كتابخانه
خواب و بيداري
کتاب «خواب و بيداري»، نوشته فريده گلبو، داستان زندگی یکی از چهرههای مرموز و بحثبرانگیز تاریخ ادبیات ایران، یعنی حکیم ناصرخسرو قبادیانی را در شكل و شمايل رمان و با نثری شیرین و شیوا نگارش كرده است. رمان «خواب و بیدار» ازسوی انتشارات معین منتشر و راهی بازار شده است. گلبو که چاپ کتابهای متعددی را در کارنامه دارد، پیش از این روی آثاری مانند «لیلی و مجنون»، «خسرو و شیرین» و «هفتپیکر» از ادبیات کلاسیک فارسی کار کرده است. انتشارات معین، سال 97 رمان «کنتس سلما» را از این نویسنده چاپ کرد که قرارداد ساخت فیلمی براساس آن، طبق خبری که مهر منتشر کرد، روی فروش آن تأثیر زیادی داشت.
در اين رمان ميخوانيم: «خوابش که عمیق شد، خود را کنار معینالحکیم و اینبار در غزنین، پایتخت غزنویان دید که آواز شکوهش ولولهای در جان هر شنوندهای میانداخت. جلو دربار پرشکوه محمود، سلطان مقتدر غزنوی ایستاده بودند. در متن همان رؤیا میدانست که مدت یک ماه و چهار روز با کاروانی که قافلهسالار آن ادعا میکرد شترهایش در شمار جمازهای تندرو و پرشتابند و خود چنان ساربانی که هم چم و خم و رموز و خطرات را میشناسد و هم فن شتربانی میداند به همراه معین که از آشنایان کاروانسالار بود، فرسنگها مسافت میان بلخ و غزنین را پیموده... تا جلوی کاخ سلطان آمده بود» (خواب و بیدار، ۲۸).
- «دوازده دقیقه به ده شب بود که بهروز به خواب رفت و پس از ساعتی در ادامه آن رؤیاهای چندباره، خود را «لیاقت» یافت. عجیب بود بیآنکه وقایع حمله سلجوقیان را در خواب دیده باشد، به یاد میآورد روزهایی را که مردم بلخ با دهشت از خواب برمیخاستند. تازه اگر خواب شبانهای در کار بود... شمار سواره نظام سلجوقیان از حد و شمار بیرون مینمود» (همان، ۴۱ و ۴۲).
- «نیمههای شب بود که رؤیای محبوب به سراغ آمد. نظر به اطراف گرداند. در بیابانی دور از هر آبادی، کنار معینالحکیم اسب خویش میراند. جز آن دو یار دیرین کس در بیابان نبود. علاوهبر اسبهای اصیلی که او و همسرش زیر پا داشتند، دو اسب یدک نیز با خود میبردند تا در صورت بروز حادثه و آسیبدیدن احتمالی هر یک از اسبان در راه نمانند» (همان، ۵۶ و ۵۷).
ژاله آموگاز، پژوهشگر فرهنگ و زبانهای باستانی، درباره «خواب و بیدار» گفته است: «گلبو این کتاب را جزء آثار کلاسیک خود برنمیشمارد اما به عقیده من چون شخصیت ناصرخسرو در جایجای کتاب به چشم میخورد، بدون آنکه نامی از او برده شود، جزء آثار کلاسیک قرار میگیرد. رویدادهای این کتاب گاه در خواب و گاه در بیداری روایت میشود. خواننده دو شخصیت یکسان و متفاوت را در عالم خواب و بیداری میبیند. این کتاب را با نوعی شگفتی خواندم و با لذت به پایان بردم».
باغ اميدواران
باغ امیدواران (تقریبا همهچیز درباره علی دهباشی) به كوشش محمدرضا رجائیپور، روزنامهنگار، ازسوی انتشارات سایهگستر در قزوين منتشر شده است. كتابي كه در عنوان دومش كاملا آشكار است كه درباره يك شخصيت بسيار تأثيرگذار فرهنگي مطالبي را گردآوري كرده تا ضمن نوشتن درباره او، اينگونه بشود همان مسيري را رفت كه دهباشي در اين سالها مد نظر قرار داده است.
درباره اين مرد مؤثر بر فرهنگ بسیار نوشتهاند: دهباشی یک عشق بیشتر ندارد و آن ایران است و بزرگانش. هر شماره مجلهاش که در میآید عطر فرهنگ فارسی را به هر جا که میرود، میبرد. بخارا پر است از یاد فرهنگ ایران و هرکسی که برای ایران و زبان فارسی قدمی برداشته است. هر شماره شعاری و یادی و کارتی به نام ایران و برای ایران هم به همراه دارد که خوشنویسی شده است. مثلا تکهای از شعر اخوان که «تو را ای کهن بوم و بر دوست دارم» یا جملهای از سعید نفیسی: به ایرانم ایران جاودانیام. روی یکی از کارتهایی که در جوف مجله (كلك و بخارا) میفرستد نوشته بود: باغ نومیدان چشم در راه بهاری نیست و او هست. تداوم از مشخصههاي كاري و موفقيت اين روزنامهنگار ايراني است. دهباشی از پیگیرترین ناشران و سردبیران ما است. در طول مدتی که او کلک و بخارا را منتشر میکرد، دهها مجله دیگر آمدند و رفتند، اما او مانده و منتشر شده است. روش و منش او در خود نشانگر ماندگاری او هم هست. حالا میشود چهره دهباشی را بهتر دید. در سال ۶۹ سیمای او کامل نبود. اما با دو حلقه صد شمارهای از دو مجله که از بسیاری جهات به هم شبیهاند، او تصویر خود را کامل کرده است.
شباهت کلک و بخارا هم گویای پیوستگی فکری و بینشی او است.
خواب و بيداري
کتاب «خواب و بيداري»، نوشته فريده گلبو، داستان زندگی یکی از چهرههای مرموز و بحثبرانگیز تاریخ ادبیات ایران، یعنی حکیم ناصرخسرو قبادیانی را در شكل و شمايل رمان و با نثری شیرین و شیوا نگارش كرده است. رمان «خواب و بیدار» ازسوی انتشارات معین منتشر و راهی بازار شده است. گلبو که چاپ کتابهای متعددی را در کارنامه دارد، پیش از این روی آثاری مانند «لیلی و مجنون»، «خسرو و شیرین» و «هفتپیکر» از ادبیات کلاسیک فارسی کار کرده است. انتشارات معین، سال 97 رمان «کنتس سلما» را از این نویسنده چاپ کرد که قرارداد ساخت فیلمی براساس آن، طبق خبری که مهر منتشر کرد، روی فروش آن تأثیر زیادی داشت.
در اين رمان ميخوانيم: «خوابش که عمیق شد، خود را کنار معینالحکیم و اینبار در غزنین، پایتخت غزنویان دید که آواز شکوهش ولولهای در جان هر شنوندهای میانداخت. جلو دربار پرشکوه محمود، سلطان مقتدر غزنوی ایستاده بودند. در متن همان رؤیا میدانست که مدت یک ماه و چهار روز با کاروانی که قافلهسالار آن ادعا میکرد شترهایش در شمار جمازهای تندرو و پرشتابند و خود چنان ساربانی که هم چم و خم و رموز و خطرات را میشناسد و هم فن شتربانی میداند به همراه معین که از آشنایان کاروانسالار بود، فرسنگها مسافت میان بلخ و غزنین را پیموده... تا جلوی کاخ سلطان آمده بود» (خواب و بیدار، ۲۸).
- «دوازده دقیقه به ده شب بود که بهروز به خواب رفت و پس از ساعتی در ادامه آن رؤیاهای چندباره، خود را «لیاقت» یافت. عجیب بود بیآنکه وقایع حمله سلجوقیان را در خواب دیده باشد، به یاد میآورد روزهایی را که مردم بلخ با دهشت از خواب برمیخاستند. تازه اگر خواب شبانهای در کار بود... شمار سواره نظام سلجوقیان از حد و شمار بیرون مینمود» (همان، ۴۱ و ۴۲).
- «نیمههای شب بود که رؤیای محبوب به سراغ آمد. نظر به اطراف گرداند. در بیابانی دور از هر آبادی، کنار معینالحکیم اسب خویش میراند. جز آن دو یار دیرین کس در بیابان نبود. علاوهبر اسبهای اصیلی که او و همسرش زیر پا داشتند، دو اسب یدک نیز با خود میبردند تا در صورت بروز حادثه و آسیبدیدن احتمالی هر یک از اسبان در راه نمانند» (همان، ۵۶ و ۵۷).
ژاله آموگاز، پژوهشگر فرهنگ و زبانهای باستانی، درباره «خواب و بیدار» گفته است: «گلبو این کتاب را جزء آثار کلاسیک خود برنمیشمارد اما به عقیده من چون شخصیت ناصرخسرو در جایجای کتاب به چشم میخورد، بدون آنکه نامی از او برده شود، جزء آثار کلاسیک قرار میگیرد. رویدادهای این کتاب گاه در خواب و گاه در بیداری روایت میشود. خواننده دو شخصیت یکسان و متفاوت را در عالم خواب و بیداری میبیند. این کتاب را با نوعی شگفتی خواندم و با لذت به پایان بردم».
باغ اميدواران
باغ امیدواران (تقریبا همهچیز درباره علی دهباشی) به كوشش محمدرضا رجائیپور، روزنامهنگار، ازسوی انتشارات سایهگستر در قزوين منتشر شده است. كتابي كه در عنوان دومش كاملا آشكار است كه درباره يك شخصيت بسيار تأثيرگذار فرهنگي مطالبي را گردآوري كرده تا ضمن نوشتن درباره او، اينگونه بشود همان مسيري را رفت كه دهباشي در اين سالها مد نظر قرار داده است.
درباره اين مرد مؤثر بر فرهنگ بسیار نوشتهاند: دهباشی یک عشق بیشتر ندارد و آن ایران است و بزرگانش. هر شماره مجلهاش که در میآید عطر فرهنگ فارسی را به هر جا که میرود، میبرد. بخارا پر است از یاد فرهنگ ایران و هرکسی که برای ایران و زبان فارسی قدمی برداشته است. هر شماره شعاری و یادی و کارتی به نام ایران و برای ایران هم به همراه دارد که خوشنویسی شده است. مثلا تکهای از شعر اخوان که «تو را ای کهن بوم و بر دوست دارم» یا جملهای از سعید نفیسی: به ایرانم ایران جاودانیام. روی یکی از کارتهایی که در جوف مجله (كلك و بخارا) میفرستد نوشته بود: باغ نومیدان چشم در راه بهاری نیست و او هست. تداوم از مشخصههاي كاري و موفقيت اين روزنامهنگار ايراني است. دهباشی از پیگیرترین ناشران و سردبیران ما است. در طول مدتی که او کلک و بخارا را منتشر میکرد، دهها مجله دیگر آمدند و رفتند، اما او مانده و منتشر شده است. روش و منش او در خود نشانگر ماندگاری او هم هست. حالا میشود چهره دهباشی را بهتر دید. در سال ۶۹ سیمای او کامل نبود. اما با دو حلقه صد شمارهای از دو مجله که از بسیاری جهات به هم شبیهاند، او تصویر خود را کامل کرده است.
شباهت کلک و بخارا هم گویای پیوستگی فکری و بینشی او است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.