|

نگاهی به کتاب «ایران (تاریخ و میراث)»

تاریخ ایران به روایت مورخان انگلیسی

به‌زعم بسیاری از مورخان، ایران کشوری است که به لحاظ قدمت و تنوع تاریخی در موقعیت منحصربه‌فردی در تاریخ ایستاده است. اگر به یکی از نقشه‌های خاورمیانه نگاهی بیندازیم، متوجه خواهیم شد به چه علت تاریخ این منطقه از جهان تا به این حد پرحادثه و تاثیرگذار بوده است. از آنجا که بخش عمده ایران میان فرورفتگی‌های دریای خزر و خلیج‌فارس واقع شده، در نتیجه قلمرو آن اغلب به‌مثابه پلی برای مهاجرت مردم و قبایل مناطق پهناور آسیای مرکزی و فراسوی آن به سمت غرب و گاهی در جهت عکس بوده است. عیلامی‌ها نخستین مردمان ایران بودند که خود را از تاریکی عصر باستان به روشنایی اوایل دوره تاریخی رسانده بودند. آنها در مناطق کوهستانی جنوب غربی ایران ساکن شدند و بعضی دیگر در جلگه‌هایی که امروزه با نام خوزستان شناخته می‌شود، زندگی خود را آغاز کردند. آنها صنعتگرانی بودند که به‌موقع خط تصویری را که از آشوریان اقتباس کرده بودند، ابداع کرده و بعدها به استناد روایات تاریخی، خط میخی را جایگزین آن کردند.
جان ‌ای. بویل، نویسنده کتاب «ایران» رییس دپارتمان مطالعات ایران در دانشگاه منچستر انگلستان است. وی ویراستار جلد پنجم تاریخ کمبریج است که فصل مربوط به ایلخانیان ایران را برای این مجموعه نوشته و در حال حاضر مشغول ویراستاری جلد ششم آن است. این کتاب به همت بویل و برخی از دیگر نویسندگان انگلیسی به رشته تحریر درآمده و خلاصه روشنی برای مخاطبان و علاقه‌مندان به این حوزه را برای درک دستاوردهای هنری ایران، ازجمله ادبیات، نقاشی، معماری، سفالگری و... ارایه می‌کند. نویسنده در دیباچه این کتاب می‌نویسد: «هنگامی که انگلیسی‌ها نخست از طریق تجارت در زمان ملکه الیزابت به ایران آمدند، به‌شدت تحت‌تاثیر شکوه اصفهان و دربار صفوی قرار گرفتند. ایران در زمانی که انگلستان درگیر جنگ داخلی بود همچنان ‌رو به ترقی بود. زمانی که یک قرن بعد در پی هجوم افغان‌ها، ایران دچار هرج‌ومرج درازمدت شد، بریتانیای امن و باثبات در گیرو‌دار انقلاب صنعتی و پی‌ریزی امپراتوری‌اش از جمله هندوستان در همسایگی ایران بود.» از این‌رو جای تعجب دارد که در تقابل چنین پس‌زمینه متنوعی، دو کشور مورد نظر ما همواره یکدیگر را از منظر درستی بررسی نکرده‌اند. این کتاب که تاریخ ایران را با روایت مورخان انگلیسی بیان می‌کند، خلاصه‌ای روشن از تاریخ ایران عرضه می‌کند و دستاوردهای هنری ایران را در پیوند تنگاتنگ با گذشته پرافت‌وخیز ایران نشان می‌دهد. این کتاب در شش‌فصل «ایران در قرون متمادی»، « ادبیات فارسی»، «نقاشی در ایران»، «معماری در ایران»، «سفال و سفالگری در ایران»، «قالی و قالیبافی در ایران» جمع‌آوری شده است.
به‌زعم بسیاری از مورخان، ایران کشوری است که به لحاظ قدمت و تنوع تاریخی در موقعیت منحصربه‌فردی در تاریخ ایستاده است. اگر به یکی از نقشه‌های خاورمیانه نگاهی بیندازیم، متوجه خواهیم شد به چه علت تاریخ این منطقه از جهان تا به این حد پرحادثه و تاثیرگذار بوده است. از آنجا که بخش عمده ایران میان فرورفتگی‌های دریای خزر و خلیج‌فارس واقع شده، در نتیجه قلمرو آن اغلب به‌مثابه پلی برای مهاجرت مردم و قبایل مناطق پهناور آسیای مرکزی و فراسوی آن به سمت غرب و گاهی در جهت عکس بوده است. عیلامی‌ها نخستین مردمان ایران بودند که خود را از تاریکی عصر باستان به روشنایی اوایل دوره تاریخی رسانده بودند. آنها در مناطق کوهستانی جنوب غربی ایران ساکن شدند و بعضی دیگر در جلگه‌هایی که امروزه با نام خوزستان شناخته می‌شود، زندگی خود را آغاز کردند. آنها صنعتگرانی بودند که به‌موقع خط تصویری را که از آشوریان اقتباس کرده بودند، ابداع کرده و بعدها به استناد روایات تاریخی، خط میخی را جایگزین آن کردند.
جان ‌ای. بویل، نویسنده کتاب «ایران» رییس دپارتمان مطالعات ایران در دانشگاه منچستر انگلستان است. وی ویراستار جلد پنجم تاریخ کمبریج است که فصل مربوط به ایلخانیان ایران را برای این مجموعه نوشته و در حال حاضر مشغول ویراستاری جلد ششم آن است. این کتاب به همت بویل و برخی از دیگر نویسندگان انگلیسی به رشته تحریر درآمده و خلاصه روشنی برای مخاطبان و علاقه‌مندان به این حوزه را برای درک دستاوردهای هنری ایران، ازجمله ادبیات، نقاشی، معماری، سفالگری و... ارایه می‌کند. نویسنده در دیباچه این کتاب می‌نویسد: «هنگامی که انگلیسی‌ها نخست از طریق تجارت در زمان ملکه الیزابت به ایران آمدند، به‌شدت تحت‌تاثیر شکوه اصفهان و دربار صفوی قرار گرفتند. ایران در زمانی که انگلستان درگیر جنگ داخلی بود همچنان ‌رو به ترقی بود. زمانی که یک قرن بعد در پی هجوم افغان‌ها، ایران دچار هرج‌ومرج درازمدت شد، بریتانیای امن و باثبات در گیرو‌دار انقلاب صنعتی و پی‌ریزی امپراتوری‌اش از جمله هندوستان در همسایگی ایران بود.» از این‌رو جای تعجب دارد که در تقابل چنین پس‌زمینه متنوعی، دو کشور مورد نظر ما همواره یکدیگر را از منظر درستی بررسی نکرده‌اند. این کتاب که تاریخ ایران را با روایت مورخان انگلیسی بیان می‌کند، خلاصه‌ای روشن از تاریخ ایران عرضه می‌کند و دستاوردهای هنری ایران را در پیوند تنگاتنگ با گذشته پرافت‌وخیز ایران نشان می‌دهد. این کتاب در شش‌فصل «ایران در قرون متمادی»، « ادبیات فارسی»، «نقاشی در ایران»، «معماری در ایران»، «سفال و سفالگری در ایران»، «قالی و قالیبافی در ایران» جمع‌آوری شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.