فاجعه انساني در کشوري بيدفاع
صباح زنگنه . تحليلگر خاورميانه
فرسايشيشدن جنگ يمن و شرايط نگرانکننده انساني که بارها به فاجعه تبديل شده است، حتي کشورهاي غربي را به اين نتيجه رسانده که اين روند نبايد ادامه پيدا کند. شرايط امروز با مداخله مستقيم عربستان و امارات و درست در مقطعي آغاز شد که شرايط داخلي اين کشور به سمت حل مشکلات از طريق گفتوگوي يمني- يمني احزاب و جريانها و قبايل و عشاير يمني پيش ميرفت. عربستان چارهاي جز حمله نداشت؛ چراکه توطئه سعوديها براي تسلط بر يمن ناکام ماند. امارات نيز در يمن به دنبال منافع خود است که حتي از رؤياي عربستان بلندپروازانهتر است. امارات ميخواهد با اشغال بخشهايي از يمن، دسترسي آسانتري به اقيانوسها و آبهاي آزاد ايجاد کرده و همچنين از فشار جريانهاي اسلامي موجود در برخي استانهاي يمن، خود را برهاند. حملات به يمن با واکنش ارتش و کميتههاي مردمي و قبايل این کشور مواجه شد. چندي قبل سعوديها و اماراتيها با جمعآوري مزدور از کشورهاي ساحل غربي درياي سرخ مانند سودان، سومالي و اريتره و با مشارکت مستقيم نيروهاي فرانسوي و يگانهاي دريايي مصر و آمريکا به دنبال اشغال شهر الحديده بودند که آن هم شکست خورد و بعدازآن مذاکرات سوئد انجام شد که به مفاد آن هم پايبند نماندند و به طور روزانه، نقض آتشبس در بخشهاي مورد توافق رخ ميدهد. اين روزها اخباري از پيغامهاي عربي به ايران براي واسطهشدن ميان نيروهاي يمني و متجاوزان به گوش ميرسد. تاآنجاکه به ايران مربوط است، از ابتداي تجاوز ائتلاف سعودي به يمن و حتي پيشازآن، طرحي براي حل سياسي و ديپلماتيک بحران يمن ارائه شده بود که محور آن گفتوگوي يمنيها با يکديگر و خودداري متجاوزان از مسلطکردن يک گروه يمني بر گروههاي ديگر بود. ايران همچنين آغاز عمليات گسترده امدادرساني را در يمن خواستار شد تا به فاجعه انساني در اين کشور پايان داده شود. حل بحران سياسي در يمن بايد با ارسال سريع کمکهاي بشردوستانه زير نظر سازمان ملل متحد و بدون مداخله نيروهاي اماراتي يا سعودي آغاز شود. سازمان ملل نيز بايد با صدور قطعنامهاي تجاوز به يمن را محکوم کند و از متجاوزان بخواهد عمليات نظامي خود را متوقف کنند و گفتوگو بين يمنيها زير نظر سازمان ملل و با مشارکت کشورهايي که مايل به کمک به حل بحران هستند، آغاز شود.
س از دستيابي به راهحلي که براي همه طرفها راضيکننده باشد، بايد برنامه بازسازي يمن تدوين و آغاز شود. مشخص است که مانند ساير موارد مشابه، مجامع بينالمللي از اراده لازم براي متوقفکردن حمله عربستان به يمن برخوردار نيستند و حتي آمريکا از تجاوز عربستان به يمن حمايت ميکند و ديگر کشورهاي بزرگ نيز متوقفکردن تجاوز به يمن را به نفع راهبردها و منافع خود نميدانند. ايران در مقطعي به خواست اروپاييها، مذاکراتي با چهار کشور براي رسيدن به راهحل صلحآميز براي بحران يمن انجام داد. انگليس، فرانسه، آلمان و ايتاليا خواستار راهحل سياسي بودند؛ اما گويا سعوديها اين راهحل را نپذيرفته و گمان ميکردند در حملات ميداني ميتوانند دست برتر را در اختيار گرفته؛ سپس خواستههاي خود را در مذاکرات تحميل کنند. آنان همچنين به تطميع مسئولان سازمانهاي بينالمللي ميپردازند تا گزارشهاي مربوط به نقض حقوق بشر و جنايات ضدانساني ائتلاف سعودي در يمن را منتشر نکنند. مخابرهنشدن تصاوير فجايع انساني در يمن در رسانههاي جهان و ناآگاه نگهداشتن افکار عمومي در جايجاي دنيا، هدف ديگر سعوديها و اماراتيهاست و اين را به مدد شبکه پرقدرت رسانهاي خود سامان ميدهند. بايد تلاش کرد تجاوز به يمن متوقف و راهحلي سياسي براي بحران در اين کشور پيدا شود. پس از آن مردم يمن بايد خودشان سرنوشت سياسي اين کشور را بدون مداخله آشکار برخي کشورهاي عربي و غربي، تعيين کنند. اين راهبرد بعد از پايان جنگ و رساندن غذا و دارو به يمنيها، ميتواند در دستور کار کميتهاي متشکل از کشورهاي بيطرف و دوست يمن قرار بگيرد.
فرسايشيشدن جنگ يمن و شرايط نگرانکننده انساني که بارها به فاجعه تبديل شده است، حتي کشورهاي غربي را به اين نتيجه رسانده که اين روند نبايد ادامه پيدا کند. شرايط امروز با مداخله مستقيم عربستان و امارات و درست در مقطعي آغاز شد که شرايط داخلي اين کشور به سمت حل مشکلات از طريق گفتوگوي يمني- يمني احزاب و جريانها و قبايل و عشاير يمني پيش ميرفت. عربستان چارهاي جز حمله نداشت؛ چراکه توطئه سعوديها براي تسلط بر يمن ناکام ماند. امارات نيز در يمن به دنبال منافع خود است که حتي از رؤياي عربستان بلندپروازانهتر است. امارات ميخواهد با اشغال بخشهايي از يمن، دسترسي آسانتري به اقيانوسها و آبهاي آزاد ايجاد کرده و همچنين از فشار جريانهاي اسلامي موجود در برخي استانهاي يمن، خود را برهاند. حملات به يمن با واکنش ارتش و کميتههاي مردمي و قبايل این کشور مواجه شد. چندي قبل سعوديها و اماراتيها با جمعآوري مزدور از کشورهاي ساحل غربي درياي سرخ مانند سودان، سومالي و اريتره و با مشارکت مستقيم نيروهاي فرانسوي و يگانهاي دريايي مصر و آمريکا به دنبال اشغال شهر الحديده بودند که آن هم شکست خورد و بعدازآن مذاکرات سوئد انجام شد که به مفاد آن هم پايبند نماندند و به طور روزانه، نقض آتشبس در بخشهاي مورد توافق رخ ميدهد. اين روزها اخباري از پيغامهاي عربي به ايران براي واسطهشدن ميان نيروهاي يمني و متجاوزان به گوش ميرسد. تاآنجاکه به ايران مربوط است، از ابتداي تجاوز ائتلاف سعودي به يمن و حتي پيشازآن، طرحي براي حل سياسي و ديپلماتيک بحران يمن ارائه شده بود که محور آن گفتوگوي يمنيها با يکديگر و خودداري متجاوزان از مسلطکردن يک گروه يمني بر گروههاي ديگر بود. ايران همچنين آغاز عمليات گسترده امدادرساني را در يمن خواستار شد تا به فاجعه انساني در اين کشور پايان داده شود. حل بحران سياسي در يمن بايد با ارسال سريع کمکهاي بشردوستانه زير نظر سازمان ملل متحد و بدون مداخله نيروهاي اماراتي يا سعودي آغاز شود. سازمان ملل نيز بايد با صدور قطعنامهاي تجاوز به يمن را محکوم کند و از متجاوزان بخواهد عمليات نظامي خود را متوقف کنند و گفتوگو بين يمنيها زير نظر سازمان ملل و با مشارکت کشورهايي که مايل به کمک به حل بحران هستند، آغاز شود.
س از دستيابي به راهحلي که براي همه طرفها راضيکننده باشد، بايد برنامه بازسازي يمن تدوين و آغاز شود. مشخص است که مانند ساير موارد مشابه، مجامع بينالمللي از اراده لازم براي متوقفکردن حمله عربستان به يمن برخوردار نيستند و حتي آمريکا از تجاوز عربستان به يمن حمايت ميکند و ديگر کشورهاي بزرگ نيز متوقفکردن تجاوز به يمن را به نفع راهبردها و منافع خود نميدانند. ايران در مقطعي به خواست اروپاييها، مذاکراتي با چهار کشور براي رسيدن به راهحل صلحآميز براي بحران يمن انجام داد. انگليس، فرانسه، آلمان و ايتاليا خواستار راهحل سياسي بودند؛ اما گويا سعوديها اين راهحل را نپذيرفته و گمان ميکردند در حملات ميداني ميتوانند دست برتر را در اختيار گرفته؛ سپس خواستههاي خود را در مذاکرات تحميل کنند. آنان همچنين به تطميع مسئولان سازمانهاي بينالمللي ميپردازند تا گزارشهاي مربوط به نقض حقوق بشر و جنايات ضدانساني ائتلاف سعودي در يمن را منتشر نکنند. مخابرهنشدن تصاوير فجايع انساني در يمن در رسانههاي جهان و ناآگاه نگهداشتن افکار عمومي در جايجاي دنيا، هدف ديگر سعوديها و اماراتيهاست و اين را به مدد شبکه پرقدرت رسانهاي خود سامان ميدهند. بايد تلاش کرد تجاوز به يمن متوقف و راهحلي سياسي براي بحران در اين کشور پيدا شود. پس از آن مردم يمن بايد خودشان سرنوشت سياسي اين کشور را بدون مداخله آشکار برخي کشورهاي عربي و غربي، تعيين کنند. اين راهبرد بعد از پايان جنگ و رساندن غذا و دارو به يمنيها، ميتواند در دستور کار کميتهاي متشکل از کشورهاي بيطرف و دوست يمن قرار بگيرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.