|

انفعال انتخاباتی جناح‌های سیاسی

علی لاریجانی: هنوز درباره حضور در انتخابات تصمیم نگرفته‌ام

شرق: علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه گفته می‌شود ظاهرا شما قرار است از قم برای انتخابات مجلس کاندیدا نشوید، گفت: «بنده هنوز درباره اینکه کاندیدای انتخابات مجلس یا اینکه از حوزه انتخابیه قم کاندیدا شوم، تصمیم نگرفته‌ام. این ظاهرا که شما می‌گویید از کجا می‌دانید؟». او درباره اینکه در انتخابات مجلس با کدام جریان سیاسی تعامل و ائتلاف خواهد کرد، گفت: «هنوز درباره حضور در انتخابات تصمیم نگرفته‌ام که این موضوعات مطرح باشد». این سخن علی لاریجانی حكایت از آن دارد كه فضای سیاسی كشور در زمان اندكی كه به انتخابات مجلس باقی مانده است، آن‌قدر بی‌برنامه است كه حتی لاریجانی كه از او به‌عنوان یكی از گزینه‌های احتمالی ریاست‌جمهوری یاد می‌شود هم نمی‌داند كه می‌آید یا نه. البته این موضوع فقط محدود به علی لاریجانی نمی‌شود و شخصیت‌های مهم دیگری نیز كم‌وبیش همین شرایط را دارند. برای مثال چندی پیش محمدرضا باهنر اعلام کرد: «حجت‌الاسلام علی‌اکبر ناطق‌نوری برای بازگشت به عرصه سیاست احساس تکلیف کرده است». این صحبت انعکاس زیادی در عرصه سیاسی داشت و تحلیل‌هایی بسیاری از تأثیر این اتفاق بر معادلات انتخابات مجلس شورای اسلامی مطرح شد. چندی از این سخن نگذشته بود كه سیدرضا اكرمی گفت: «هیچ خبری نیست. آقای ناطق میل و علاقه‌ای برای حضور در عرصه سیاست ندارد. از آقای ناطق موضوع بازگشتش را به سیاست پرسیدم و او پاسخ داد: خیر این‌طور نیست، این مصیبت برای یک قافله کافی است که بیایم در سیاست حضور پیدا کنم».
اگرچه این سخن و بی‌خبری از سوی ناطق از حجم تحلیل‌ها كاست اما به‌هرروی به‌صورت قطعی معلوم نشد كه علت سخن شخصیت مهمی چون محمدرضا باهنر درباره ورود ناطق به سیاست و ادعاهای بعدی مبنی بر مخالفت او چه بود؟ علاوه بر این هنوز مشخص نیست كه جبهه اصولگرایی قرار است در انتخابات آینده چگونه عمل كند. مشخص نیست كه آیا ائتلاف‌هایی كه كم‌وبیش خبرش به بیرون درز می‌كند، صحت دارد یا نه. یعنی هنوز مردم نمی‌دانند كه آیا جبهه پایداری با شورای وحدت همراه می‌شود یا آنكه این شورا لاریجانی را می‌پذیرد یا نه یا حتی اصلا مشخص نیست كه علی لاریجانی اصلا از پایگاه سنتی‌اش یعنی اصولگرایی وارد انتخابات می‌شود یا با حمایت اصلاح‌طلبان می‌خواهد به انتخابات مجلس ورود كند؟ پاسخ تمام این پرسش‌ها یا پشت در بسته محافل سیاسی مانده است یا آنكه با جمله كلیشه‌ای «هنوز تصمیم نگرفته‌ام» از سوی شخصیت‌ها مواجه می‌شود. در جبهه اصلاح‌طلبی هم وضعیت بهتر از اصولگرایی نیست؛ به‌نحوی‌كه مشخص نیست آیا اصلاح‌طلبان اصلا در انتخابات شركت می‌كنند یا نه. عده‌ای از آنها می‌گویند اگر شروط اصلاح‌طلبان محقق نشود، به انتخابات نمی‌آیند و تعداد دیگری از این جبهه می‌گویند كه مشاركت حداكثری یگانه گزینه برای اصلاح‌طلبان است. در مرحله بعد اصلاح‌طلبان كه از سال 97 سخن از تشكیل یك پارلمان اصلاح‌طلبی می‌گفتند، به هر علت نه‌تنها چنین مجمعی را تشكیل ندادند بلكه هنوز احزاب این جبهه به‌طورمشخص نگفته‌اند كه رویكرد انتخاباتی‌شان چه خواهد بود. هرچند آرام‌آرام صدای نسبتا بلندتری كه از اصلاح‌طلبان به گوش می‌رسد، شركت در انتخابات است اما بازهم موافقان شركت در انتخابات تنها گزاره‌ای كه به مردم ارائه می‌كنند، همین است و هیچ‌كس از راهبردها سخن نمی‌گوید. از سوی دیگر مشخص نیست كه تكلیف سیاست ارائه لیست انتخاباتی چه خواهد شد و آیا اصلاح‌طلبان بازهم با توسل به «تكرار» سیدمحمد خاتمی به میدان می‌آیند یا آنكه احزاب به‌صورت مستقل از نامزدهایی حمایت می‌كنند؟ درباره ائتلاف هم در میان اصلاح‌طلبان اختلاف‌نظرهای گسترده‌ای وجود دارد. اخیرا محمدرضا تابش، نماینده اصلاح‌طلب مجلس گفت: «من معتقد به ائتلافی عمل‌کردن برای انتخابات هستم. فکر می‌کنم نمی‌شود اصولگرایان یا اصلاح‌طلبان را از انتخابات حذف کرد اما ائتلاف می‌تواند خون جدیدی تزریق کند و مسائل و مشکلات مردم نیز بیشتر مورد اهتمام قرار می‌گیرد». در مقابل این دیدگاه محمود میرلوحی، یكی دیگر از شخصیت‌های اصلاح‌طلب ضمن مخالفت با ائتلاف گفت: «واقعیت امر این است در زمینه ائتلاف، ما از اصولگرایانی که با نردبان اصلاحات به مجلس رفتند، گله‌مند هستیم، شما می‌بینید همین افراد برخی کمیسیون‌ها را به جبهه پایداری دادند که نشانه‌های خوبی نیست؛ اگر کارنامه لیست امید ارزیابی شود، هم به اصلاح‌طلبان لیست امید و هم اصولگرایانی که عموم آنها با رأی لیست امید به مجلس راه یافتند، انتقادهای جدی وارد است، زیرا حاضر شدند کمیسیون‌هایی مانند امنیت و فرهنگی را به جبهه پایداری واگذار کنند که در انتخابات در اقلیت بودند یا در انتخابات هیئت‌رئیسه رأی خود را به نفع آقایان عارف و مطهری ندادند». یا آنكه چندی پیش محمدرضا عارف گفته بود دیگر با نیروهای غیراصلاح‌طلب وارد میدان انتخابات نخواهیم شد.
در مقابل یدالله طاهرنژاد، عضو حزب كارگزاران سازندگی هم از احتمال ائتلاف سخن گفته بود: «ممکن است بخش‌هایی از جناح میانه درخواست ائتلاف و همکاری کنند و درخواستشان هم مصرانه و پیگیرانه و در‌عین‌حال معطوف به یک سابقه خوب همکاری باشد». حتی تعارض آرای اصلاح‌طلبان فراتر این رفت و برخی گمانه‌زنی‌هایی را مطرح كرد كه كارگزاران قصد دارد با لاریجانی به ائتلاف برسد و خود را از بدنه سنتی اصلاح‌طلبی جدا كند كه این ادعا بعد از چندی با تكذیب سران كارگزاران مواجه شد. تمام این تعدد نظرات و مشخص‌نبودن رویكرد جناح‌های سیاسی اعم از اصولگرا و اصلاح‌طلب نشان می‌دهد فضای سیاسی كشور هنوز آماده انتخابات نشده است و گویی نیروهای سیاسی چشم به روزهای آخر و موج‌های احتمالی دوخته‌اند. چنین شرایطی باعث می‌شود یا تعداد كمتری از مردم در انتخابات شركت كنند یا در خوش‌بینانه‌ترین حالت اگر مردم پای صندوق بیایند نه به برنامه‌ها بلكه به اشخاص رأی ‌دهند.

شرق: علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه گفته می‌شود ظاهرا شما قرار است از قم برای انتخابات مجلس کاندیدا نشوید، گفت: «بنده هنوز درباره اینکه کاندیدای انتخابات مجلس یا اینکه از حوزه انتخابیه قم کاندیدا شوم، تصمیم نگرفته‌ام. این ظاهرا که شما می‌گویید از کجا می‌دانید؟». او درباره اینکه در انتخابات مجلس با کدام جریان سیاسی تعامل و ائتلاف خواهد کرد، گفت: «هنوز درباره حضور در انتخابات تصمیم نگرفته‌ام که این موضوعات مطرح باشد». این سخن علی لاریجانی حكایت از آن دارد كه فضای سیاسی كشور در زمان اندكی كه به انتخابات مجلس باقی مانده است، آن‌قدر بی‌برنامه است كه حتی لاریجانی كه از او به‌عنوان یكی از گزینه‌های احتمالی ریاست‌جمهوری یاد می‌شود هم نمی‌داند كه می‌آید یا نه. البته این موضوع فقط محدود به علی لاریجانی نمی‌شود و شخصیت‌های مهم دیگری نیز كم‌وبیش همین شرایط را دارند. برای مثال چندی پیش محمدرضا باهنر اعلام کرد: «حجت‌الاسلام علی‌اکبر ناطق‌نوری برای بازگشت به عرصه سیاست احساس تکلیف کرده است». این صحبت انعکاس زیادی در عرصه سیاسی داشت و تحلیل‌هایی بسیاری از تأثیر این اتفاق بر معادلات انتخابات مجلس شورای اسلامی مطرح شد. چندی از این سخن نگذشته بود كه سیدرضا اكرمی گفت: «هیچ خبری نیست. آقای ناطق میل و علاقه‌ای برای حضور در عرصه سیاست ندارد. از آقای ناطق موضوع بازگشتش را به سیاست پرسیدم و او پاسخ داد: خیر این‌طور نیست، این مصیبت برای یک قافله کافی است که بیایم در سیاست حضور پیدا کنم».
اگرچه این سخن و بی‌خبری از سوی ناطق از حجم تحلیل‌ها كاست اما به‌هرروی به‌صورت قطعی معلوم نشد كه علت سخن شخصیت مهمی چون محمدرضا باهنر درباره ورود ناطق به سیاست و ادعاهای بعدی مبنی بر مخالفت او چه بود؟ علاوه بر این هنوز مشخص نیست كه جبهه اصولگرایی قرار است در انتخابات آینده چگونه عمل كند. مشخص نیست كه آیا ائتلاف‌هایی كه كم‌وبیش خبرش به بیرون درز می‌كند، صحت دارد یا نه. یعنی هنوز مردم نمی‌دانند كه آیا جبهه پایداری با شورای وحدت همراه می‌شود یا آنكه این شورا لاریجانی را می‌پذیرد یا نه یا حتی اصلا مشخص نیست كه علی لاریجانی اصلا از پایگاه سنتی‌اش یعنی اصولگرایی وارد انتخابات می‌شود یا با حمایت اصلاح‌طلبان می‌خواهد به انتخابات مجلس ورود كند؟ پاسخ تمام این پرسش‌ها یا پشت در بسته محافل سیاسی مانده است یا آنكه با جمله كلیشه‌ای «هنوز تصمیم نگرفته‌ام» از سوی شخصیت‌ها مواجه می‌شود. در جبهه اصلاح‌طلبی هم وضعیت بهتر از اصولگرایی نیست؛ به‌نحوی‌كه مشخص نیست آیا اصلاح‌طلبان اصلا در انتخابات شركت می‌كنند یا نه. عده‌ای از آنها می‌گویند اگر شروط اصلاح‌طلبان محقق نشود، به انتخابات نمی‌آیند و تعداد دیگری از این جبهه می‌گویند كه مشاركت حداكثری یگانه گزینه برای اصلاح‌طلبان است. در مرحله بعد اصلاح‌طلبان كه از سال 97 سخن از تشكیل یك پارلمان اصلاح‌طلبی می‌گفتند، به هر علت نه‌تنها چنین مجمعی را تشكیل ندادند بلكه هنوز احزاب این جبهه به‌طورمشخص نگفته‌اند كه رویكرد انتخاباتی‌شان چه خواهد بود. هرچند آرام‌آرام صدای نسبتا بلندتری كه از اصلاح‌طلبان به گوش می‌رسد، شركت در انتخابات است اما بازهم موافقان شركت در انتخابات تنها گزاره‌ای كه به مردم ارائه می‌كنند، همین است و هیچ‌كس از راهبردها سخن نمی‌گوید. از سوی دیگر مشخص نیست كه تكلیف سیاست ارائه لیست انتخاباتی چه خواهد شد و آیا اصلاح‌طلبان بازهم با توسل به «تكرار» سیدمحمد خاتمی به میدان می‌آیند یا آنكه احزاب به‌صورت مستقل از نامزدهایی حمایت می‌كنند؟ درباره ائتلاف هم در میان اصلاح‌طلبان اختلاف‌نظرهای گسترده‌ای وجود دارد. اخیرا محمدرضا تابش، نماینده اصلاح‌طلب مجلس گفت: «من معتقد به ائتلافی عمل‌کردن برای انتخابات هستم. فکر می‌کنم نمی‌شود اصولگرایان یا اصلاح‌طلبان را از انتخابات حذف کرد اما ائتلاف می‌تواند خون جدیدی تزریق کند و مسائل و مشکلات مردم نیز بیشتر مورد اهتمام قرار می‌گیرد». در مقابل این دیدگاه محمود میرلوحی، یكی دیگر از شخصیت‌های اصلاح‌طلب ضمن مخالفت با ائتلاف گفت: «واقعیت امر این است در زمینه ائتلاف، ما از اصولگرایانی که با نردبان اصلاحات به مجلس رفتند، گله‌مند هستیم، شما می‌بینید همین افراد برخی کمیسیون‌ها را به جبهه پایداری دادند که نشانه‌های خوبی نیست؛ اگر کارنامه لیست امید ارزیابی شود، هم به اصلاح‌طلبان لیست امید و هم اصولگرایانی که عموم آنها با رأی لیست امید به مجلس راه یافتند، انتقادهای جدی وارد است، زیرا حاضر شدند کمیسیون‌هایی مانند امنیت و فرهنگی را به جبهه پایداری واگذار کنند که در انتخابات در اقلیت بودند یا در انتخابات هیئت‌رئیسه رأی خود را به نفع آقایان عارف و مطهری ندادند». یا آنكه چندی پیش محمدرضا عارف گفته بود دیگر با نیروهای غیراصلاح‌طلب وارد میدان انتخابات نخواهیم شد.
در مقابل یدالله طاهرنژاد، عضو حزب كارگزاران سازندگی هم از احتمال ائتلاف سخن گفته بود: «ممکن است بخش‌هایی از جناح میانه درخواست ائتلاف و همکاری کنند و درخواستشان هم مصرانه و پیگیرانه و در‌عین‌حال معطوف به یک سابقه خوب همکاری باشد». حتی تعارض آرای اصلاح‌طلبان فراتر این رفت و برخی گمانه‌زنی‌هایی را مطرح كرد كه كارگزاران قصد دارد با لاریجانی به ائتلاف برسد و خود را از بدنه سنتی اصلاح‌طلبی جدا كند كه این ادعا بعد از چندی با تكذیب سران كارگزاران مواجه شد. تمام این تعدد نظرات و مشخص‌نبودن رویكرد جناح‌های سیاسی اعم از اصولگرا و اصلاح‌طلب نشان می‌دهد فضای سیاسی كشور هنوز آماده انتخابات نشده است و گویی نیروهای سیاسی چشم به روزهای آخر و موج‌های احتمالی دوخته‌اند. چنین شرایطی باعث می‌شود یا تعداد كمتری از مردم در انتخابات شركت كنند یا در خوش‌بینانه‌ترین حالت اگر مردم پای صندوق بیایند نه به برنامه‌ها بلكه به اشخاص رأی ‌دهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.