|

محمدبن‌سلمان پس از پاكستان وارد هند شد

ميانجيگري در دهلی‌نو

در بحبوحه تنش ميان هند و پاکستان، محمدبن‌سلمان، وليعهد عربستان سعودي، پس از سفر‌ به اسلام‌آباد، شب گذشته وارد هند شد. هرچند وليعهد سعودي ترجيح داد به‌جاي سفر مستقيم از پاکستان به هند اول سري به خانه بزند و سپس راهي دهلي‌نو شود، امري که به‌گفته تحليلگران نشان‌دهنده درک وليعهد عربستان از حساسيت هند نسبت به حمله هفته گذشته گروه «جيش محمد» به نيروهاي نظامي اين کشور در منطقه مناقشه‌برانگيز «کشمير» است. گرچه وليعهد عربستان سعودي در سفر خود به پاکستان قراردادهايي به ارزش 20 ميليارددلار با اين کشور امضا کرد و عالي‌ترين نشان شهروندي پاکستان را نيز به ‌دست آورد، ولي رياض به‌خوبي مي‌داند هند شريک تجاري و استراتژيک باارزش‌تري است.
محمدبن‌سلمان در اين سفر دوروزه که از سه‌شنبه‌شب آغاز شد، با نارندرا مودي، نخست‌وزير هند، ديدار خواهد کرد، کسي که پيش‌تر عالي‌ترين نشان شهروندي عربستان سعودي را دريافت کرده بود. به‌گفته وزارت خارجه هند، درباره «تجارت و سرمايه‌گذاري، دفاع و امنيت، از جمله مقابله با تروريسم و مسئله انرژي‌ تجديدپذير» در ديدار روز چهارشنبه (امروز) محمدبن‌سلمان و مودي گفت‌و‌گو می‌شود.
رابطه هند و عربستان سعودی در دو دهه گذشته رشد چشمگيري داشته است. بيش از 2.7 ميليون هندي در عربستان زندگي مي‌کنند و پادشاهي عربستان سعودي با روابط دوجانبه تجاري به ارزش 28 ميليارددلار، چهارمين شريک تجاري هند به شمار مي‌رود. رياض مهم‌ترين منبع فراورده‌هاي نفتي دهلي‌نو به شمار مي‌رود و براساس گزارش‌ها حدود 20 درصد نفت هند از عربستان سعودي وارد مي‌شود.
علاوه بر اين، انتظار مي‌رود دو طرف درباره سرمايه‌گذاري شرکت نفتي آرامکوي عربستان در پالايشگاه‌هاي هند، گفت‌و‌گو کنند. سال گذشته هم شرکت ملي نفت عربستان (آرامکو) و کنسرسیومي متشکل از سه شرکت نفتي دولتي در هند قراردادي به ارزش ۴۴ ميليارددلار براي ساخت پالايشگاهي در ايالت ماهاراشترا در غرب هند امضا کردند. هر دو طرف در اين پروژه ۵۰ درصد سهم دارند. ناظران مي‌گويند سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي غيرنفتي هند نیز بخشي از استراتژي اقتصادي عربستان سعودي به ‌شمار مي‌رود. وليعهد عربستان در نوامبر گذشته اعلام کرده بود در آستانه تکميل سرمايه‌گذاري اوليه در صندوق ملي سرمايه‌گذاري و زيرساخت هند است.
دولت نارندرا مودي عملکرد خوبي در گسترش روابط اين کشور با کشورهاي آسياي غربي داشته و اکنون هم امارات متحده عربي و هم عربستان سعودي متعهد به سرمايه‌گذاري‌هايي در هند شده‌اند. هم‌زمان مودي روابط تجاري خود با رقباي اين کشورها در منطقه را هم افزايش داده است، يعني با کشورهايي مانند ايران و قطر.
بااين‌حال اين روابط در برخي مسائل نمي‌تواند تا سطح مطلوب هند پيش رود؛ براي مثال عربستان سعودي و امارات متحده در رويارويي هند با پاکستان چندان با دهلي همراه نيستند. به باور برخي تحليلگران ساختار روابط عربستان سعودي با پاکستان متفاوت است. اسلام‌آباد به عربستان به‌عنوان پيشواي مذهبي نگاه مي‌کند، درحالي‌که روابط هند و عربستان سعودي بيشتر روابط عمل‌گرايانه دو کشور مستقل است.
آن‌طورکه تحليلگران مي‌گويند علت نزديکي عربستان ‌سعودي و امارات با پاکستان در اين جدل صرفا تشابه مذهبي اين کشورها نيست. خانواده‌هاي نخبگان دو کشور پيوندهاي اجتماعي و خانوادگي بي‌شماري در پاکستان دارند. همچنين براساس برخي گزارش‌ها محمدبن‌سلمان، وليعهد عربستان سعودي، به‌دنبال ساخت سلاح‌‌هاي هسته‌اي خود است و در اين صورت، پاکستان منطقي‌ترين منبع کارشناسان هسته‌اي براي رياض به شمار مي‌رود.
در اين ميان زمزمه‌هايي درباره قصد محمدبن‌سلمان براي ميانجي‌گري ميان هند و پاکستان به گوش مي‌رسد. محمدبن‌سلمان در بيانيه پاياني سفر خود به پاکستان، گفت‌وگو را تنها راه پايان تنش ميان دو کشور خواند، اما مودي روز يکشنبه گفت «زمان مذاکره با پاکستان به سر آمده است». هند پس از اين حمله ابتدا تلاش خود را روي منزوي‌کردن پاکستان متمرکز کرد، اما رسانه‌هاي پاکستان با برجسته‌کردن قرارداد 20 ميليارددلاري رياض و اسلام‌آباد، آن را نشانه‌‌اي از ناکامي هند در منزوي‌کردن پاکستان عنوان کردند.
در اين ميان به نظر مي‌رسد محمدبن‌سلمان در اين تور آسيايي خود به‌دنبال تطهيرکردن چهره حاکمان اين پادشاهي است که بعد از قتل جمال خاشقجي، روزنامه‌نگار عربستاني، در کنسولگري عربستان ‌سعودي در استانبول خدشه‌دار شده بود و تبعات اين قتل هولناک همچنان ادامه دارد. طبق گفته‌هاي مقامات ترکيه و همچنين سازمان‌هاي اطلاعاتي آمريکا، محمدبن‌سلمان، وليعهد عربستان سعودي، دستور اين قتل را صادر کرده بود. هرچند پادشاهي عربستان سعودي بارها اين ادعا را نادرست خوانده است. با وجود رد اين ادعا، افکار عمومي بسياري از کشورها همچنان نسبت به محمدبن‌سلمان خشمگين است. دوشنبه و در آستانه سفر بن‌سلمان به هند، هزاران هندي به کشتار مردم يمن از سوي عربستان و قتل جمال خاشقجي اعتراض کردند. برگزارکننده اين اعتراض‌ها در دهلي به الجزيره گفت: «عربستان مرتکب جنايت جنگي در يمن شده است. ارتکاب جنايت جنگي از سوي بن‌سلمان در يمن موجب کشته‌شدن شهروندان و کودکان اين کشور شده است. دولت هند نبايد براي استقبال از او فرش قرمز پهن کند».

در بحبوحه تنش ميان هند و پاکستان، محمدبن‌سلمان، وليعهد عربستان سعودي، پس از سفر‌ به اسلام‌آباد، شب گذشته وارد هند شد. هرچند وليعهد سعودي ترجيح داد به‌جاي سفر مستقيم از پاکستان به هند اول سري به خانه بزند و سپس راهي دهلي‌نو شود، امري که به‌گفته تحليلگران نشان‌دهنده درک وليعهد عربستان از حساسيت هند نسبت به حمله هفته گذشته گروه «جيش محمد» به نيروهاي نظامي اين کشور در منطقه مناقشه‌برانگيز «کشمير» است. گرچه وليعهد عربستان سعودي در سفر خود به پاکستان قراردادهايي به ارزش 20 ميليارددلار با اين کشور امضا کرد و عالي‌ترين نشان شهروندي پاکستان را نيز به ‌دست آورد، ولي رياض به‌خوبي مي‌داند هند شريک تجاري و استراتژيک باارزش‌تري است.
محمدبن‌سلمان در اين سفر دوروزه که از سه‌شنبه‌شب آغاز شد، با نارندرا مودي، نخست‌وزير هند، ديدار خواهد کرد، کسي که پيش‌تر عالي‌ترين نشان شهروندي عربستان سعودي را دريافت کرده بود. به‌گفته وزارت خارجه هند، درباره «تجارت و سرمايه‌گذاري، دفاع و امنيت، از جمله مقابله با تروريسم و مسئله انرژي‌ تجديدپذير» در ديدار روز چهارشنبه (امروز) محمدبن‌سلمان و مودي گفت‌و‌گو می‌شود.
رابطه هند و عربستان سعودی در دو دهه گذشته رشد چشمگيري داشته است. بيش از 2.7 ميليون هندي در عربستان زندگي مي‌کنند و پادشاهي عربستان سعودي با روابط دوجانبه تجاري به ارزش 28 ميليارددلار، چهارمين شريک تجاري هند به شمار مي‌رود. رياض مهم‌ترين منبع فراورده‌هاي نفتي دهلي‌نو به شمار مي‌رود و براساس گزارش‌ها حدود 20 درصد نفت هند از عربستان سعودي وارد مي‌شود.
علاوه بر اين، انتظار مي‌رود دو طرف درباره سرمايه‌گذاري شرکت نفتي آرامکوي عربستان در پالايشگاه‌هاي هند، گفت‌و‌گو کنند. سال گذشته هم شرکت ملي نفت عربستان (آرامکو) و کنسرسیومي متشکل از سه شرکت نفتي دولتي در هند قراردادي به ارزش ۴۴ ميليارددلار براي ساخت پالايشگاهي در ايالت ماهاراشترا در غرب هند امضا کردند. هر دو طرف در اين پروژه ۵۰ درصد سهم دارند. ناظران مي‌گويند سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي غيرنفتي هند نیز بخشي از استراتژي اقتصادي عربستان سعودي به ‌شمار مي‌رود. وليعهد عربستان در نوامبر گذشته اعلام کرده بود در آستانه تکميل سرمايه‌گذاري اوليه در صندوق ملي سرمايه‌گذاري و زيرساخت هند است.
دولت نارندرا مودي عملکرد خوبي در گسترش روابط اين کشور با کشورهاي آسياي غربي داشته و اکنون هم امارات متحده عربي و هم عربستان سعودي متعهد به سرمايه‌گذاري‌هايي در هند شده‌اند. هم‌زمان مودي روابط تجاري خود با رقباي اين کشورها در منطقه را هم افزايش داده است، يعني با کشورهايي مانند ايران و قطر.
بااين‌حال اين روابط در برخي مسائل نمي‌تواند تا سطح مطلوب هند پيش رود؛ براي مثال عربستان سعودي و امارات متحده در رويارويي هند با پاکستان چندان با دهلي همراه نيستند. به باور برخي تحليلگران ساختار روابط عربستان سعودي با پاکستان متفاوت است. اسلام‌آباد به عربستان به‌عنوان پيشواي مذهبي نگاه مي‌کند، درحالي‌که روابط هند و عربستان سعودي بيشتر روابط عمل‌گرايانه دو کشور مستقل است.
آن‌طورکه تحليلگران مي‌گويند علت نزديکي عربستان ‌سعودي و امارات با پاکستان در اين جدل صرفا تشابه مذهبي اين کشورها نيست. خانواده‌هاي نخبگان دو کشور پيوندهاي اجتماعي و خانوادگي بي‌شماري در پاکستان دارند. همچنين براساس برخي گزارش‌ها محمدبن‌سلمان، وليعهد عربستان سعودي، به‌دنبال ساخت سلاح‌‌هاي هسته‌اي خود است و در اين صورت، پاکستان منطقي‌ترين منبع کارشناسان هسته‌اي براي رياض به شمار مي‌رود.
در اين ميان زمزمه‌هايي درباره قصد محمدبن‌سلمان براي ميانجي‌گري ميان هند و پاکستان به گوش مي‌رسد. محمدبن‌سلمان در بيانيه پاياني سفر خود به پاکستان، گفت‌وگو را تنها راه پايان تنش ميان دو کشور خواند، اما مودي روز يکشنبه گفت «زمان مذاکره با پاکستان به سر آمده است». هند پس از اين حمله ابتدا تلاش خود را روي منزوي‌کردن پاکستان متمرکز کرد، اما رسانه‌هاي پاکستان با برجسته‌کردن قرارداد 20 ميليارددلاري رياض و اسلام‌آباد، آن را نشانه‌‌اي از ناکامي هند در منزوي‌کردن پاکستان عنوان کردند.
در اين ميان به نظر مي‌رسد محمدبن‌سلمان در اين تور آسيايي خود به‌دنبال تطهيرکردن چهره حاکمان اين پادشاهي است که بعد از قتل جمال خاشقجي، روزنامه‌نگار عربستاني، در کنسولگري عربستان ‌سعودي در استانبول خدشه‌دار شده بود و تبعات اين قتل هولناک همچنان ادامه دارد. طبق گفته‌هاي مقامات ترکيه و همچنين سازمان‌هاي اطلاعاتي آمريکا، محمدبن‌سلمان، وليعهد عربستان سعودي، دستور اين قتل را صادر کرده بود. هرچند پادشاهي عربستان سعودي بارها اين ادعا را نادرست خوانده است. با وجود رد اين ادعا، افکار عمومي بسياري از کشورها همچنان نسبت به محمدبن‌سلمان خشمگين است. دوشنبه و در آستانه سفر بن‌سلمان به هند، هزاران هندي به کشتار مردم يمن از سوي عربستان و قتل جمال خاشقجي اعتراض کردند. برگزارکننده اين اعتراض‌ها در دهلي به الجزيره گفت: «عربستان مرتکب جنايت جنگي در يمن شده است. ارتکاب جنايت جنگي از سوي بن‌سلمان در يمن موجب کشته‌شدن شهروندان و کودکان اين کشور شده است. دولت هند نبايد براي استقبال از او فرش قرمز پهن کند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.