يك اتفاق و چند واكنش
احمد طالبينژاد . منتقد
وزير بهداشت براي چندمين بار به شيوع افسردگي در جامعه اشاره ميکند که منشأ بسياري از بيماريهاي روحي و جسمي است و از رسانهها ميخواهد فقط تلخيها و سياهيهاي جهان را به رخ ما نکشند و از زيباييها و شادمانيهايش هم بگويند و به سمعونظر مردم برسانند تا دستکم اينهمه نااميدي و تلخي که حاصل آن چيزي جز تباهي و رويآوردن به مواد مخدر و مسکرات نيست، کنترل شود. باور کنيد آمار گرايش جوانان به اين نابودگران عقلوهوش و جسموجان بسيار متأثرکنندهتر از آمار و ارقام رسمي است. مقامات اصلي كشور هم در سخنان خود پيوسته از سوقدادن جامعه به شادي و نشاط گفتهاند و ميگويند. طبيعي است براي شادبودن و نشاطداشتن، به پيشفرضهايي ازجمله داشتن دل خوش نياز است. «مرد بقال از من پرسيد چند من خربزه ميخواهي، من به او گفتم دل خوش سيري چند؟». اين را سهراب سپهري، همشهري جناب وزير بهداشت گفته است. او ميدانست براي شادزيستن پيش از هر چيز دل خوش لازم است. به ضرب و زور و تشويقهاي ساختگي نه ميتوان کسي را شاد و پرنشاط کرد و نه عاشق. رسانههاي رسمي شب و روز در کار تبليغ هستند؛ اما به محض بروز نمونههايي از شادماني و تخليه هيجانات دروني، فرياد برخي بلند ميشود. درزکردن تصوير يکي، دو کلاس درس دبستاني در فضاي مجازي که بچهها سر کلاس و احتمالا پيش از ورود معلم و در حياط مدرسه همراه با صداي نکره يک خواننده درپيتي اقدام به حرکات موزون کردهاند، خشم يکي از نمايندگان مجلس را برانگيخته و خواستار تذکر مجلس به وزير آموزشوپرورش شده و حتي حکم صادر کرده که مديران اين مدارس بايد اخراج شوند. به اين نماينده گرامي پيشنهاد ميكنم به جاي برخوردهايی از اين دست، به ريشهيابي علل گرايش بچهها به لجبازي با مربيان و معلمان خود و بروز تمايلات دروني خود در هر فرصت ممکن بپردازند. رقص ازجمله هنرهايي است که در فرهنگ عرفاني ما، بهعنوان يکي از راههاي بيان احساس و عواطف دروني، بسيار مورد احترام بوده است؛ اما آنچه در میهمانيها و مجالس خصوصي ديده ميشود، رقص نيست. مشتي حرکات بيمعنا و ناموزون است، از جنس همين کاري که بچهها در مدرسه کردهاند و باعث خشم و غضب نماينده محترم شده.
آخر آنها کي و کجا رقصهاي محلي ايران را که سرشار از حس زندگي و زيبايي است، ديدهاند که بدانند نبايد با هر موسيقي سخيف و به قول قديميها خالتوري خودشان را تکان دهند؟ رقصهاي خراساني، کردي، آذري، بلوچي، لري، جنوبي و... کي از سيماي ما پخش شده که بچهها بدانند هر قر و قنبيلهاي رقص نيست. تازه بچهها که مقصر نيستند. آن مربي محترمي که صبح اول صبح ميخواهد در فضاي عبوس مدرسه نشاط پخش کند هم، چه شناختي از موسيقي دارد تا بداند براي به نشاط درآوردن بچهها، موسيقيهاي بهتري هم وجود دارد. يادمان نرفته که در سالهاي پيش از انقلاب، براي انجام ورزش صبحگاهي در مدارس، يکي از آهنگسازان سرشناس قطعهاي موزون ساخت که هم حالت حماسي و ورزشي داشت و هم ريتميک بود. اين قطعه در همه مدارس کشور هر صبح پخش ميشد و بچهها را سرشار از حس شادي و تحرک روانه کلاس درس ميکرد. آيا نميشود حالا هم همين کار را کرد؟ اينهمه آهنگساز توانمند داريم. آقاي نماينده محترم آيا اشکالي دارد بچهها پيش از رفتن به کلاس درس کمي هم نرمش و ورزش و حتي حرکات موزون انجام دهند؟ به آثار پدر بزرگوارتان رجوع کنيد. ايشان جايي گفته بودند که اصطلاح حکيم، درباره دانشمندان و بزرگاني به کار ميرفته که علاوه بر دانستن همه علوم زمانه، رقصيدن هم بلد باشند؛ اما شما از ديدن چند لحظه حرکات موزون چند کودک، چنان به خشم آمدهايد که حکم بگير و ببند و اخراج صادر کردهايد. البته ماجراي رقص بچهها يک وجه ديگر هم دارد. اينکه آنها با ترانهاي از يکشبه خواننده بدترکيب و بدصدا مشغول رقصاند. بيترديد انتخاب اين ترانه بهشدت سطحي، کار خود بچهها نيست. کار کساني است که درک درستي از موسيقي ندارند و در زمينههاي هنري و فرهنگي دوغ و دوشاب را از هم تميیز نميدهند. البته برخي مدعيان هم از همين قماشاند. در دروان معلميام، با اتوبوس سرويس ميرفتم و ميآمدم. گاهي در معرض گفتوگوي برخي همکاران جوان بهويژه خانمها قرار ميگرفتم. يک معلم در دوره راهنمايي که براي پرکردن ساعتهاي کار هفتگياش هنر را هم درس ميداد، داشت براي همکار توضيح ميداد که چون کتاب هنر هنوز به مدرسه نرسيده، فعلا با بچهها «فانتومي» کار ميکند و البته منظورش پانتوميم بود. خب وقتي هيچ ربطي بين آموزشدهنده، موضوع آموزشي و دانشآموز نباشد، نتيجه چيزي ميشود که در اين کليپهاي لورفته ميبينيم.
وزير بهداشت براي چندمين بار به شيوع افسردگي در جامعه اشاره ميکند که منشأ بسياري از بيماريهاي روحي و جسمي است و از رسانهها ميخواهد فقط تلخيها و سياهيهاي جهان را به رخ ما نکشند و از زيباييها و شادمانيهايش هم بگويند و به سمعونظر مردم برسانند تا دستکم اينهمه نااميدي و تلخي که حاصل آن چيزي جز تباهي و رويآوردن به مواد مخدر و مسکرات نيست، کنترل شود. باور کنيد آمار گرايش جوانان به اين نابودگران عقلوهوش و جسموجان بسيار متأثرکنندهتر از آمار و ارقام رسمي است. مقامات اصلي كشور هم در سخنان خود پيوسته از سوقدادن جامعه به شادي و نشاط گفتهاند و ميگويند. طبيعي است براي شادبودن و نشاطداشتن، به پيشفرضهايي ازجمله داشتن دل خوش نياز است. «مرد بقال از من پرسيد چند من خربزه ميخواهي، من به او گفتم دل خوش سيري چند؟». اين را سهراب سپهري، همشهري جناب وزير بهداشت گفته است. او ميدانست براي شادزيستن پيش از هر چيز دل خوش لازم است. به ضرب و زور و تشويقهاي ساختگي نه ميتوان کسي را شاد و پرنشاط کرد و نه عاشق. رسانههاي رسمي شب و روز در کار تبليغ هستند؛ اما به محض بروز نمونههايي از شادماني و تخليه هيجانات دروني، فرياد برخي بلند ميشود. درزکردن تصوير يکي، دو کلاس درس دبستاني در فضاي مجازي که بچهها سر کلاس و احتمالا پيش از ورود معلم و در حياط مدرسه همراه با صداي نکره يک خواننده درپيتي اقدام به حرکات موزون کردهاند، خشم يکي از نمايندگان مجلس را برانگيخته و خواستار تذکر مجلس به وزير آموزشوپرورش شده و حتي حکم صادر کرده که مديران اين مدارس بايد اخراج شوند. به اين نماينده گرامي پيشنهاد ميكنم به جاي برخوردهايی از اين دست، به ريشهيابي علل گرايش بچهها به لجبازي با مربيان و معلمان خود و بروز تمايلات دروني خود در هر فرصت ممکن بپردازند. رقص ازجمله هنرهايي است که در فرهنگ عرفاني ما، بهعنوان يکي از راههاي بيان احساس و عواطف دروني، بسيار مورد احترام بوده است؛ اما آنچه در میهمانيها و مجالس خصوصي ديده ميشود، رقص نيست. مشتي حرکات بيمعنا و ناموزون است، از جنس همين کاري که بچهها در مدرسه کردهاند و باعث خشم و غضب نماينده محترم شده.
آخر آنها کي و کجا رقصهاي محلي ايران را که سرشار از حس زندگي و زيبايي است، ديدهاند که بدانند نبايد با هر موسيقي سخيف و به قول قديميها خالتوري خودشان را تکان دهند؟ رقصهاي خراساني، کردي، آذري، بلوچي، لري، جنوبي و... کي از سيماي ما پخش شده که بچهها بدانند هر قر و قنبيلهاي رقص نيست. تازه بچهها که مقصر نيستند. آن مربي محترمي که صبح اول صبح ميخواهد در فضاي عبوس مدرسه نشاط پخش کند هم، چه شناختي از موسيقي دارد تا بداند براي به نشاط درآوردن بچهها، موسيقيهاي بهتري هم وجود دارد. يادمان نرفته که در سالهاي پيش از انقلاب، براي انجام ورزش صبحگاهي در مدارس، يکي از آهنگسازان سرشناس قطعهاي موزون ساخت که هم حالت حماسي و ورزشي داشت و هم ريتميک بود. اين قطعه در همه مدارس کشور هر صبح پخش ميشد و بچهها را سرشار از حس شادي و تحرک روانه کلاس درس ميکرد. آيا نميشود حالا هم همين کار را کرد؟ اينهمه آهنگساز توانمند داريم. آقاي نماينده محترم آيا اشکالي دارد بچهها پيش از رفتن به کلاس درس کمي هم نرمش و ورزش و حتي حرکات موزون انجام دهند؟ به آثار پدر بزرگوارتان رجوع کنيد. ايشان جايي گفته بودند که اصطلاح حکيم، درباره دانشمندان و بزرگاني به کار ميرفته که علاوه بر دانستن همه علوم زمانه، رقصيدن هم بلد باشند؛ اما شما از ديدن چند لحظه حرکات موزون چند کودک، چنان به خشم آمدهايد که حکم بگير و ببند و اخراج صادر کردهايد. البته ماجراي رقص بچهها يک وجه ديگر هم دارد. اينکه آنها با ترانهاي از يکشبه خواننده بدترکيب و بدصدا مشغول رقصاند. بيترديد انتخاب اين ترانه بهشدت سطحي، کار خود بچهها نيست. کار کساني است که درک درستي از موسيقي ندارند و در زمينههاي هنري و فرهنگي دوغ و دوشاب را از هم تميیز نميدهند. البته برخي مدعيان هم از همين قماشاند. در دروان معلميام، با اتوبوس سرويس ميرفتم و ميآمدم. گاهي در معرض گفتوگوي برخي همکاران جوان بهويژه خانمها قرار ميگرفتم. يک معلم در دوره راهنمايي که براي پرکردن ساعتهاي کار هفتگياش هنر را هم درس ميداد، داشت براي همکار توضيح ميداد که چون کتاب هنر هنوز به مدرسه نرسيده، فعلا با بچهها «فانتومي» کار ميکند و البته منظورش پانتوميم بود. خب وقتي هيچ ربطي بين آموزشدهنده، موضوع آموزشي و دانشآموز نباشد، نتيجه چيزي ميشود که در اين کليپهاي لورفته ميبينيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.