|

ماجرای سگ‌های فرانسوی در زلزله منجیل

حسن علی‌بخشی*

زلزله‌ منجیل و رودبار در سال 1369 با به‌‌جاگذاشتن خسارات بسیار، شرایط سختی ایجاد کرده بود. در آن زمان کشورهای مختلف، از جمله فرانسه برای امدادرسانی و اعزام گروه‌های امدادی اعلام آمادگی کرده بودند. طبیعتا از این موضوع استقبال شد و یک گروه امدادی به فرودگاه رفتند تا با ایران‌‌ایر به کشورمان بیایند.

اتفاق جالبی که در آن زمان رخ داد این ‌بود که آقای انگیزی، مسئول هواپیمایی در پاریس، قبل از انجام پرواز با من تماس گرفت و با نگرانی گفت: «در مخمصه گیر کرده‌ام، گروه‌های امدادرسان تعدادی سگ همراه خود دارند و حاضر نیستند سگ‌ها را به قسمت بار تحویل دهند و می‌گویند که حتما باید همراه خودشان در داخل هواپیما باشند. ممکن است مسافران به این موضوع معترض شوند». او در شرایط بحرانی قرار گرفته بود و می‌گفت: «به‌هیچ‌وجه نمی‌توانم مسئولیت این موضوع را قبول کنم».
باید در آن شرایط به سرعت تصمیم می‌گرفتم، چون عزیزان ما در مناطق زلزله‌زده با شرایط سختی مواجه و هنوز افرادی زیر آوار بودند. ازاین‌رو گفتم که با مسئولیت من سگ‌ها را سوار کنید. آن زمان هواپیماهای بویینگ‌ 747 جای مخصوصی در قسمت بالا داشت، بنابراین به او تأکید کردم که سگ‌ها را قبل از سوارشدن مسافرها به آن قسمت هواپیما منتقل کنند. بنابراین موضوع به خیر گذشت و کار به‌موقع انجام شد. لازم است بگویم سگ‌های گروه امدادرسان نقش مؤثری در کشف اجساد و افراد زیر آوار داشتند. چند روز بعد آقای برنارد کوشنر، وزیر مسئول امور انسانی وقت فرانسه که از منطقه زلزله‌زده منجیل نیز بازدید کرده بود، برای استقبال از گروه‌های امدادی فرانسوی به فرودگاه پاریس رفت. من نیز برای قدردانی از این گروه با تهیه هدایایی به فرودگاه رفتم. نکته جالب اینکه آقای کوشنر هنگام سخنرانی برای تقدیر از نیروهای امدادی و ارائه توضیحاتی درباره مأموریتشان می‌‌گفت: «بسیار تحت‌تأثیر همبستگی مردم ایران قرار گرفته و تا به حال ندیدم که بحرانی این‌چنینی اتفاق بیفتد و نیروهای مردمی با چنین سرعتی به میدان آمده و کمک‌رسانی کنند». وی بسیار افسوس می‌خورد که چرا چنین همبستگی‌ای را در غرب شاهد نیستند؛ موضوعی که در زلزله کرمانشاه نیز شاهد آن بودیم و این یکی از افتخارات ملت ایران است.
احضار شب‌‌هنگام سفیر ایتالیا در تهران
در سال‌ 1366 زمانی‌ که در اوج جنگ عراق علیه ایران به‌سر می‌بردیم، خبری مبنی‌‌بر تصمیم دولت ایتالیا در زمان نخست‌وزیری آندره ئوتی برای تحویل ناوچه‌های ایتالیایی به عراق منتشر شد. این خبر بسیار مهم بود و روی نتیجه جنگ و تقویت نیروهای عراقی تأثیر می‌گذاشت، بنابراین باید به هر نحوی از این اقدام جلوگیری می‌کردیم. درباره این موضوع در شورای معاونین وزارت امور خارجه بحث شد و در اعتراض به آن تصمیم گرفتند که آقای بشارتی، قائم‌مقام وزیر، سریعا آقای بالدوچی، سفیر وقت ایتالیا در ایران را احضار کند. برای قوی جلوه‌دادن این اعتراض، سفیر برای ساعت یک‌ونیم بامداد به وزارت خارجه احضار شد. از طرفی چون آن وقت شب مترجمی در وزارت خارجه نبود، من به‌عنوان مدیرکل اروپا و آمریکا مجبور شدم که مسئولیت ترجمه را هم به‌عهده بگیرم. البته ترجمه صحبت‌های آقای بشارتی کار آسانی نبود، ایشان معمولا در ملاقات‌هایش از شعر و حدیث زیاد استفاده می‌کرد و مترجم‌های وزارت خارجه همیشه از این قضیه ناراضی بودند.این مسئله در ملاقات با ایشان مطرح و تصمیم بر آن شد که به هر نحو ممکن از تحویل ناوچه‌ها به عراق جلوگیری شود. سفیر نیز قول داد سریعا مراتب را به دولت خود منتقل کند. خوشبختانه در آن زمان دولت ایتالیا در تحویل ناوچه‌ها به دولت صدام حسین تجدیدنظر کرد. بعدها هربار احضار شبانه سفیر ایتالیا را به یاد می‌آوردم با خود می‌گفتم که اگر احضار آن سفیر در ساعت کاری روزانه نیز انجام می‌شد، شاید همان تأثیر را داشت. زمانی که در سال‌های 1378-1377 در ایتالیا سفیر شدم، آقای بالدوچی نیز به‌عنوان دبیرکل وزارت خارجه مشغول به کار بود. باوجودی‌که رابطه‌ای گرم و صمیمی با یکدیگر داشتیم، اما همواره موضوع احضار نیمه‌شب او و اینکه چگونه پذیرفت آن‌ وقت شب به وزارت خارجه بیاید، من را به فکر فرومی‌برد. خوشبختانه در طول مأموریت‌هایم به خارج از کشور، از جمله فرانسه و ایتالیا به‌ندرت پیش می‌آمد که به وزارت خارجه احضار شوم و هر زمان که این اتفاق می‌افتاد، به هر بهانه‌ای زیر بار ساعت پیشنهادشده آنها نمی‌رفتم و ساعت دیگری را توافق می‌کردیم. درواقع تلاشم این بود که در وقت دیگری به آنجا بروم تا خواسته آنها عینا عملی نشود و همین‌طور نیز می‌شد.
منبع: خاطرات علی آهنی
سفیر سابق ایران در پاریس
* رئیس بخش تاریخ شفاهی وزارت خارجه

زلزله‌ منجیل و رودبار در سال 1369 با به‌‌جاگذاشتن خسارات بسیار، شرایط سختی ایجاد کرده بود. در آن زمان کشورهای مختلف، از جمله فرانسه برای امدادرسانی و اعزام گروه‌های امدادی اعلام آمادگی کرده بودند. طبیعتا از این موضوع استقبال شد و یک گروه امدادی به فرودگاه رفتند تا با ایران‌‌ایر به کشورمان بیایند.

اتفاق جالبی که در آن زمان رخ داد این ‌بود که آقای انگیزی، مسئول هواپیمایی در پاریس، قبل از انجام پرواز با من تماس گرفت و با نگرانی گفت: «در مخمصه گیر کرده‌ام، گروه‌های امدادرسان تعدادی سگ همراه خود دارند و حاضر نیستند سگ‌ها را به قسمت بار تحویل دهند و می‌گویند که حتما باید همراه خودشان در داخل هواپیما باشند. ممکن است مسافران به این موضوع معترض شوند». او در شرایط بحرانی قرار گرفته بود و می‌گفت: «به‌هیچ‌وجه نمی‌توانم مسئولیت این موضوع را قبول کنم».
باید در آن شرایط به سرعت تصمیم می‌گرفتم، چون عزیزان ما در مناطق زلزله‌زده با شرایط سختی مواجه و هنوز افرادی زیر آوار بودند. ازاین‌رو گفتم که با مسئولیت من سگ‌ها را سوار کنید. آن زمان هواپیماهای بویینگ‌ 747 جای مخصوصی در قسمت بالا داشت، بنابراین به او تأکید کردم که سگ‌ها را قبل از سوارشدن مسافرها به آن قسمت هواپیما منتقل کنند. بنابراین موضوع به خیر گذشت و کار به‌موقع انجام شد. لازم است بگویم سگ‌های گروه امدادرسان نقش مؤثری در کشف اجساد و افراد زیر آوار داشتند. چند روز بعد آقای برنارد کوشنر، وزیر مسئول امور انسانی وقت فرانسه که از منطقه زلزله‌زده منجیل نیز بازدید کرده بود، برای استقبال از گروه‌های امدادی فرانسوی به فرودگاه پاریس رفت. من نیز برای قدردانی از این گروه با تهیه هدایایی به فرودگاه رفتم. نکته جالب اینکه آقای کوشنر هنگام سخنرانی برای تقدیر از نیروهای امدادی و ارائه توضیحاتی درباره مأموریتشان می‌‌گفت: «بسیار تحت‌تأثیر همبستگی مردم ایران قرار گرفته و تا به حال ندیدم که بحرانی این‌چنینی اتفاق بیفتد و نیروهای مردمی با چنین سرعتی به میدان آمده و کمک‌رسانی کنند». وی بسیار افسوس می‌خورد که چرا چنین همبستگی‌ای را در غرب شاهد نیستند؛ موضوعی که در زلزله کرمانشاه نیز شاهد آن بودیم و این یکی از افتخارات ملت ایران است.
احضار شب‌‌هنگام سفیر ایتالیا در تهران
در سال‌ 1366 زمانی‌ که در اوج جنگ عراق علیه ایران به‌سر می‌بردیم، خبری مبنی‌‌بر تصمیم دولت ایتالیا در زمان نخست‌وزیری آندره ئوتی برای تحویل ناوچه‌های ایتالیایی به عراق منتشر شد. این خبر بسیار مهم بود و روی نتیجه جنگ و تقویت نیروهای عراقی تأثیر می‌گذاشت، بنابراین باید به هر نحوی از این اقدام جلوگیری می‌کردیم. درباره این موضوع در شورای معاونین وزارت امور خارجه بحث شد و در اعتراض به آن تصمیم گرفتند که آقای بشارتی، قائم‌مقام وزیر، سریعا آقای بالدوچی، سفیر وقت ایتالیا در ایران را احضار کند. برای قوی جلوه‌دادن این اعتراض، سفیر برای ساعت یک‌ونیم بامداد به وزارت خارجه احضار شد. از طرفی چون آن وقت شب مترجمی در وزارت خارجه نبود، من به‌عنوان مدیرکل اروپا و آمریکا مجبور شدم که مسئولیت ترجمه را هم به‌عهده بگیرم. البته ترجمه صحبت‌های آقای بشارتی کار آسانی نبود، ایشان معمولا در ملاقات‌هایش از شعر و حدیث زیاد استفاده می‌کرد و مترجم‌های وزارت خارجه همیشه از این قضیه ناراضی بودند.این مسئله در ملاقات با ایشان مطرح و تصمیم بر آن شد که به هر نحو ممکن از تحویل ناوچه‌ها به عراق جلوگیری شود. سفیر نیز قول داد سریعا مراتب را به دولت خود منتقل کند. خوشبختانه در آن زمان دولت ایتالیا در تحویل ناوچه‌ها به دولت صدام حسین تجدیدنظر کرد. بعدها هربار احضار شبانه سفیر ایتالیا را به یاد می‌آوردم با خود می‌گفتم که اگر احضار آن سفیر در ساعت کاری روزانه نیز انجام می‌شد، شاید همان تأثیر را داشت. زمانی که در سال‌های 1378-1377 در ایتالیا سفیر شدم، آقای بالدوچی نیز به‌عنوان دبیرکل وزارت خارجه مشغول به کار بود. باوجودی‌که رابطه‌ای گرم و صمیمی با یکدیگر داشتیم، اما همواره موضوع احضار نیمه‌شب او و اینکه چگونه پذیرفت آن‌ وقت شب به وزارت خارجه بیاید، من را به فکر فرومی‌برد. خوشبختانه در طول مأموریت‌هایم به خارج از کشور، از جمله فرانسه و ایتالیا به‌ندرت پیش می‌آمد که به وزارت خارجه احضار شوم و هر زمان که این اتفاق می‌افتاد، به هر بهانه‌ای زیر بار ساعت پیشنهادشده آنها نمی‌رفتم و ساعت دیگری را توافق می‌کردیم. درواقع تلاشم این بود که در وقت دیگری به آنجا بروم تا خواسته آنها عینا عملی نشود و همین‌طور نیز می‌شد.
منبع: خاطرات علی آهنی
سفیر سابق ایران در پاریس
* رئیس بخش تاریخ شفاهی وزارت خارجه

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.