|

بر افروختن بازدم حیات‌بخش صلح

مينو مرتاضي‌لنگرودي

در قسمت اول اين تحليل*؛ به وضعيت كنوني «نه صلح نه جنگ» و تأثيري كه بر زندگي، مطالبات، خواسته‌ها مي‌گذارد، پرداخته‌ام. اينك از زاویه دیگری نیز می‌توان به این نوع انکار و بی‌اعتنایی مردم نسبت به دستاوردهای فرهنگی، صنعتی و علمی خویش نگریست و آن تحریم مردم از سوی مسئولان است. سال‌هاست دولت مردان عملا با دخالت‌ندادن مردم در تصمیم‌گیری‌های مربوط به سرنوشت‌شان به‌ویژه مربوط به زنان، ثابت کرده به رأی و نظر آنها اعتماد ندارد و این نوع تحریم‌ها که بر شهروندان تحمیل می‌شود، چه بسا سخت‌تر از تحریم‌های هوشمندی است که به وسیله آمریکا بر سر ملت آوار شده است. مردم در برابر این قبیل تحریم‌هایی که ناشی از بی‌اعتمادی به آنان است، پناهگاهی نمی‌یابند تا به آن پناه ببرند.

لازمه آموختن مهارت زندگی و مقاومت در قبال تحریم‌ها اعتماد و آشتی ملی است. اگر دولت به مردم اعتماد کند و کار مردم را به مردم بسپارد و اعتمادبه‌نفس ملی را تقویت کند، آنگاه خواهد توانست گوش‌های شنوایی برای آموزش مهارت‌های زندگی در تحریم پیدا کند و به صلح درون دست یابد. در پرتو صلح درون می‌توان بر سخت‌ترین تحریم‌ها و خاموش‌ترین جنگ‌ها پیروز شد. در عین حال، صلح درون و آشتی ملی که در پی اعتماد و احترام متقابل دولت ملت ایجاد و برقرار می‌شود، جدی‌ترین درمان برای بیماری اضطراب‌ها و وسواس‌ها و افسردگی‌های ناشی از احساس ناایمنی و ناامیدی است. بسیاری از کشورهای آسیایی و آمریکای لاتین و بعضا خاور دور که به‌دلیل استقلال سیاسی از سوی آمریکا و دولت‌های قدرتمند جهان تحریم شدند، با اعتماد به مردم‌شان توانستند تهدید تحریم‌های خارجی را به فرصتی برای رفع وابستگی و تثبیت استقلال سیاسی و اقتصاد ملی تبدیل کنند. اما در ایران عهدنامه برجام به منزله راه نجات ایران از انزوا و از نارسایی اقتصادی و کمبودهای ارزی قلمداد شد. با خروج آمریکا از برجام و شدت‌گرفتن تحریم‌های سخت علیه ایران، وعده‌های داده‌شده در فضای تهدیدآمیز تحریم‌های هوشمند دود شدند. مسئولان می‌گفتند سرمایه‌گذاران خارجی صف بسته‌اند تا پس از برجام بیایند و به اقتصاد وابسته ما رونق دهند. آنگاه ما خواهیم توانست همچون ترکیه، مالزی و عربستان شکوفا شویم. هم‌زمان با تشدید تحریم‌ها، سوءمدیریت و سرمایه‌گذاری‌های بی‌هدف از سر ناچاری و تشدید درگیری‌های جناحی سبب گسترش فضای بی‌اعتمادی شد به گونه‌ای که جامعه نسبت به دستاوردهای خود نیز راه انکار پیش گرفت. در جو بی‌اعتمادی موجود بین جامعه مدنی و دولت نخواهند توانست برنامه‌های مؤثر برای یافتن مهارت‌های زندگی در فضای تحریم‌زده ارائه دهند. بنابراین فضای مأیوس‌کننده و یخ‌زده «نه جنگ نه صلح» بر همه ابعاد و ساحت‌های زندگی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و به‌ویژه فرهنگی مردم رسوخ خواهد یافت. برای مقابله جدی و مؤثر با تحریم‌های هوشمند باید مهارت زندگی هوشمندانه را فراگرفت.
اعتماد و احترام متقابل بین دولت و ملت اولین گام در جهت تحقق صلح درون و مهارتی است که مردم و مسئولان باید آن را بیاموزند. در پرتو صلح درون می‌توان از مردم انتظار داشت از بی‌اعتنایی و انکار یکدیگر دست بردارند و آگاهانه و آزادانه طالب آموختن مهارت‌های زندگی هوشمندانه و ترویج آنها باشند. با به‌حساب‌آوردن نقش مردم در اداره سرنوشت خویش و محترم‌شمردن حقوق شهروندی، مردم از هیچ‌انگاری خود و پوچ‌انگاری دنیا دست برخواهند داشت. نقش زنان در جایگاه تلاشگران مدنی در عرصه خانواده و جامعه برای آموزش مهارت‌های زیست در شرایط سخت نقشی انکارناپذیر است. بدون تردید زنان به‌دلیل زیست طولانی‌مدت در فضای تبعیض‌ها و تحریم‌های هوشمند جنسیتی که به‌طور تاریخی بر آنها تحمیل شده است، مهارت‌های مقاومت و بازسازی امید به زندگی از درون و برون خود را خوب بلدند. می‌توان از این مهارت‌ها به‌ سود برانگیختن انگیزه زندگی در جامعه و برافروختن بازدم حیات‌بخش صلح در جامعه استفاده کرد.
*قسمت اول اين تحليل با عنوان «زندگی هوشمندانه در تحریم‌های هوشمند» در روز چهارشنبه 9 مرداد منتشر شد.

در قسمت اول اين تحليل*؛ به وضعيت كنوني «نه صلح نه جنگ» و تأثيري كه بر زندگي، مطالبات، خواسته‌ها مي‌گذارد، پرداخته‌ام. اينك از زاویه دیگری نیز می‌توان به این نوع انکار و بی‌اعتنایی مردم نسبت به دستاوردهای فرهنگی، صنعتی و علمی خویش نگریست و آن تحریم مردم از سوی مسئولان است. سال‌هاست دولت مردان عملا با دخالت‌ندادن مردم در تصمیم‌گیری‌های مربوط به سرنوشت‌شان به‌ویژه مربوط به زنان، ثابت کرده به رأی و نظر آنها اعتماد ندارد و این نوع تحریم‌ها که بر شهروندان تحمیل می‌شود، چه بسا سخت‌تر از تحریم‌های هوشمندی است که به وسیله آمریکا بر سر ملت آوار شده است. مردم در برابر این قبیل تحریم‌هایی که ناشی از بی‌اعتمادی به آنان است، پناهگاهی نمی‌یابند تا به آن پناه ببرند.

لازمه آموختن مهارت زندگی و مقاومت در قبال تحریم‌ها اعتماد و آشتی ملی است. اگر دولت به مردم اعتماد کند و کار مردم را به مردم بسپارد و اعتمادبه‌نفس ملی را تقویت کند، آنگاه خواهد توانست گوش‌های شنوایی برای آموزش مهارت‌های زندگی در تحریم پیدا کند و به صلح درون دست یابد. در پرتو صلح درون می‌توان بر سخت‌ترین تحریم‌ها و خاموش‌ترین جنگ‌ها پیروز شد. در عین حال، صلح درون و آشتی ملی که در پی اعتماد و احترام متقابل دولت ملت ایجاد و برقرار می‌شود، جدی‌ترین درمان برای بیماری اضطراب‌ها و وسواس‌ها و افسردگی‌های ناشی از احساس ناایمنی و ناامیدی است. بسیاری از کشورهای آسیایی و آمریکای لاتین و بعضا خاور دور که به‌دلیل استقلال سیاسی از سوی آمریکا و دولت‌های قدرتمند جهان تحریم شدند، با اعتماد به مردم‌شان توانستند تهدید تحریم‌های خارجی را به فرصتی برای رفع وابستگی و تثبیت استقلال سیاسی و اقتصاد ملی تبدیل کنند. اما در ایران عهدنامه برجام به منزله راه نجات ایران از انزوا و از نارسایی اقتصادی و کمبودهای ارزی قلمداد شد. با خروج آمریکا از برجام و شدت‌گرفتن تحریم‌های سخت علیه ایران، وعده‌های داده‌شده در فضای تهدیدآمیز تحریم‌های هوشمند دود شدند. مسئولان می‌گفتند سرمایه‌گذاران خارجی صف بسته‌اند تا پس از برجام بیایند و به اقتصاد وابسته ما رونق دهند. آنگاه ما خواهیم توانست همچون ترکیه، مالزی و عربستان شکوفا شویم. هم‌زمان با تشدید تحریم‌ها، سوءمدیریت و سرمایه‌گذاری‌های بی‌هدف از سر ناچاری و تشدید درگیری‌های جناحی سبب گسترش فضای بی‌اعتمادی شد به گونه‌ای که جامعه نسبت به دستاوردهای خود نیز راه انکار پیش گرفت. در جو بی‌اعتمادی موجود بین جامعه مدنی و دولت نخواهند توانست برنامه‌های مؤثر برای یافتن مهارت‌های زندگی در فضای تحریم‌زده ارائه دهند. بنابراین فضای مأیوس‌کننده و یخ‌زده «نه جنگ نه صلح» بر همه ابعاد و ساحت‌های زندگی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و به‌ویژه فرهنگی مردم رسوخ خواهد یافت. برای مقابله جدی و مؤثر با تحریم‌های هوشمند باید مهارت زندگی هوشمندانه را فراگرفت.
اعتماد و احترام متقابل بین دولت و ملت اولین گام در جهت تحقق صلح درون و مهارتی است که مردم و مسئولان باید آن را بیاموزند. در پرتو صلح درون می‌توان از مردم انتظار داشت از بی‌اعتنایی و انکار یکدیگر دست بردارند و آگاهانه و آزادانه طالب آموختن مهارت‌های زندگی هوشمندانه و ترویج آنها باشند. با به‌حساب‌آوردن نقش مردم در اداره سرنوشت خویش و محترم‌شمردن حقوق شهروندی، مردم از هیچ‌انگاری خود و پوچ‌انگاری دنیا دست برخواهند داشت. نقش زنان در جایگاه تلاشگران مدنی در عرصه خانواده و جامعه برای آموزش مهارت‌های زیست در شرایط سخت نقشی انکارناپذیر است. بدون تردید زنان به‌دلیل زیست طولانی‌مدت در فضای تبعیض‌ها و تحریم‌های هوشمند جنسیتی که به‌طور تاریخی بر آنها تحمیل شده است، مهارت‌های مقاومت و بازسازی امید به زندگی از درون و برون خود را خوب بلدند. می‌توان از این مهارت‌ها به‌ سود برانگیختن انگیزه زندگی در جامعه و برافروختن بازدم حیات‌بخش صلح در جامعه استفاده کرد.
*قسمت اول اين تحليل با عنوان «زندگی هوشمندانه در تحریم‌های هوشمند» در روز چهارشنبه 9 مرداد منتشر شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.