طرحهای آماده افتتاح سفر هیئت دولت به استان گلستان
امید زارعیمنش. مدیرکل دفتر فنی و مهندسی حوضههای آبریز دریای خزر و دریاچه ارومیه
استان گلستان از استانهای با پتانسیل مناسب در امر گردشگری با شرایط اقلیمی خاص است که برنامهریزی بهمنظور ذخیرهسازی و مدیریت مصارف آب در این استان بسیار حائز اهمیت است، ازاینرو با اولویت بهینهسازی مصارف آب بهویژه در بخش کشاورزی و تأمین آب شرب و صنعت استان، پروژههای بزرگی در بخش آب به بهرهبرداری رسیده یا در دست اجراست که در آینده با بهرهبرداری از آنها ضمن تأمین آب شرب و صنعت مناطق، مصرف برنامهریزیشده بخش کشاورزی استان نیز مدنظر خواهد بود و ضمن جلوگیری از مهاجرت و تثبیت جمعیت روستاها، امیدواری و رونق کار را در نزد مردم منطقه افزایش خواهد داد. هماکنون 21 طرح اجرائی تأمین، انتقال، توزیع و حفاظت در استان گلستان در دست اجراست که سدهای نرماب و آقدکش مهمترین سدهای اجرائی استان هستند که با پایانیافتن ساخت این سدها، تأمین آب شرب، صنعت و کشاورزی بخش اعظمی از شهرهای مینودشت، گالیکش، گنبد و شهرها و بیش از حدود 130روستای حاشیه مرز میسر خواهد شد. همزمان با سفر هیئت دولت به استان گلستان سه طرح بزرگ آبی افتتاح میشود که ویژگیهای این طرحها را به اختصار بررسی میکنیم.
1- مطالعه و اجرای زهکشی اراضی اولویتدار گلستان، کمک به بهبود شرایط خاک در راستای بهبود شرایط، افزایش بهرهوری و جلوگیری از شورشدگی خاک، مطالعات زهکشی اراضی استان برای مشخصشدن بخشهای اولویتدار انجام و پس از پایان مطالعات محدودهای به وسعت حدود 280 هزار هکتار بهعنوان محدوده اجرائی طرح مشخص شد که عملیات اجرائی فاز اول در سطح 10هزار هکتار خاتمه یافته و آماده بهرهبرداری است. اهم اقدامات انجامشده در این بخش شامل اجرای زهکش اصلی به طول 36 کیلومتر، 52 دستگاه سازه تقاطعی درجه یک و دو، زهکش درجه دو به طول 24 کیلومتر، جاده سرویس به طول 25 کیلومتر، دیوار سنگی به طول 1.5 کیلومتر و رسوبگیر به مساحت 20 هکتار است و 420 میلیارد ریال هزینه شده است. عملیات اجرائی فاز دوم در سطح شش هزار هکتار نیز با برآورد 190 میلیارد ریال در حال آغاز است. این بخش شامل اجرای زهکش اصلی به طول 34 کیلومتر، 51 دستگاه سازه تقاطعی و لایروبی و ساماندهی رودخانه گرگانرود به طول هفت کیلومتر است. از مهمترین اهداف این طرح کنترل سیلاب دشت و جلوگیری از واردشدن خسارت ناشی از سیل به تأسیسات و زیرساختهای صنعتی شهری و روستایی، ممانعت از آبگرفتگی
اراضی، جلوگیری از توسعه ریزگردها و بیابانزایی، افزایش عملکرد زراعی (آبی و دیم)، جلوگیری از توسعه شورهزارها، اصلاح سیستم زهکشهای سطحی و زیرزمینی، افزایش سطح زیر کشت بر پایه استفاده از منابع آب شور با هدف بهبود شرایط اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و... است و پیشبینی میشود با اجرای تدریجی و کامل طرح، تحولی اساسی در منطقه ایجاد شود.
2- سد لاستیکی گنبد
سد لاستیکی گنبد با هدف ذخیرهسازی و تنظیم آب اراضی حاشیه رودخانه گرگانرود به میزان 2.5 میلیون مترمکعب، بهبود آبگیری ایستگاههای پمپاژ و شبکههای آبیاری و زهکشی احداثی در حاشیه رودخانه گرگانرود بهمیزان حدود سه هزار هکتار، افزایش سطح تراز آب و تسهیل در انتقال آب به مزارع به روش پمپاژ، جلوگیری از کفکنی رودخانه و اهداف جانبی دیگر مانند جذب توریست و گردشگری، بهبود شرایط زیستمحیطی، پرورش ماهی و... روی رودخانه گرگانرود اجرا شده و آماده بهرهبرداری است. طول لاستیک در تاج سد 52 متر و به ارتفاع 3.5 متر است، عمق کاتاف هشت متر و حجم ذخیره 2.5 میلیون مترمکعب است. سد مذکور با حجم سرمایهگذاری به میزان حدود 92میلیارد ریال اجرا شده است.
3- شبکه آبیاری و زهکشی قرهسو ز رینگل
این طرح در شمال شهرستان علیآباد کتول و 40کیلومتری شرق گرگان در مسیر مشهد - گرگان واقع بوده و هدف اصلی آن جمعآوری و تنظیم مازاد جریانهای رودخانههای زرینگل و کبود وال بهمنظور بهبود و توسعه آبیاری و کشاورزی در دشت قرهسو و زرینگل است. به این منظور سد مخزنی خارج از بستر کبود وال روی رودخانه کبود وال در دو کیلومتری جنوب علیآباد گرگان با حجم قابل تنظیم آب به میزان 50 میلیون متر مکعب و با اهداف 1- تأمین آب کشاورزی 2- تأمین آب صنعت 3- محیط زیست 4- کمک به رشد ساختارهای توسعه و گردشگری منطقه احداث شد. هدف کمی شبکه اصلی آبیاری و زهکشی قرهسو زرینگل حدود 9 هزار هکتار بوده که تاکنون در سطح هفت هزار هکتار شبکه اصلی با حجم سرمایهگذاری حدود 565 میلیارد ریال شامل 55 کیلومتر کانالهای آبرسان و اصلی و زهکش اصلی به طول 64 کیلومتر اجرا و آماده بهرهبرداری است. درحالحاضر بهمنظور استفاده پایدار از منابع آب و خاک و افزایش بهرهوری آب کشاورزی پروژه استقرار سیستم مدیریت مشارکتی آب در واحد عمرانی قرهبلاغ در حال اجراست.
استان گلستان از استانهای با پتانسیل مناسب در امر گردشگری با شرایط اقلیمی خاص است که برنامهریزی بهمنظور ذخیرهسازی و مدیریت مصارف آب در این استان بسیار حائز اهمیت است، ازاینرو با اولویت بهینهسازی مصارف آب بهویژه در بخش کشاورزی و تأمین آب شرب و صنعت استان، پروژههای بزرگی در بخش آب به بهرهبرداری رسیده یا در دست اجراست که در آینده با بهرهبرداری از آنها ضمن تأمین آب شرب و صنعت مناطق، مصرف برنامهریزیشده بخش کشاورزی استان نیز مدنظر خواهد بود و ضمن جلوگیری از مهاجرت و تثبیت جمعیت روستاها، امیدواری و رونق کار را در نزد مردم منطقه افزایش خواهد داد. هماکنون 21 طرح اجرائی تأمین، انتقال، توزیع و حفاظت در استان گلستان در دست اجراست که سدهای نرماب و آقدکش مهمترین سدهای اجرائی استان هستند که با پایانیافتن ساخت این سدها، تأمین آب شرب، صنعت و کشاورزی بخش اعظمی از شهرهای مینودشت، گالیکش، گنبد و شهرها و بیش از حدود 130روستای حاشیه مرز میسر خواهد شد. همزمان با سفر هیئت دولت به استان گلستان سه طرح بزرگ آبی افتتاح میشود که ویژگیهای این طرحها را به اختصار بررسی میکنیم.
1- مطالعه و اجرای زهکشی اراضی اولویتدار گلستان، کمک به بهبود شرایط خاک در راستای بهبود شرایط، افزایش بهرهوری و جلوگیری از شورشدگی خاک، مطالعات زهکشی اراضی استان برای مشخصشدن بخشهای اولویتدار انجام و پس از پایان مطالعات محدودهای به وسعت حدود 280 هزار هکتار بهعنوان محدوده اجرائی طرح مشخص شد که عملیات اجرائی فاز اول در سطح 10هزار هکتار خاتمه یافته و آماده بهرهبرداری است. اهم اقدامات انجامشده در این بخش شامل اجرای زهکش اصلی به طول 36 کیلومتر، 52 دستگاه سازه تقاطعی درجه یک و دو، زهکش درجه دو به طول 24 کیلومتر، جاده سرویس به طول 25 کیلومتر، دیوار سنگی به طول 1.5 کیلومتر و رسوبگیر به مساحت 20 هکتار است و 420 میلیارد ریال هزینه شده است. عملیات اجرائی فاز دوم در سطح شش هزار هکتار نیز با برآورد 190 میلیارد ریال در حال آغاز است. این بخش شامل اجرای زهکش اصلی به طول 34 کیلومتر، 51 دستگاه سازه تقاطعی و لایروبی و ساماندهی رودخانه گرگانرود به طول هفت کیلومتر است. از مهمترین اهداف این طرح کنترل سیلاب دشت و جلوگیری از واردشدن خسارت ناشی از سیل به تأسیسات و زیرساختهای صنعتی شهری و روستایی، ممانعت از آبگرفتگی
اراضی، جلوگیری از توسعه ریزگردها و بیابانزایی، افزایش عملکرد زراعی (آبی و دیم)، جلوگیری از توسعه شورهزارها، اصلاح سیستم زهکشهای سطحی و زیرزمینی، افزایش سطح زیر کشت بر پایه استفاده از منابع آب شور با هدف بهبود شرایط اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و... است و پیشبینی میشود با اجرای تدریجی و کامل طرح، تحولی اساسی در منطقه ایجاد شود.
2- سد لاستیکی گنبد
سد لاستیکی گنبد با هدف ذخیرهسازی و تنظیم آب اراضی حاشیه رودخانه گرگانرود به میزان 2.5 میلیون مترمکعب، بهبود آبگیری ایستگاههای پمپاژ و شبکههای آبیاری و زهکشی احداثی در حاشیه رودخانه گرگانرود بهمیزان حدود سه هزار هکتار، افزایش سطح تراز آب و تسهیل در انتقال آب به مزارع به روش پمپاژ، جلوگیری از کفکنی رودخانه و اهداف جانبی دیگر مانند جذب توریست و گردشگری، بهبود شرایط زیستمحیطی، پرورش ماهی و... روی رودخانه گرگانرود اجرا شده و آماده بهرهبرداری است. طول لاستیک در تاج سد 52 متر و به ارتفاع 3.5 متر است، عمق کاتاف هشت متر و حجم ذخیره 2.5 میلیون مترمکعب است. سد مذکور با حجم سرمایهگذاری به میزان حدود 92میلیارد ریال اجرا شده است.
3- شبکه آبیاری و زهکشی قرهسو ز رینگل
این طرح در شمال شهرستان علیآباد کتول و 40کیلومتری شرق گرگان در مسیر مشهد - گرگان واقع بوده و هدف اصلی آن جمعآوری و تنظیم مازاد جریانهای رودخانههای زرینگل و کبود وال بهمنظور بهبود و توسعه آبیاری و کشاورزی در دشت قرهسو و زرینگل است. به این منظور سد مخزنی خارج از بستر کبود وال روی رودخانه کبود وال در دو کیلومتری جنوب علیآباد گرگان با حجم قابل تنظیم آب به میزان 50 میلیون متر مکعب و با اهداف 1- تأمین آب کشاورزی 2- تأمین آب صنعت 3- محیط زیست 4- کمک به رشد ساختارهای توسعه و گردشگری منطقه احداث شد. هدف کمی شبکه اصلی آبیاری و زهکشی قرهسو زرینگل حدود 9 هزار هکتار بوده که تاکنون در سطح هفت هزار هکتار شبکه اصلی با حجم سرمایهگذاری حدود 565 میلیارد ریال شامل 55 کیلومتر کانالهای آبرسان و اصلی و زهکش اصلی به طول 64 کیلومتر اجرا و آماده بهرهبرداری است. درحالحاضر بهمنظور استفاده پایدار از منابع آب و خاک و افزایش بهرهوری آب کشاورزی پروژه استقرار سیستم مدیریت مشارکتی آب در واحد عمرانی قرهبلاغ در حال اجراست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.