وفای به عهد مواجهه دولت و اصلاحطلبان
شرق: «اصلاحطلبان ميخواهند در يک سال باقيمانده تا انتخابات مجلس، از طريق شعارهاي تند و افراطي عليه دولتي که خودشان ايجادکننده آن بودهاند، نقش اپوزيسيوني بگيرند و آنها فکر ميکنند حافظه ملت ايران کم است و دوباره ميتوانند در انتخابات، همچنان نقش اول را بازي کنند و مجلس و دولت را با شعارها و رفتارهاي سياسي ديگري در اختيار بگيرند». اين را قاسم روانبخش، عضو شوراي مرکزي جبهه پايداري، گفته و در ادامه تحليل کرده است که اصلاحطلبان فکر ميکنند اگر با همين فرمان همراه با دولت جلو بروند، مرگ سياسيشان قطعي است.
سخنان روانبخش باز اين نکته را بر سر زبانها مياندازد که آيا اين ادعا که اصلاحطلبان از دولت حسن روحاني دل بريدهاند، درست است؟ شواهد و گفتههاي اصلاحطلبان اما چيز ديگري را نشان ميدهد و اتفاقا برخي افراد از درون دولت بودهاند که نقش اين طيف سياسي را در پيروزيهاي دولت اعتدال در انتخابات کمرنگ دانستهاند. نمونه آخر، واکنش رئيس دفتر رئيسجمهوري به صحبتهاي سعيد حجاريان، از تئوريسينهاي اصلاحطلبان بود. چنديپيش حجاريان در گفتوگو با تسنيم، با تأکيد بر دفاع اصلاحطلبان از روحاني در زمان انتخابات، گفته بود: «من پيشتر هم گفتهام، ما با دکتر روحاني عقدي- بهصورت ائتلاف- نبسته بوديم. ايشان وعدههايي به مردم دادند و مردم هم بهدليل همان وعدهها پاي صندوق رأي رفتند. دفاع ما، براساس همين وعدهها بود و نه خواستههاي حداکثري خودمان». تسنيم، بعد از حرفهاي حجاريان به سراغ رئيس دفتر روحاني رفت و واکنش او را منتشر کرد. محمود واعظي گفت: «اين طبيعي است که در هر انتخاباتي عدهاي از کسي حمايت ميکنند و عدهاي از فرد ديگري. اينکه ما در سال 96 با گروهي نشسته باشيم و با هم چيزي را به عنوان ائتلاف امضا کرده باشيم، خير، نه
در سال 92 اين کار را کردهايم و نه در سال 96. اينکه در سال 96 در کنار اصلاحطلبان در انتخابات رياستجمهوري تلاش کرديم، با هم کار کرديم و ايستاديم تا اين دولت انتخاب شود، درست است و اينگونه هم بود».
حرفهاي رئيس دفتر رئيسجمهوري اينگونه تعبير شد که او نقش اصلاحطلبان را در پيروزي روحاني بزرگ نميداند که با طعنه اصلاحطلبان مواجه شد؛ محمدعلي ابطحي در توييتي نوشت: «به نمکنشناسي کاري ندارم ولي قربان دهنت آقاي واعظي. اصلا همه رأي مال خود آقاي روحاني بوده. همه افتخارات دولت و رئيسش هم مال خودتان. قبول؟». حسين مرعشي، سخنگوي حزب کارگزاران نيز در سخناني کنايهآميز گفت: «اصلاحطلبان که هيچ، حتي اعتداليها هم در پيروزي آقاي روحاني نقشي نداشتند؛ فقط شما بوديد!».
البته اکبر ترکان، عضو شوراي مرکزي حزب اعتدال و توسعه تلاش کرد که گفتههاي واعظي را تعديل کند. او گفت: «بنده از صحبتهاي آقاي واعظي اين را استنباط نميکنم که دولت ميخواهد خود را از اصلاحطلبان جدا کند. از گذشته اصلاحطلبان با تمام صميميت و ظرفيت در پشتيباني از دولت بودند و در مورد ائتلاف، منظورشان مسئله ديگري است، چراکه ائتلاف تاکنون در سيستمهاي ما اتفاق نيفتاده است. مفهوم ائتلاف يک چيز ديگر است و در نظام سياسي کشورمان اصلا احزابي وجود ندارند که به بلوغ ائتلاف رسيده باشند».
واعظي تنها کسي نبوده که به اصلاحطلبان اينگونه طعنه زده است؛ سال گذشته هم حسامالدين آشنا، مشاور رئيسجمهوري پيش از اينکه کابينه دوم حسن روحاني معرفي شود، در توييتي نوشت: «کاسبان اصلاحطلبي که باجخواهي رسانهاي و سياسي از رئيسجمهور را آغاز کردهاند، بدانند روحاني خاتمي نيست؛ نه تعارف ميکند و نه مأخوذ به حيا ميشود». محمدباقر نوبخت نيز در زماني که سخنگويي دولت را بر عهده داشت، در واکنش به نامهاي خواستار مذاکره مستقيم با رئيسجمهور آمريکا شده بود و برخي اصلاحطلبان آن را امضا کرده بودند، گفته بود: «اينکه يکعدهاي نامه بدهند که بنشينيد با اين ترامپ مذاکره کنيد نشان ميدهد که عقل سياسي آنها کامل نيست».
اصلاحطلبان؛ همچنان پاي کار
با پيروزي دوباره حسن روحاني در انتخابات سال گذشته رياستجمهوري، اصلاحطلبان و همچنين مردمي که به دولت او رأي دادند، انتظار داشتند که هم اصلاحطلبان بيشتري در کابينه قرار گيرند و هم مطالبات اصلاحطلبي مورد توجه بيشتر قرار گيرد. حضور بيشتر زنان و اقليتها در دولت يکي از اين مطالبات بود که خيلي به آن توجه نشد و حتي تعداد زنان کابينه هم کمتر شد. بعد از اجراي قانون منع بهکارگيري بازنشستگان هم چند نفر از اصلاحطلبان دولت مانند شهيندخت مولاوردي و علي يونسي نيز از ترکيب دولت خارج شدند و اکنون ميتوان گفت اسحاق جهانگيري است که بار اصلاحطلبي کابينه را به دوش ميکشد اما همين نيز باعث نشده اصلاحطلبان مسير خود را از دولت اعتدالي روحاني جدا کنند. نيمه مهر بود که جمعي از اصلاحطلبان با رئيسجمهوري ملاقات کردند و براي تشکيل «کميته تعامل» توافق کردند. روحاني نيز محمدرضا عارف، رئيس فراکسيون اميد را مأمور تشکيل آن کرد تا بهصورت منظم راجع به مسائل مختلف کشور بحث و گفتوگو انجام گيرد و اين کميته پيشنهادهاي خود را به رئيسجمهوري منعکس کند. روحاني در اين ملاقات با قدرداني از حمايتها و تلاشهايي که فعالان سياسي اصلاحطلب در
قبال دولتهاي يازدهم و دوازدهم داشتند، گفت: «دوستان اصلاحطلب را همراه دولتهاي يازدهم و دوازدهم دانسته و ميدانم». مجيد انصاري از اصلاحطلباني که در دولت اول روحاني نيز حضور داشت، درباره آن جلسه گفته بود: «رئيسجمهوري اصلاحطلبان را نه متحد بلکه شريک دولت تلقي و تأکيد کرد دولت براي رفع موانع آمادگي همکاري را با همه گروهها چه اصلاحطلب چه اصولگرا و همه آحاد مردم و روشنفکران دارد».
حمايت ميکنيم و انتقاد
بهجز اين جلسه، همچنان اصلاحطلبان بر طبل وفاق و همراهي با دولت ميکوبند؛ هرچند در برخي موارد ابايي از انتقاد به شخص حسن روحاني و دولتش ندارند. روز گذشته، رسول منتجبنيا، فعال سياسي اصلاحطلب در گفتوگو با ايسنا گفت: «به موازات حمايتي که از دکتر روحاني داريم، بايد انتقاد کرده و نظارت خود را لحاظ کنيم. درحالحاضر اصلاحطلبان نبايد در جبهه مقابل دولت قرار بگيرند. او با بيان اينکه ما بايد در کنار مردم، کارگران و کارمندان باشيم، عنوان کرد: «بايد مشکلات مردم را لمس و مطرح کنيم. بايد از روحاني و دولت بخواهيم که اين مشکلات را حل کنند».
جواديحصار، عضو شوراي مرکزي حزب اعتماد ملي نيز گفته در شرايط کنوني لازم است که هم اصلاحطلبان که حاميان اصلي آقاي روحاني بودند، به حمايت خود از دولت پايبند باشند و هم آقاي روحاني بايد عملا و اخلاقا نسبت به وعدههايي که به حاميان خود داده متعهد باشد. فيضالله عربسرخي، از فعالان اصلاحطلب نيز روز گذشته در گفتوگو با «آفتاب يزد» گفت: «دولت نقاط ضعفي دارد. بايد دولت را نقد کرد تا مسائل مربوط به خود را اصلاح کند. حتي دولت بايد نسبت به مسائلي که بهطور مستقيم به دولت بازنميگردد هم مواضع روشني داشته باشد. درعينحال بايد از دولت حمايت کرد چون آلترناتيو بهتري برای آن وجود ندارد؛ ضمن آنکه دولت دوم روحاني تقريبا نزديک ميانه راه است. بنابراين با توجه به نقدي که به دولت وجود دارد، بايد در پي جايگزينهاي مناسب بود تا شاهد تکرار و تداوم مشکلات دولت روحاني در دولت ديگر نباشيم».
شواهد نشان ميدهد که اصلاحطلبان همچنان از دولت روحاني نااميد نشدهاند و البته توقع دارند که رويکرد او به مطالبات اصلاحطلبي بيشتر شود. دو سال تا پايان کار دولت تدبير و اميد باقي است، بايد ديد روحاني ميتواند اصلاحطلبان را تا پايان با خود همراه نگه دارد.
شرق: «اصلاحطلبان ميخواهند در يک سال باقيمانده تا انتخابات مجلس، از طريق شعارهاي تند و افراطي عليه دولتي که خودشان ايجادکننده آن بودهاند، نقش اپوزيسيوني بگيرند و آنها فکر ميکنند حافظه ملت ايران کم است و دوباره ميتوانند در انتخابات، همچنان نقش اول را بازي کنند و مجلس و دولت را با شعارها و رفتارهاي سياسي ديگري در اختيار بگيرند». اين را قاسم روانبخش، عضو شوراي مرکزي جبهه پايداري، گفته و در ادامه تحليل کرده است که اصلاحطلبان فکر ميکنند اگر با همين فرمان همراه با دولت جلو بروند، مرگ سياسيشان قطعي است.
سخنان روانبخش باز اين نکته را بر سر زبانها مياندازد که آيا اين ادعا که اصلاحطلبان از دولت حسن روحاني دل بريدهاند، درست است؟ شواهد و گفتههاي اصلاحطلبان اما چيز ديگري را نشان ميدهد و اتفاقا برخي افراد از درون دولت بودهاند که نقش اين طيف سياسي را در پيروزيهاي دولت اعتدال در انتخابات کمرنگ دانستهاند. نمونه آخر، واکنش رئيس دفتر رئيسجمهوري به صحبتهاي سعيد حجاريان، از تئوريسينهاي اصلاحطلبان بود. چنديپيش حجاريان در گفتوگو با تسنيم، با تأکيد بر دفاع اصلاحطلبان از روحاني در زمان انتخابات، گفته بود: «من پيشتر هم گفتهام، ما با دکتر روحاني عقدي- بهصورت ائتلاف- نبسته بوديم. ايشان وعدههايي به مردم دادند و مردم هم بهدليل همان وعدهها پاي صندوق رأي رفتند. دفاع ما، براساس همين وعدهها بود و نه خواستههاي حداکثري خودمان». تسنيم، بعد از حرفهاي حجاريان به سراغ رئيس دفتر روحاني رفت و واکنش او را منتشر کرد. محمود واعظي گفت: «اين طبيعي است که در هر انتخاباتي عدهاي از کسي حمايت ميکنند و عدهاي از فرد ديگري. اينکه ما در سال 96 با گروهي نشسته باشيم و با هم چيزي را به عنوان ائتلاف امضا کرده باشيم، خير، نه
در سال 92 اين کار را کردهايم و نه در سال 96. اينکه در سال 96 در کنار اصلاحطلبان در انتخابات رياستجمهوري تلاش کرديم، با هم کار کرديم و ايستاديم تا اين دولت انتخاب شود، درست است و اينگونه هم بود».
حرفهاي رئيس دفتر رئيسجمهوري اينگونه تعبير شد که او نقش اصلاحطلبان را در پيروزي روحاني بزرگ نميداند که با طعنه اصلاحطلبان مواجه شد؛ محمدعلي ابطحي در توييتي نوشت: «به نمکنشناسي کاري ندارم ولي قربان دهنت آقاي واعظي. اصلا همه رأي مال خود آقاي روحاني بوده. همه افتخارات دولت و رئيسش هم مال خودتان. قبول؟». حسين مرعشي، سخنگوي حزب کارگزاران نيز در سخناني کنايهآميز گفت: «اصلاحطلبان که هيچ، حتي اعتداليها هم در پيروزي آقاي روحاني نقشي نداشتند؛ فقط شما بوديد!».
البته اکبر ترکان، عضو شوراي مرکزي حزب اعتدال و توسعه تلاش کرد که گفتههاي واعظي را تعديل کند. او گفت: «بنده از صحبتهاي آقاي واعظي اين را استنباط نميکنم که دولت ميخواهد خود را از اصلاحطلبان جدا کند. از گذشته اصلاحطلبان با تمام صميميت و ظرفيت در پشتيباني از دولت بودند و در مورد ائتلاف، منظورشان مسئله ديگري است، چراکه ائتلاف تاکنون در سيستمهاي ما اتفاق نيفتاده است. مفهوم ائتلاف يک چيز ديگر است و در نظام سياسي کشورمان اصلا احزابي وجود ندارند که به بلوغ ائتلاف رسيده باشند».
واعظي تنها کسي نبوده که به اصلاحطلبان اينگونه طعنه زده است؛ سال گذشته هم حسامالدين آشنا، مشاور رئيسجمهوري پيش از اينکه کابينه دوم حسن روحاني معرفي شود، در توييتي نوشت: «کاسبان اصلاحطلبي که باجخواهي رسانهاي و سياسي از رئيسجمهور را آغاز کردهاند، بدانند روحاني خاتمي نيست؛ نه تعارف ميکند و نه مأخوذ به حيا ميشود». محمدباقر نوبخت نيز در زماني که سخنگويي دولت را بر عهده داشت، در واکنش به نامهاي خواستار مذاکره مستقيم با رئيسجمهور آمريکا شده بود و برخي اصلاحطلبان آن را امضا کرده بودند، گفته بود: «اينکه يکعدهاي نامه بدهند که بنشينيد با اين ترامپ مذاکره کنيد نشان ميدهد که عقل سياسي آنها کامل نيست».
اصلاحطلبان؛ همچنان پاي کار
با پيروزي دوباره حسن روحاني در انتخابات سال گذشته رياستجمهوري، اصلاحطلبان و همچنين مردمي که به دولت او رأي دادند، انتظار داشتند که هم اصلاحطلبان بيشتري در کابينه قرار گيرند و هم مطالبات اصلاحطلبي مورد توجه بيشتر قرار گيرد. حضور بيشتر زنان و اقليتها در دولت يکي از اين مطالبات بود که خيلي به آن توجه نشد و حتي تعداد زنان کابينه هم کمتر شد. بعد از اجراي قانون منع بهکارگيري بازنشستگان هم چند نفر از اصلاحطلبان دولت مانند شهيندخت مولاوردي و علي يونسي نيز از ترکيب دولت خارج شدند و اکنون ميتوان گفت اسحاق جهانگيري است که بار اصلاحطلبي کابينه را به دوش ميکشد اما همين نيز باعث نشده اصلاحطلبان مسير خود را از دولت اعتدالي روحاني جدا کنند. نيمه مهر بود که جمعي از اصلاحطلبان با رئيسجمهوري ملاقات کردند و براي تشکيل «کميته تعامل» توافق کردند. روحاني نيز محمدرضا عارف، رئيس فراکسيون اميد را مأمور تشکيل آن کرد تا بهصورت منظم راجع به مسائل مختلف کشور بحث و گفتوگو انجام گيرد و اين کميته پيشنهادهاي خود را به رئيسجمهوري منعکس کند. روحاني در اين ملاقات با قدرداني از حمايتها و تلاشهايي که فعالان سياسي اصلاحطلب در
قبال دولتهاي يازدهم و دوازدهم داشتند، گفت: «دوستان اصلاحطلب را همراه دولتهاي يازدهم و دوازدهم دانسته و ميدانم». مجيد انصاري از اصلاحطلباني که در دولت اول روحاني نيز حضور داشت، درباره آن جلسه گفته بود: «رئيسجمهوري اصلاحطلبان را نه متحد بلکه شريک دولت تلقي و تأکيد کرد دولت براي رفع موانع آمادگي همکاري را با همه گروهها چه اصلاحطلب چه اصولگرا و همه آحاد مردم و روشنفکران دارد».
حمايت ميکنيم و انتقاد
بهجز اين جلسه، همچنان اصلاحطلبان بر طبل وفاق و همراهي با دولت ميکوبند؛ هرچند در برخي موارد ابايي از انتقاد به شخص حسن روحاني و دولتش ندارند. روز گذشته، رسول منتجبنيا، فعال سياسي اصلاحطلب در گفتوگو با ايسنا گفت: «به موازات حمايتي که از دکتر روحاني داريم، بايد انتقاد کرده و نظارت خود را لحاظ کنيم. درحالحاضر اصلاحطلبان نبايد در جبهه مقابل دولت قرار بگيرند. او با بيان اينکه ما بايد در کنار مردم، کارگران و کارمندان باشيم، عنوان کرد: «بايد مشکلات مردم را لمس و مطرح کنيم. بايد از روحاني و دولت بخواهيم که اين مشکلات را حل کنند».
جواديحصار، عضو شوراي مرکزي حزب اعتماد ملي نيز گفته در شرايط کنوني لازم است که هم اصلاحطلبان که حاميان اصلي آقاي روحاني بودند، به حمايت خود از دولت پايبند باشند و هم آقاي روحاني بايد عملا و اخلاقا نسبت به وعدههايي که به حاميان خود داده متعهد باشد. فيضالله عربسرخي، از فعالان اصلاحطلب نيز روز گذشته در گفتوگو با «آفتاب يزد» گفت: «دولت نقاط ضعفي دارد. بايد دولت را نقد کرد تا مسائل مربوط به خود را اصلاح کند. حتي دولت بايد نسبت به مسائلي که بهطور مستقيم به دولت بازنميگردد هم مواضع روشني داشته باشد. درعينحال بايد از دولت حمايت کرد چون آلترناتيو بهتري برای آن وجود ندارد؛ ضمن آنکه دولت دوم روحاني تقريبا نزديک ميانه راه است. بنابراين با توجه به نقدي که به دولت وجود دارد، بايد در پي جايگزينهاي مناسب بود تا شاهد تکرار و تداوم مشکلات دولت روحاني در دولت ديگر نباشيم».
شواهد نشان ميدهد که اصلاحطلبان همچنان از دولت روحاني نااميد نشدهاند و البته توقع دارند که رويکرد او به مطالبات اصلاحطلبي بيشتر شود. دو سال تا پايان کار دولت تدبير و اميد باقي است، بايد ديد روحاني ميتواند اصلاحطلبان را تا پايان با خود همراه نگه دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.