها راه مؤثر برای اجبار ایران به تغییر رفتار است».دیگر رسانهها و کارشناسان همچنان از زوایای مختلف به تحلیل عواقب و پیامدهای این اخراج میپردازند. برخی آن را اقدام مثبتی میخوانند، برخی آن را نتیجه بیثباتی ترامپ و خودرأیی او میدانند و بعضی دیگر معتقدند تا ترامپ هست، اوضاع تفاوت جدی نخواهد کرد؛ اما وبسایت خبری-تحلیلی ایندیپندنت در اقدامی جالب، به انتشار چهار تحلیل پرداخته که کموبیش همه این زوایا را پوشش دادهاند. یکی اخراج بولتون را «حذف صدای مخالف» ميخواند و دو تای دیگر آن را مثبت ارزیابی میکنند و آخری، رابرت فیسک تأکید میکند که هنوز ترامپ «و حاکمان ظالم شکننده همراهش» سر جایشان هستند.در تحلیل جی کروسو، مخالفتهای بولتون در تمایل ترامپ به گفتوگو با رهبران کره شمالی و ایران بهعنوان مثال مطرح شده است: «لازم بود کسی در این جایگاه باشد که خامی ترامپ را کنترل کند؛ بهویژه وقتی رئیسجمهور طوری رفتار میکند که انگار هر مذاکرهای مثل یک معامله املاک است».کلارک مینداک، کموبیش پاسخ کروسو را داده است و بین بولتون و دیگر اخراجیهای ترامپ از زاویه «صدای مخالف» تمایز قائل میشود: «او افتضاح بود. همیشه بوده است. این کشور بدون حضور او در «اتاق وضعیت» [اتاق جلسات امنیتی و تصمیمگیریهای فوری، گاهی نظامی] بهتر خواهد بود». او رویکردهای بولتون در قبال سوریه، چین، کره شمالی و دیگران را به نقد مینشیند و در پایان مینویسد اینکه بولتون نتوانست کار را به جنگ با هدف تغییر رژیم در ایران یا به طور کلی یک منازعه نظامی دیگر در دنیا بکشاند، خبر خوبی است.نگار مرتضوی، در دیگر تحلیل منتشرشده، اخراج او را خبر خوبی برای کسانی که حامی صلح در خاورمیانه هستند، به حساب میآورد. او مینویسد اخراج در فاصلهگرفتن از جنگهای فعلی و آینده به رئیسجمهور کمک خواهد کرد و او را به صلح و دیپلماسی در درگیریهای فعلی آمریکا نزدیک خواهد کرد. او میگوید با رفتن بولتون احتمالات دیپلماتیک درباره ایران قوت میگیرند: «احتمال دیدار تاریخی بین یک رئیسجمهور ایرانی و یک رئیسجمهور آمریکایی همچنان بسیار پایین میماند؛ اما این اقدام آخر در قبال بولتون نشانه این است که رئیسجمهور ایالات متحده به طور جدی این را بهعنوان هدف در پیش گرفته است». او تحلیلش را اینطور پایان میدهد: «دو هفته آینده تأثیری اساسی در آینده روابط ایالات متحده و ایران و مسیر پیشگیری از یک درگیری نظامی فاجعهبار دیگر در خاورمیانه خواهد داشت. آنچه دیدیم، قدمی کوچک به سمت اتفاقی بزرگ است».رابرت فیسک، مشکل اصلی را ترامپ میخواند و با اشاره به اینکه «ترامپ هیچگونه سیاست خارجی ندارد» این را علت سردرگمی رسانهها در توصیف وضعیت میخواند. او تحلیلهای رسانهها را بهتندی نقد میکند: «دوباره به سراغ سیرک کسلکنندهشان رفتند و از «تنشها» در دیوانهخانه ترامپ گزارش دادند؛ انگار که واقعا بولتون یا ترامپ درباره خاورمیانه «سیاستی» داشتند». او همچنین به نقد این توصیف میپردازد که «بولتون با میل رئیسجمهور برای گفتوگو با برخی از «نامطلوبترین بازیگران» صحنه جهانی مخالف بوده است». فیسک ادامه میدهد این عبارتی است که «کارشناسان غربی هرگز درباره آقایان [عبدالفتاح] السیسی، [رئیسجمهور مصر] با ۶۰ هزار زندانی سیاسی هندی یا محمد بنسلمان [ولیعهد عربستان] با شهرتش در جراحی [اشاره به ماجرای قتل خاشقجی] یا دیگر دموکراتها در برزیل و نقاط دیگر به کار نخواهند برد».
شرق: تحلیلها و گمانهزنیها درباره رویکرد پرنوسان دولت دونالد ترامپ در قبال سیاست خارجی به طور کلی و سیاست ایران به طور خاص، با اخراج جان بولتون بسامد بیشتری نیز پیدا کرده است. گزارش بلومبرگ از «دلیل» این اخراج نیز دوباره سوژه بررسیهای بیشتر شده است. درحالیکه اولین گزارشها بعد از اخراج مشاور امنیت ملی رئیسجمهور، اختلاف بر سر مسئله دیدار با رهبران طالبان در کمپ دیوید را آخرین دعوای بولتون و ترامپ خوانده بودند، خبرگزاری بلومبرگ از «سه نفر آشنا به موضوع» نقل کرد که آخرین اختلاف رئیسجمهور و مشاور ارشد بر سر مسئله ایران بوده است. طبق گزارش بلومبرگ، ترامپ ایده کاهش تحریمها در راستای فراهمکردن شرایط دیدار با رئیسجمهور ایران را مطرح کرده است و این مخالفت جدی جان بولتون را به همراه داشته است:«بعضی گفتهاند بعد از یک جلسه اتاق بیضی در روز دوشنبه که این ایده در آن مطرح شد، استیون منوچین، وزیر خزانهداری حمایتش برای چنین اقدامی را بهعنوان راهی برای ازسرگیری مذاکرات با ایران ابراز کرد. همان روز و کمی بعد از این، ترامپ تصمیم به برکناری بولتون گرفت که رفتنش سهشنبه اعلام شد». بلومبرگ از همین منابع نقل میکند که کاخ سفید آمادهسازیهایش برای دیدار ترامپ با روحانی را شروع کرده است؛ اما اصلا مشخص نیست که ایران با چنین دیداری درحالیکه تحریمها سر جایشان هستند، موافقت کند. در ادامه این گزارش آمده که یکی از گزینهها، پیوستن ترامپ به دیداری بین حسن روحانی و امانوئل مکرون است.بلومبرگ در تحلیل این خبر مینویسد بولتون در تمام دوران کاریاش رویکردی تند درباره ایران داشته است و بارها خواستار حملات پیشدستانه برای نابودکردن برنامه هستهای ایران بوده است: «اخراج ناگهانی او بلافاصله آتش گمانهزنیها و در بعضی حلقهها نگرانیها را شعلهور کرد که کارزار «فشار حداکثری» ایالات متحده در تلاش برای کشاندن مقامات ایران به میز مذاکره کم شود. کاهش هرگونه تحریم بدون امتیازگیری عمده از ایران، تضعیف کارزار فشاری خواهد بود که نهتنها بولتون؛ بلکه مایک پمپئو، وزیر خارجه و ترامپ هم گفته بودند تنها راه مؤثر برای اجبار ایران به تغییر رفتار است».دیگر رسانهها و کارشناسان همچنان از زوایای مختلف به تحلیل عواقب و پیامدهای این اخراج میپردازند. برخی آن را اقدام مثبتی میخوانند، برخی آن را نتیجه بیثباتی ترامپ و خودرأیی او میدانند و بعضی دیگر معتقدند تا ترامپ هست، اوضاع تفاوت جدی نخواهد کرد؛ اما وبسایت خبری-تحلیلی ایندیپندنت در اقدامی جالب، به انتشار چهار تحلیل پرداخته که کموبیش همه این زوایا را پوشش دادهاند. یکی اخراج بولتون را «حذف صدای مخالف» ميخواند و دو تای دیگر آن را مثبت ارزیابی میکنند و آخری، رابرت فیسک تأکید میکند که هنوز ترامپ «و حاکمان ظالم شکننده همراهش» سر جایشان هستند.در تحلیل جی کروسو، مخالفتهای بولتون در تمایل ترامپ به گفتوگو با رهبران کره شمالی و ایران بهعنوان مثال مطرح شده است: «لازم بود کسی در این جایگاه باشد که خامی ترامپ را کنترل کند؛ بهویژه وقتی رئیسجمهور طوری رفتار میکند که انگار هر مذاکرهای مثل یک معامله املاک است».کلارک مینداک، کموبیش پاسخ کروسو را داده است و بین بولتون و دیگر اخراجیهای ترامپ از زاویه «صدای مخالف» تمایز قائل میشود: «او افتضاح بود. همیشه بوده است. این کشور بدون حضور او در «اتاق وضعیت» [اتاق جلسات امنیتی و تصمیمگیریهای فوری، گاهی نظامی] بهتر خواهد بود». او رویکردهای بولتون در قبال سوریه، چین، کره شمالی و دیگران را به نقد مینشیند و در پایان مینویسد اینکه بولتون نتوانست کار را به جنگ با هدف تغییر رژیم در ایران یا به طور کلی یک منازعه نظامی دیگر در دنیا بکشاند، خبر خوبی است.نگار مرتضوی، در دیگر تحلیل منتشرشده، اخراج او را خبر خوبی برای کسانی که حامی صلح در خاورمیانه هستند، به حساب میآورد. او مینویسد اخراج در فاصلهگرفتن از جنگهای فعلی و آینده به رئیسجمهور کمک خواهد کرد و او را به صلح و دیپلماسی در درگیریهای فعلی آمریکا نزدیک خواهد کرد. او میگوید با رفتن بولتون احتمالات دیپلماتیک درباره ایران قوت میگیرند: «احتمال دیدار تاریخی بین یک رئیسجمهور ایرانی و یک رئیسجمهور آمریکایی همچنان بسیار پایین میماند؛ اما این اقدام آخر در قبال بولتون نشانه این است که رئیسجمهور ایالات متحده به طور جدی این را بهعنوان هدف در پیش گرفته است». او تحلیلش را اینطور پایان میدهد: «دو هفته آینده تأثیری اساسی در آینده روابط ایالات متحده و ایران و مسیر پیشگیری از یک درگیری نظامی فاجعهبار دیگر در خاورمیانه خواهد داشت. آنچه دیدیم، قدمی کوچک به سمت اتفاقی بزرگ است».رابرت فیسک، مشکل اصلی را ترامپ میخواند و با اشاره به اینکه «ترامپ هیچگونه سیاست خارجی ندارد» این را علت سردرگمی رسانهها در توصیف وضعیت میخواند. او تحلیلهای رسانهها را بهتندی نقد میکند: «دوباره به سراغ سیرک کسلکنندهشان رفتند و از «تنشها» در دیوانهخانه ترامپ گزارش دادند؛ انگار که واقعا بولتون یا ترامپ درباره خاورمیانه «سیاستی» داشتند». او همچنین به نقد این توصیف میپردازد که «بولتون با میل رئیسجمهور برای گفتوگو با برخی از «نامطلوبترین بازیگران» صحنه جهانی مخالف بوده است». فیسک ادامه میدهد این عبارتی است که «کارشناسان غربی هرگز درباره آقایان [عبدالفتاح] السیسی، [رئیسجمهور مصر] با ۶۰ هزار زندانی سیاسی هندی یا محمد بنسلمان [ولیعهد عربستان] با شهرتش در جراحی [اشاره به ماجرای قتل خاشقجی] یا دیگر دموکراتها در برزیل و نقاط دیگر به کار نخواهند برد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.