|

در برهوت

شرق: «اعلان قرعه 49» عنوان رماني است از تامس پينچن، نويسنده معاصر آمريكايي، كه مدتي پيش با ترجمه طهورا آيتي در نشر چشمه به چاپ رسيد و به تازگي چاپ ديگري از آن منتشر شده است. تامس راگلز پينچن كه در سال 1937 در نيويورك متولد شد دانش‌آموخته رشته ادبيات انگليسي است و اولين اثرش را در دهه شصت ميلادي منتشر كرد. رماني با عنوان «ويV» اولين اثر پينچن بود كه در اوايل دهه 1960 به چاپ رسيد و پس از آن آثار ديگري از او مثل «رنگين‌كمان گرانش»، «واينلند» و «ميسن و ديكسن» منتشر شده‌اند. آن‌طور كه مترجم كتاب توضيح داده، در آثار پينچن شاخصه‌هاي سبك پست‌مدرنيستي وجود دارد و دليل اصلي شهرت او را مي‌توان پيچيدگي‌هاي نوشتارش دانست كه همين ويژگي سبب شده تا اغلب او را نويسنده‌اي سخت‌نويس معرفي كنند. پينچن از نويسندگان شناخته‌شده ادبيات امروز آمريكا است كه در آثارش چند ويژگي شاخص وجود دارد. مترجم كتاب اين ويژگي‌ها را اين‌طور برشمرده است: «جزئيات‌پردازي غني و هوشمندانه، ابهام و استعاره‌پردازي استادانه، روايت طرح اصلي داستان به موازات داستان‌هاي فرعي كه به پيچيدگي‌هاي طرح اصلي مي‌افزايد و همزمان آن را بازتاب مي‌دهد، شوخ‌طبعي لوده‌وار و وجود عناصر سوررئاليستي». برخي منتقدان پينچن را به دليل زباني كه در آثارش به كار برده «رياضيدان نثر» ناميده‌اند. او در آثارش غالبا به مسائل فلسفي و سياسي معاصر مي‌پردازد و در داستان‌هايش از مضاميني مثل موسيقي، تاريخ، علوم و رياضيات استفاده كرده است. پينچن همچنين از عناصر فرهنگ عامه در آثارش بهره مي‌برد و مثلا رد داستان‌هاي عاميانه و فيلم‌هاي عامه‌پسند و برنامه‌هاي تلويزيوني در داستان‌هايش ديده مي‌شود. مترجم كتاب در بخشي از يادداشت كوتاهش نوشته:‌ «اعلان قرعه 49 شايد، در مقايسه، سهل‌الوصول‌ترين اثر پينچن باشد. ورود به جهان برساخته او ممكن است تجربه‌اي دشوار و حتي براي دفعات نخست دلسردكننده بنمايد. گنگي و پيچيدگي برخي جملات و توصيفات حاصل تلاش آگاهانه و تعمدي نويسنده است تا با كنار هم‌گذاري كلماتِ به ظاهر نامتجانس، فضايي خلق كند كه خواننده در عين اين‌كه ممكن است ابتدا در آن احساس غربت كند، در نهايت طي همكاري پرتكلفي با نويسنده خود را پذيراي مكاشفه‌اي شگرف بيابد». در پايان كتاب مؤخره‌اي با عنوان «بررسي ماموريت اديپا ماس در برهوت» نوشته پي‌ير ايو پتيون به چاپ رسيده و در آن وجوه مختلف اين رمان بررسي شده است.
يكي ديگر از كتاب‌هايي كه به‌تازگي چاپ دومش در نشر چشمه منتشر شده، داستاني است از پاتريك موديانو با عنوان «گل‌هاي ويراني» كه توسط محبوبه فهيم‌كلام به فارسي ترجمه شده است. پس از آنكه موديانو در سال 2014 برنده نوبل ادبي شد شهرتي بيش از پيش به دست آورد و امروز در ايران هم چهره شناخته‌شده‌اي به شمار مي‌رود و چندين اثر او به فارسي ترجمه شده است. «گل‌هاي ويراني» كه اولين‌بار در سال 1991 به چاپ رسيد، آميزه‌اي است از داستان‌ها، مرور برخي وقايع تاريخي به ويژه در دوره جنگ جهاني دوم و اشغال فرانسه و همچنين تأملات نويسنده درباره دنياي اطرافش و نيز تأملي بر موقعيت انسان در جهان آشفته قرن بيستم. مترجم كتاب درباره دو ويژگي كلي كه در روايت رمان وجود دارد نوشته: «در مطالعه اين رمان، دو عنصر اساسي توجه مخاطب را به خود جلب مي‌كند؛ نخست روايت رويدادها با ذكر دقيق محل وقوع آن‌هاست. تمامي حوادث در پاريس اتفاق مي‌افتد و توضيح دقيق جزئيات و ذكر اسامي محله‌ها، باغ‌هاي معروف و رستوران‌ها موجب مي‌شود خواننده احساس كند همراه راوي بوده و پاريس را در سال‌هاي شصت تجربه كرده است. ديگر شيوه و سبك نگارش موديانوست. او جملات كوتاه و ساده و گاه زبان گفتار و محاوره را جانشين زبان فخيم و اديبانه پيشين مي‌كند كه بي‌ترديد به‌كارگيري چنين زبان زنده‌اي تاثيرپذيري مخاطب را افزون مي‌كند».
«گل‌هاي ويراني» كه يادآور اثر مشهور شارل بودلر است، روايتي است از زوجي كه در يك هتل خودكشي كرده‌اند و كسي چيزي از آنها نمي‌داند. راوي داستان به خاطر كشف اين راز به گذشته رجوع مي‌كند و تصويري از خود و جواني‌اش به دست مي‌دهد. در ابتداي داستان مي‌خوانيم: «آن شب يكشنبه از ماه نوامبر در خيابان ابه دو لپه بودم. از كنار ديوار انجمن ناشنوايان مي‌گذشتم. سمت چپ آن، برج ناقوس كليساي سن‌ژاك دو اوتپه قد علم كرده بود. خاطره قهوه‌خانه كنج خيابان سن‌ژاك كه بعد از سينماي اورسولين آن‌جا مي‌رفتيم، در ذهنم نقش بسته بود. در پياده‌رو برگ‌هاي خشك بود، يا برگه‌هاي سوزانده‌شده يك فرهنگ لغت قديم گافيو. آن محله پر از مدرسه و صومعه بود. چند نام قديمي به ذهنم رسيد: استراپد، كنترسكراپ، تورنفر، پي دوفر... احساس كردم اضطراب دارم. چون مدت‌ها بود آن‌جا را نديده بودم».
شرق: «اعلان قرعه 49» عنوان رماني است از تامس پينچن، نويسنده معاصر آمريكايي، كه مدتي پيش با ترجمه طهورا آيتي در نشر چشمه به چاپ رسيد و به تازگي چاپ ديگري از آن منتشر شده است. تامس راگلز پينچن كه در سال 1937 در نيويورك متولد شد دانش‌آموخته رشته ادبيات انگليسي است و اولين اثرش را در دهه شصت ميلادي منتشر كرد. رماني با عنوان «ويV» اولين اثر پينچن بود كه در اوايل دهه 1960 به چاپ رسيد و پس از آن آثار ديگري از او مثل «رنگين‌كمان گرانش»، «واينلند» و «ميسن و ديكسن» منتشر شده‌اند. آن‌طور كه مترجم كتاب توضيح داده، در آثار پينچن شاخصه‌هاي سبك پست‌مدرنيستي وجود دارد و دليل اصلي شهرت او را مي‌توان پيچيدگي‌هاي نوشتارش دانست كه همين ويژگي سبب شده تا اغلب او را نويسنده‌اي سخت‌نويس معرفي كنند. پينچن از نويسندگان شناخته‌شده ادبيات امروز آمريكا است كه در آثارش چند ويژگي شاخص وجود دارد. مترجم كتاب اين ويژگي‌ها را اين‌طور برشمرده است: «جزئيات‌پردازي غني و هوشمندانه، ابهام و استعاره‌پردازي استادانه، روايت طرح اصلي داستان به موازات داستان‌هاي فرعي كه به پيچيدگي‌هاي طرح اصلي مي‌افزايد و همزمان آن را بازتاب مي‌دهد، شوخ‌طبعي لوده‌وار و وجود عناصر سوررئاليستي». برخي منتقدان پينچن را به دليل زباني كه در آثارش به كار برده «رياضيدان نثر» ناميده‌اند. او در آثارش غالبا به مسائل فلسفي و سياسي معاصر مي‌پردازد و در داستان‌هايش از مضاميني مثل موسيقي، تاريخ، علوم و رياضيات استفاده كرده است. پينچن همچنين از عناصر فرهنگ عامه در آثارش بهره مي‌برد و مثلا رد داستان‌هاي عاميانه و فيلم‌هاي عامه‌پسند و برنامه‌هاي تلويزيوني در داستان‌هايش ديده مي‌شود. مترجم كتاب در بخشي از يادداشت كوتاهش نوشته:‌ «اعلان قرعه 49 شايد، در مقايسه، سهل‌الوصول‌ترين اثر پينچن باشد. ورود به جهان برساخته او ممكن است تجربه‌اي دشوار و حتي براي دفعات نخست دلسردكننده بنمايد. گنگي و پيچيدگي برخي جملات و توصيفات حاصل تلاش آگاهانه و تعمدي نويسنده است تا با كنار هم‌گذاري كلماتِ به ظاهر نامتجانس، فضايي خلق كند كه خواننده در عين اين‌كه ممكن است ابتدا در آن احساس غربت كند، در نهايت طي همكاري پرتكلفي با نويسنده خود را پذيراي مكاشفه‌اي شگرف بيابد». در پايان كتاب مؤخره‌اي با عنوان «بررسي ماموريت اديپا ماس در برهوت» نوشته پي‌ير ايو پتيون به چاپ رسيده و در آن وجوه مختلف اين رمان بررسي شده است.
يكي ديگر از كتاب‌هايي كه به‌تازگي چاپ دومش در نشر چشمه منتشر شده، داستاني است از پاتريك موديانو با عنوان «گل‌هاي ويراني» كه توسط محبوبه فهيم‌كلام به فارسي ترجمه شده است. پس از آنكه موديانو در سال 2014 برنده نوبل ادبي شد شهرتي بيش از پيش به دست آورد و امروز در ايران هم چهره شناخته‌شده‌اي به شمار مي‌رود و چندين اثر او به فارسي ترجمه شده است. «گل‌هاي ويراني» كه اولين‌بار در سال 1991 به چاپ رسيد، آميزه‌اي است از داستان‌ها، مرور برخي وقايع تاريخي به ويژه در دوره جنگ جهاني دوم و اشغال فرانسه و همچنين تأملات نويسنده درباره دنياي اطرافش و نيز تأملي بر موقعيت انسان در جهان آشفته قرن بيستم. مترجم كتاب درباره دو ويژگي كلي كه در روايت رمان وجود دارد نوشته: «در مطالعه اين رمان، دو عنصر اساسي توجه مخاطب را به خود جلب مي‌كند؛ نخست روايت رويدادها با ذكر دقيق محل وقوع آن‌هاست. تمامي حوادث در پاريس اتفاق مي‌افتد و توضيح دقيق جزئيات و ذكر اسامي محله‌ها، باغ‌هاي معروف و رستوران‌ها موجب مي‌شود خواننده احساس كند همراه راوي بوده و پاريس را در سال‌هاي شصت تجربه كرده است. ديگر شيوه و سبك نگارش موديانوست. او جملات كوتاه و ساده و گاه زبان گفتار و محاوره را جانشين زبان فخيم و اديبانه پيشين مي‌كند كه بي‌ترديد به‌كارگيري چنين زبان زنده‌اي تاثيرپذيري مخاطب را افزون مي‌كند».
«گل‌هاي ويراني» كه يادآور اثر مشهور شارل بودلر است، روايتي است از زوجي كه در يك هتل خودكشي كرده‌اند و كسي چيزي از آنها نمي‌داند. راوي داستان به خاطر كشف اين راز به گذشته رجوع مي‌كند و تصويري از خود و جواني‌اش به دست مي‌دهد. در ابتداي داستان مي‌خوانيم: «آن شب يكشنبه از ماه نوامبر در خيابان ابه دو لپه بودم. از كنار ديوار انجمن ناشنوايان مي‌گذشتم. سمت چپ آن، برج ناقوس كليساي سن‌ژاك دو اوتپه قد علم كرده بود. خاطره قهوه‌خانه كنج خيابان سن‌ژاك كه بعد از سينماي اورسولين آن‌جا مي‌رفتيم، در ذهنم نقش بسته بود. در پياده‌رو برگ‌هاي خشك بود، يا برگه‌هاي سوزانده‌شده يك فرهنگ لغت قديم گافيو. آن محله پر از مدرسه و صومعه بود. چند نام قديمي به ذهنم رسيد: استراپد، كنترسكراپ، تورنفر، پي دوفر... احساس كردم اضطراب دارم. چون مدت‌ها بود آن‌جا را نديده بودم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.