چند بازی خلاق برای توسعه توانایی کودکان 3 تا 5 ساله
آزاده سیدمیرزاییجهقی. کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی
بازیهای خلاق به کودک فرصت میدهند تا از قوه خلاقیت و قوای تخیل خود در حل مسائل استفاده و آنها را تقویت کند. آینده کودک شما در تجربیات دوران کودکی ریشه دارد. هرچه این تجربیات غنیتر و پربارتر باشد، آینده روشنتری در انتظار کودک شما خواهد بود.
بازی توپ و سبد برای افزایش توانایی دقت و تمرکز: سبد یا جعبه موردنظر را در جایی قرار داده و از کودک بخواهید در فاصلهای نسبتا نزدیک به آن بایستد. از او بخواهید یکییکی توپها را داخل سبد بیندازد و برای هر بار افتادن صحیح توپها داخل سبد، او را تشویق کنید و درصورت نیفتادن توپها در سبد از او بخواهید دوباره امتحان کند؛ تا جاییکه همه توپها را درسبد بیندازد. پس از آن، فاصله سبد را از کودک افزایش دهید و دوباره از او بخواهید توپها را در سبد بیندازد تا دقت و تمرکز کودک نیز افزایش یابد. در مرحله بعد توپهایی در اندازههای مختلف تهیه کنید و برای کودک مفاهیم کوچک، متوسط و بزرگ را شرح دهید و از او بخواهید مثلا بزرگترین توپ یا توپ سبزرنگ را به سبد بیندازد. در این مرحله کودک علاوه بر تمرکز بر فاصله باید بر نوع توپها نیز دقت و تمرکز داشته باشد.
بازی حالات چهره برای پرورش توانایی درک حالات عاطفی: در این بازی کودک شما با انواع حالات مربوط به خلق و خوی انسانی آشنا شده و توانایی درک کودک رشد یافته و پرورش مییابد. ابتدا با ماژیک حالات مختلف مانند خنده، گریه، غم، خشم، خجالت، نگرانی، خستگی و... را روی هر کاغذ یا مقوا بکشید و از کودک بخواهید درباره آن حالت برای شما توضیح دهد. در مرحله بعد با چهرهتان این حالات را به کودک نشان داده و از او بخواهید حالت شما را حدس بزند و دلیل احتمالی آن حالت عاطفی را نیز برای شما بازگو کند. مثلا اگر خوشحالاید، دلیل آن چه چیزی میتواند باشد؟ در مرحله آخر از کودک بخواهید تا این حالات را برای شما گرفته و شما نوع حالات را حدس بزنید.
بازی اثرانگشت و درک تفاوتهای انسانها: از کودک بخواهید تا ابتدا انگشتان خود را در استامپ زده و روی کاغذ نقش کند. سپس از او بخواهید اثری از کف دست خود بر کاغذ بگذارد، سپس دست کودک را بشویید. در مرحله بعد از کودک بخواهید تا اثر انگشت همه اعضای خانواده را روی کاغذ ثبت کند. ابتدا از کودک بخواهید با نگاهکردن به ظاهر اثرات انگشت، تفاوتهای میان آنها را بیان کند. مثلا کدام بزرگتر یا کدام کوچکتر است. سپس با ذرهبین به بررسی خطوط در اثر انگشتها بپردازید و برای کودک توضیح دهید که هر فرد اثر انگشت متفاوتی دارد و خطوط انگشتان هر کسی با دیگری متفاوت است و همچنین اندام، چهره، رنگ پوست، تواناییها و استعدادهای هر انسانی با دیگری متفاوت است. کودک را در این گفتوگو مشارکت دهید و از او بخواهید تفاوتهای خود و دوستانش را بگوید. هرچه کودک را بیشتر به گفتوگو وادارید، در رشد توانایی کلامی او نیز مؤثر خواهد بود.
بازیهای خلاق به کودک فرصت میدهند تا از قوه خلاقیت و قوای تخیل خود در حل مسائل استفاده و آنها را تقویت کند. آینده کودک شما در تجربیات دوران کودکی ریشه دارد. هرچه این تجربیات غنیتر و پربارتر باشد، آینده روشنتری در انتظار کودک شما خواهد بود.
بازی توپ و سبد برای افزایش توانایی دقت و تمرکز: سبد یا جعبه موردنظر را در جایی قرار داده و از کودک بخواهید در فاصلهای نسبتا نزدیک به آن بایستد. از او بخواهید یکییکی توپها را داخل سبد بیندازد و برای هر بار افتادن صحیح توپها داخل سبد، او را تشویق کنید و درصورت نیفتادن توپها در سبد از او بخواهید دوباره امتحان کند؛ تا جاییکه همه توپها را درسبد بیندازد. پس از آن، فاصله سبد را از کودک افزایش دهید و دوباره از او بخواهید توپها را در سبد بیندازد تا دقت و تمرکز کودک نیز افزایش یابد. در مرحله بعد توپهایی در اندازههای مختلف تهیه کنید و برای کودک مفاهیم کوچک، متوسط و بزرگ را شرح دهید و از او بخواهید مثلا بزرگترین توپ یا توپ سبزرنگ را به سبد بیندازد. در این مرحله کودک علاوه بر تمرکز بر فاصله باید بر نوع توپها نیز دقت و تمرکز داشته باشد.
بازی حالات چهره برای پرورش توانایی درک حالات عاطفی: در این بازی کودک شما با انواع حالات مربوط به خلق و خوی انسانی آشنا شده و توانایی درک کودک رشد یافته و پرورش مییابد. ابتدا با ماژیک حالات مختلف مانند خنده، گریه، غم، خشم، خجالت، نگرانی، خستگی و... را روی هر کاغذ یا مقوا بکشید و از کودک بخواهید درباره آن حالت برای شما توضیح دهد. در مرحله بعد با چهرهتان این حالات را به کودک نشان داده و از او بخواهید حالت شما را حدس بزند و دلیل احتمالی آن حالت عاطفی را نیز برای شما بازگو کند. مثلا اگر خوشحالاید، دلیل آن چه چیزی میتواند باشد؟ در مرحله آخر از کودک بخواهید تا این حالات را برای شما گرفته و شما نوع حالات را حدس بزنید.
بازی اثرانگشت و درک تفاوتهای انسانها: از کودک بخواهید تا ابتدا انگشتان خود را در استامپ زده و روی کاغذ نقش کند. سپس از او بخواهید اثری از کف دست خود بر کاغذ بگذارد، سپس دست کودک را بشویید. در مرحله بعد از کودک بخواهید تا اثر انگشت همه اعضای خانواده را روی کاغذ ثبت کند. ابتدا از کودک بخواهید با نگاهکردن به ظاهر اثرات انگشت، تفاوتهای میان آنها را بیان کند. مثلا کدام بزرگتر یا کدام کوچکتر است. سپس با ذرهبین به بررسی خطوط در اثر انگشتها بپردازید و برای کودک توضیح دهید که هر فرد اثر انگشت متفاوتی دارد و خطوط انگشتان هر کسی با دیگری متفاوت است و همچنین اندام، چهره، رنگ پوست، تواناییها و استعدادهای هر انسانی با دیگری متفاوت است. کودک را در این گفتوگو مشارکت دهید و از او بخواهید تفاوتهای خود و دوستانش را بگوید. هرچه کودک را بیشتر به گفتوگو وادارید، در رشد توانایی کلامی او نیز مؤثر خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.