پاداش با شكايت
بابك زماني-رئيس انجمن سكته مغزي
مردی ٤٢ساله از من -به عنوان يك پزشك عضو تيم معالج- در دادگاه پزشكي قانوني شكايت کرده که چرا در نوروز سال ٩٣ سكته مغزي حاد او در زمان طلايي انجام نشده است؟ معلوم ميشود چهار ساعت بعد از يك سكته مغزي حاد به بيمارستان آموزشياي كه من شاغل بودهام، مراجعه كرده است. سكته مغزي وسيعي بوده است؛ نيمكره راست مغز تقريبا بهطور كامل از بين رفته بوده و با سرعت به كماي عميق ميرود، اما با عمل جراحي برداشتن جمجمه در طرف راست از مرگ حتمي نجات پيدا ميكند. نيمه چپ بدن ضعفی شديد پيدا ميكند، اما چون مركز تكلم در نيمكره چپ بوده است، اختلال تكلم ندارد. استخوان برداشتهشده هم بعد از چند ماه ترميم ميشود. چنين درماني در آن زمان در بسياري از بيمارستانهاي كشور امكانپذير نبود يا بهتر بگوييم ذهنيتش وجود نداشت.
او ميداند تيم پزشكي جان او و نيمكره چپش را نجات داده، اما شكايت او اين است كه چرا در زمان طلايي (و دقيقا همين اصطلاح را به كار ميبرد) به ترتيبي درمان نشده است كه اساسا اين مشكلات به وجود نيايند و البته حق دارد! چراكه در آن تاريخ درمان سكته مغزي در زمان طلايي -چهار ساعت اول- در بسياري از مناطق دنيا بهاستثناي كشور ما امكانپذير بوده است. در آن تاريخ در كشور ما چنين درماني انجام نميشد كه هيچ، داروي مورد لزوم نهتنها جزء داروهاي بيمه نبود، بلكه اساسا جزء داروهاي شناختهشده كشور هم به حساب نميآمد. سال ٩٣ سالها بعد از زماني بود كه متخصصان مغز و اعصاب، انجمن سكته مغزي و انجمن مغز و اعصاب ايران بهدفعات خواستار تهيه امكانات براي درمان سكته مغزي حاد شده بودند. اما پاسخ سالها بعد و در سال ٩٥ شنيده و برنامه ملي سكته مغزي در كشور شروع شد و انجمن سكته مغزي ايران در اينباره به وسعت اطلاعرساني كرد. قطعا حضور در دادگاه پزشكي قانوني و اداي توضيحات براي هر پزشك معالجي تجربه ناخوشايندي است، اما اطلاع از محتويات پرونده براي من به عنوان عضوي از انجمن سكته مغزي ايران، بسيار خوشحالكننده است و به پاداشي واقعي ميماند.
موضوع حاكي از آن بود كه انجمن در اهداف خود در «اطلاعرساني عمومي» نهتنها موفق بوده، بلكه اكنون اين اطلاع به يك «درخواست عمومي» منجر شده و اين موضوعي است كه قابل برگشت نيست؛ بهویژه كه پروندههاي مشابه در مورد درمان سكته مغزي حاد حتي از سالهاي بسيار دورتر هم بهطور روزافزون در پزشكي قانوني مشاهده ميشوند. ديگر مردم به دارونماها، زالو و... قانع نميشوند. اكنون همگان ميدانند زمان يعني مغز و سكته مغزي زمان طلايي براي درمان دارد. آنها خواستار درمان جدي همسطح همه دنيا هستند. اين بيمار ممكن بود در ساعت اول بروز سكته مغزي مراجعه كند و با درمان وريدي كاملا معالجه شود. اگر هم با درمان وريدي درمان نميشد، با درمان درآوردن لخته در يكي، دو ساعت اول بعد از سكته ٦٠ درصد امكان بهبودي كامل وجود داشت. زمان انتقال بيمار به بيمارستان هم موضوعي نيست كه بتوان به آن بهانه، عدم درمان صحيح را توجيه كرد.
زمان زودرس انتقال بيمار از طریق سيستمهاي شهري هم جزء مسئوليتهاي سيستم سلامت عمومي و دولتي است. خوشحالي از اين شكايت، انجمن سكته مغزي را آنقدر غره نميكند كه يك بار ديگر هشدار ندهد سطح درمان سكته مغزي در كشور ما هنوز هم استاندارد و روزآمد نيست. سيستم موجود توان پاسخ به اين درخواست عمومي را ندارد. با وجود تلاشهاي فراوان هنوز زيرساختهاي مناسب درمان سكته مغزي در اكثريت بيمارستانهاي كشور بهوجود نيامده است. درمان درآوردن لخته به روش آنژيوگرافي در ساعات اوليه كه در حال حاضر يكي از مؤثرترين درمانهاي پزشكي است، در كشور ما وجود ندارد. در بيمارستاني كه همين بيمار بستري بود هنوز هم فضاي كافي براي اين بيماران وجود ندارد و باز هم در صورت مراجعه مجدد بيماري با وضعيت مشابه احتمالا بيمار در زمان طلايي نه منتقل خواهد شد و نه درمان! اميدوارم 10 سال بعد اگر شكايت مشابهي مطرح شد، اولا همه در ياد داشته باشند انجمن سكته مغزي ايران در مورد تهيه زيرساختهاي درمان سكته مغزي و راهاندازي درآوردن لخته در ساعات اوليه بارها درخواست كرده است. ثانيا اميدوارم آن بار با تبرئه پزشكان معالج قضيه فيصله نيابد و از همه مسئولان در
ردههاي بالاتر هم كه به انحای مختلف در راهاندازي چنين سيستمهايي مسئول بوده و هستند، پرسش به عمل آيد و بيفزاييد همه كساني را كه اطلاع يافتند، اما پيگيري و درخواست نكردند.
مردی ٤٢ساله از من -به عنوان يك پزشك عضو تيم معالج- در دادگاه پزشكي قانوني شكايت کرده که چرا در نوروز سال ٩٣ سكته مغزي حاد او در زمان طلايي انجام نشده است؟ معلوم ميشود چهار ساعت بعد از يك سكته مغزي حاد به بيمارستان آموزشياي كه من شاغل بودهام، مراجعه كرده است. سكته مغزي وسيعي بوده است؛ نيمكره راست مغز تقريبا بهطور كامل از بين رفته بوده و با سرعت به كماي عميق ميرود، اما با عمل جراحي برداشتن جمجمه در طرف راست از مرگ حتمي نجات پيدا ميكند. نيمه چپ بدن ضعفی شديد پيدا ميكند، اما چون مركز تكلم در نيمكره چپ بوده است، اختلال تكلم ندارد. استخوان برداشتهشده هم بعد از چند ماه ترميم ميشود. چنين درماني در آن زمان در بسياري از بيمارستانهاي كشور امكانپذير نبود يا بهتر بگوييم ذهنيتش وجود نداشت.
او ميداند تيم پزشكي جان او و نيمكره چپش را نجات داده، اما شكايت او اين است كه چرا در زمان طلايي (و دقيقا همين اصطلاح را به كار ميبرد) به ترتيبي درمان نشده است كه اساسا اين مشكلات به وجود نيايند و البته حق دارد! چراكه در آن تاريخ درمان سكته مغزي در زمان طلايي -چهار ساعت اول- در بسياري از مناطق دنيا بهاستثناي كشور ما امكانپذير بوده است. در آن تاريخ در كشور ما چنين درماني انجام نميشد كه هيچ، داروي مورد لزوم نهتنها جزء داروهاي بيمه نبود، بلكه اساسا جزء داروهاي شناختهشده كشور هم به حساب نميآمد. سال ٩٣ سالها بعد از زماني بود كه متخصصان مغز و اعصاب، انجمن سكته مغزي و انجمن مغز و اعصاب ايران بهدفعات خواستار تهيه امكانات براي درمان سكته مغزي حاد شده بودند. اما پاسخ سالها بعد و در سال ٩٥ شنيده و برنامه ملي سكته مغزي در كشور شروع شد و انجمن سكته مغزي ايران در اينباره به وسعت اطلاعرساني كرد. قطعا حضور در دادگاه پزشكي قانوني و اداي توضيحات براي هر پزشك معالجي تجربه ناخوشايندي است، اما اطلاع از محتويات پرونده براي من به عنوان عضوي از انجمن سكته مغزي ايران، بسيار خوشحالكننده است و به پاداشي واقعي ميماند.
موضوع حاكي از آن بود كه انجمن در اهداف خود در «اطلاعرساني عمومي» نهتنها موفق بوده، بلكه اكنون اين اطلاع به يك «درخواست عمومي» منجر شده و اين موضوعي است كه قابل برگشت نيست؛ بهویژه كه پروندههاي مشابه در مورد درمان سكته مغزي حاد حتي از سالهاي بسيار دورتر هم بهطور روزافزون در پزشكي قانوني مشاهده ميشوند. ديگر مردم به دارونماها، زالو و... قانع نميشوند. اكنون همگان ميدانند زمان يعني مغز و سكته مغزي زمان طلايي براي درمان دارد. آنها خواستار درمان جدي همسطح همه دنيا هستند. اين بيمار ممكن بود در ساعت اول بروز سكته مغزي مراجعه كند و با درمان وريدي كاملا معالجه شود. اگر هم با درمان وريدي درمان نميشد، با درمان درآوردن لخته در يكي، دو ساعت اول بعد از سكته ٦٠ درصد امكان بهبودي كامل وجود داشت. زمان انتقال بيمار به بيمارستان هم موضوعي نيست كه بتوان به آن بهانه، عدم درمان صحيح را توجيه كرد.
زمان زودرس انتقال بيمار از طریق سيستمهاي شهري هم جزء مسئوليتهاي سيستم سلامت عمومي و دولتي است. خوشحالي از اين شكايت، انجمن سكته مغزي را آنقدر غره نميكند كه يك بار ديگر هشدار ندهد سطح درمان سكته مغزي در كشور ما هنوز هم استاندارد و روزآمد نيست. سيستم موجود توان پاسخ به اين درخواست عمومي را ندارد. با وجود تلاشهاي فراوان هنوز زيرساختهاي مناسب درمان سكته مغزي در اكثريت بيمارستانهاي كشور بهوجود نيامده است. درمان درآوردن لخته به روش آنژيوگرافي در ساعات اوليه كه در حال حاضر يكي از مؤثرترين درمانهاي پزشكي است، در كشور ما وجود ندارد. در بيمارستاني كه همين بيمار بستري بود هنوز هم فضاي كافي براي اين بيماران وجود ندارد و باز هم در صورت مراجعه مجدد بيماري با وضعيت مشابه احتمالا بيمار در زمان طلايي نه منتقل خواهد شد و نه درمان! اميدوارم 10 سال بعد اگر شكايت مشابهي مطرح شد، اولا همه در ياد داشته باشند انجمن سكته مغزي ايران در مورد تهيه زيرساختهاي درمان سكته مغزي و راهاندازي درآوردن لخته در ساعات اوليه بارها درخواست كرده است. ثانيا اميدوارم آن بار با تبرئه پزشكان معالج قضيه فيصله نيابد و از همه مسئولان در
ردههاي بالاتر هم كه به انحای مختلف در راهاندازي چنين سيستمهايي مسئول بوده و هستند، پرسش به عمل آيد و بيفزاييد همه كساني را كه اطلاع يافتند، اما پيگيري و درخواست نكردند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.