|

سایه قوانین عبور و مرور بر زندگی دانش‌آموزان

کامل حسینی. معلم

«مهم‌ترین آینه بازتاب قوانین راهنمایی‌و‌رانندگی یا مقررات کلی رفت‌و‌آمد» کتابی است که به شکل تئوریک در آموزشگاه‌های راهنمایی‌و‌رانندگی از محتوای آن آزمون می‌گیرند. اما این یک طرف قضیه و سیمای رسمی این مقررات است. در حقیقت، سیمای دیگرش کمتر نمایان می‌شود و معمولا پنهان می‌ماند‌.
بدیهی است که به چند دلیل حتی می‌توان دانش‌آموزان را گروه ویژه‌ای از عابران پیاده به حساب آورد: اولا دانش‌آموزان هنوز با روح کلی و اهداف مقررات رفت‌و‌آمد و خطرات ناشی از رعایت‌نکردن مقررات چندان آشنایی کافی ندارند و از همین نقطه ممکن است دچار آسیب جبران‌ناپذیر یا گاه نادانسته سبب اختلال در نظم عبور و مرور شوند. دوما، دانش‌آموزان به عنوان نسلی که قرار است در آینده از ماشین استفاده کنند باید از همان زمان کودکی و نوجوانی مقررات و نظم و احترام درون‌شان نهادینه شود.
در این میان، کتاب‌های درسی گام‌های موفقیت‌آمیزی در این زمینه برداشته شده اما درست از همین چشم‌انداز است و از لابه‌لای کتاب‌های درسی، اندرز و تذکرهای والدین، برنامه‌های تلویزیونی و نیاز به آموزش و تربیت بیشتر و دقیق‌تری در این‌گونه موارد احساس می‌شود. البته نگارنده بر این باور نیست که متن کتاب راهنمایی‌و‌رانندگی با همان حالت رسمی و به‌طور‌کامل خوراک ذهن دانش‌آموزان شود، بلکه هدف از این رویکرد، آشنایی و ایجاد علاقه نسبت به روح و محتوای کلی قوانین عبور و مرور، مسئولیت‌های دانش‌آموزان در این‌گونه مواقع است.
روح و هدف کلی این قوانین را هم می‌توان در مواردی خلاصه کرد از جمله حفظ جان آدم‌ها و جلوگیری از تصادف، رعایت حق تقدم برای دیگران و کاهش ترافیک. برای نمونه دو نماد بسیار آشنای «چراغ راهنمایی‌و‌رانندگی عابر پیاده» و همچنین «گذرگاه عابر پیاده» را در نظر خود بیاورند که تا چه اندازه هماهنگی در رعایت حق تقدم و آسایش میان رانندگان و شهروندان عابر برقرار کرده‌اند. در واقع، میزان آشنا‌کردن بیشتر دانش‌آموزان به حقیقتِ پیام‌های خفته لابه‌لای دو نماد یاد‌شده و سایر قوانین عبور و مرور در مقاطع مدارس متفاوت است. در سن نسبتا پایین کودکان مدارس ابتدایی دید دانش‌آموزان نسبت به گذرگاه عابر پیاده یا ساخت پل‌های هوایی بیشتر حول حفظ جان، یا رعایت حق تقدم و حتی نوبت در کارهای روزمره تداعی می‌شود اما در دوره‌های بعد خواهند فهمید که این‌گونه خطوط و پل‌ها به مسئله پیچیده کنترل ترافیک هم پیوند خواهند خورد و بخشی از کنترل و کاهش ترافیک هم از این راه تحقق می‌یابد. عاملی اساسی در پیشبرد اهداف نام‌برده، میزان گسترش قانون‌مداری بزرگسالان یک جامعه اعم از راننده و عابرین پیاده است که می‌توانند همچنان در نقش الگوهای زنده و هماهنگ با آموزش‌های خانواده، مدارس و حتی صدا و سیما تأثیرگذار باشند.

«مهم‌ترین آینه بازتاب قوانین راهنمایی‌و‌رانندگی یا مقررات کلی رفت‌و‌آمد» کتابی است که به شکل تئوریک در آموزشگاه‌های راهنمایی‌و‌رانندگی از محتوای آن آزمون می‌گیرند. اما این یک طرف قضیه و سیمای رسمی این مقررات است. در حقیقت، سیمای دیگرش کمتر نمایان می‌شود و معمولا پنهان می‌ماند‌.
بدیهی است که به چند دلیل حتی می‌توان دانش‌آموزان را گروه ویژه‌ای از عابران پیاده به حساب آورد: اولا دانش‌آموزان هنوز با روح کلی و اهداف مقررات رفت‌و‌آمد و خطرات ناشی از رعایت‌نکردن مقررات چندان آشنایی کافی ندارند و از همین نقطه ممکن است دچار آسیب جبران‌ناپذیر یا گاه نادانسته سبب اختلال در نظم عبور و مرور شوند. دوما، دانش‌آموزان به عنوان نسلی که قرار است در آینده از ماشین استفاده کنند باید از همان زمان کودکی و نوجوانی مقررات و نظم و احترام درون‌شان نهادینه شود.
در این میان، کتاب‌های درسی گام‌های موفقیت‌آمیزی در این زمینه برداشته شده اما درست از همین چشم‌انداز است و از لابه‌لای کتاب‌های درسی، اندرز و تذکرهای والدین، برنامه‌های تلویزیونی و نیاز به آموزش و تربیت بیشتر و دقیق‌تری در این‌گونه موارد احساس می‌شود. البته نگارنده بر این باور نیست که متن کتاب راهنمایی‌و‌رانندگی با همان حالت رسمی و به‌طور‌کامل خوراک ذهن دانش‌آموزان شود، بلکه هدف از این رویکرد، آشنایی و ایجاد علاقه نسبت به روح و محتوای کلی قوانین عبور و مرور، مسئولیت‌های دانش‌آموزان در این‌گونه مواقع است.
روح و هدف کلی این قوانین را هم می‌توان در مواردی خلاصه کرد از جمله حفظ جان آدم‌ها و جلوگیری از تصادف، رعایت حق تقدم برای دیگران و کاهش ترافیک. برای نمونه دو نماد بسیار آشنای «چراغ راهنمایی‌و‌رانندگی عابر پیاده» و همچنین «گذرگاه عابر پیاده» را در نظر خود بیاورند که تا چه اندازه هماهنگی در رعایت حق تقدم و آسایش میان رانندگان و شهروندان عابر برقرار کرده‌اند. در واقع، میزان آشنا‌کردن بیشتر دانش‌آموزان به حقیقتِ پیام‌های خفته لابه‌لای دو نماد یاد‌شده و سایر قوانین عبور و مرور در مقاطع مدارس متفاوت است. در سن نسبتا پایین کودکان مدارس ابتدایی دید دانش‌آموزان نسبت به گذرگاه عابر پیاده یا ساخت پل‌های هوایی بیشتر حول حفظ جان، یا رعایت حق تقدم و حتی نوبت در کارهای روزمره تداعی می‌شود اما در دوره‌های بعد خواهند فهمید که این‌گونه خطوط و پل‌ها به مسئله پیچیده کنترل ترافیک هم پیوند خواهند خورد و بخشی از کنترل و کاهش ترافیک هم از این راه تحقق می‌یابد. عاملی اساسی در پیشبرد اهداف نام‌برده، میزان گسترش قانون‌مداری بزرگسالان یک جامعه اعم از راننده و عابرین پیاده است که می‌توانند همچنان در نقش الگوهای زنده و هماهنگ با آموزش‌های خانواده، مدارس و حتی صدا و سیما تأثیرگذار باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.