|

منافع ملی در اولویت بودجه قرار گیرد

دکتر نرسی قربان-اقتصاددان و عضو انجمن اقتصاد انرژی

منبع درآمد اصلی در بودجه کشور، نفت است و اکنون پیش‌بینی قیمت نفت حتی در آینده نزدیک به‌شدت مشکل شده ‌است و کارشناسان در‌این‌باره نظرات متفاوتی دارند. درهرحال دولت باید در بودجه سال آینده برای نفت قیمتی را پیش‌بینی کند و با درنظرگرفتن آن قیمت و بر مبنای آن، بودجه سال آینده کشور را تعیین کند. قیمتی که اکنون برای درآمدهای حاصل از نفت در بودجه پیش‌بینی شده است، تقریبا 54 دلار است که به نظر تعیین قیمت محتاطانه و تصمیمی درست به نظر می‌رسد. این احتمال وجود دارد که در سال آینده، قیمت نفت بین 60 تا 70 دلار در هر بشکه باشد و پیش‌بینی اکثر کارشناسان نیز همین امر است. به‌همین‌دلیل اگر بودجه سال آینده با قیمت هر بشکه نفت 54 دلار بسته شود، خطر و شرایط بحرانی، اقتصاد کشور را تهدید نخواهد کرد و این احتمال وجود دارد که با کمبود بودجه شدید مواجه‌ نشویم. تصمیم اوپک در اجلاس اخیر این بود که عرضه نفت در بازارهای جهانی بالاست و باید این میزان ثابت شود؛ ولی ایران، لیبی و ونزوئلا از این تصمیم منع شدند که یک امتیاز مهم برای ایران در مقایسه با سایر کشورها محسوب می‌شود؛ اما در شرایط فعلی تنها مسئله مورد توجه قیمت نفت نیست؛ بلکه به‌دست‌آوردن پول فروش نفت بسیار مهم‌تر از قیمت نفت است. اگر با مکانیسمی که اروپایی‌ها درباره آن صحبت می‌کنند، نتوانیم پول نفت را در بازار جهانی به دست بیاوریم؛ پس‌از‌آن مشکلاتی به وجود خواهد آمد که به قیمت نفت مربوط نخواهد شد؛ بلکه مسئله این است که دارایی‌ای وجود دارد که امکان دستیابی به آن نیست و معنای ساده‌اش این است که این احتمال وجود دارد که بتوانیم نفت را بفروش برسانیم؛ اما پول آن را به دست نیاوریم. در شرایطی که ممکن است کشور با چالش‌های پیش‌بینی‌نشده مواجه شود، نگاه ملی در تصمیم‌گیری درباره بودجه اهمیت پیدا می‌کند. بدون‌شک در همه مواقع، نگاه ملی به تصویب بودجه باید در اولویت نمایندگان مجلس و دولت قرار بگیرد و شکی در آن نیست که باید به تصویب بودجه نگاه ملی داشت؛ اما امری که نگاه ملی را از اولویت معمول به اولویت اصلی می‌رساند، این است که کشور ما اکنون در شرایط تحریم قرار دارد و مشخص نیست که تحریم‌های واردشده به کشور تا چه زمانی ادامه پیدا خواهد کرد. ایران اکنون از جانب کشورهای متعددی که عمده آن ایالات متحده آمریکا، عربستان و رژیم غاصب اسرائیل است، تحت فشار قرار گرفته است که در این شرایط، تحریم‌ها در زمینه‌های مختلف ازجمله انرژی و بازارهای مالی و پولی به کشور فشار وارد می‌کند. از سویی تصمیم اخیر اوپک مبنی بر کاهش میزان تولید نفت از سوی اعضا به‌ جز ایران، لیبی و ونزوئلا یک شکست بزرگ برای عربستان محسوب می‌شود. در چنین شرایطی باید عوامل و منافع ملی را در اولویت تعیین و تصویب بودجه قرار داد و نمایندگان باید ضرورت منافع ملی را در تصویب بودجه درک کنند. گروه‌هایی که پیش‌از‌این بودجه‌ای را برای حوزه انتخابیه خود در نظر داشته‌اند و اکنون فشار می‌آورند که این بودجه نباید کاهش پیدا کند، باید تغییر رویه دهند و مسائلی را که در اولویت نیستند، در تصویب بودجه حذف کنند. باید منابع اصلی تعیین‌شده در بودجه در مواردی تزریق شود که رفاه مردم را تأمین کند.

منبع درآمد اصلی در بودجه کشور، نفت است و اکنون پیش‌بینی قیمت نفت حتی در آینده نزدیک به‌شدت مشکل شده ‌است و کارشناسان در‌این‌باره نظرات متفاوتی دارند. درهرحال دولت باید در بودجه سال آینده برای نفت قیمتی را پیش‌بینی کند و با درنظرگرفتن آن قیمت و بر مبنای آن، بودجه سال آینده کشور را تعیین کند. قیمتی که اکنون برای درآمدهای حاصل از نفت در بودجه پیش‌بینی شده است، تقریبا 54 دلار است که به نظر تعیین قیمت محتاطانه و تصمیمی درست به نظر می‌رسد. این احتمال وجود دارد که در سال آینده، قیمت نفت بین 60 تا 70 دلار در هر بشکه باشد و پیش‌بینی اکثر کارشناسان نیز همین امر است. به‌همین‌دلیل اگر بودجه سال آینده با قیمت هر بشکه نفت 54 دلار بسته شود، خطر و شرایط بحرانی، اقتصاد کشور را تهدید نخواهد کرد و این احتمال وجود دارد که با کمبود بودجه شدید مواجه‌ نشویم. تصمیم اوپک در اجلاس اخیر این بود که عرضه نفت در بازارهای جهانی بالاست و باید این میزان ثابت شود؛ ولی ایران، لیبی و ونزوئلا از این تصمیم منع شدند که یک امتیاز مهم برای ایران در مقایسه با سایر کشورها محسوب می‌شود؛ اما در شرایط فعلی تنها مسئله مورد توجه قیمت نفت نیست؛ بلکه به‌دست‌آوردن پول فروش نفت بسیار مهم‌تر از قیمت نفت است. اگر با مکانیسمی که اروپایی‌ها درباره آن صحبت می‌کنند، نتوانیم پول نفت را در بازار جهانی به دست بیاوریم؛ پس‌از‌آن مشکلاتی به وجود خواهد آمد که به قیمت نفت مربوط نخواهد شد؛ بلکه مسئله این است که دارایی‌ای وجود دارد که امکان دستیابی به آن نیست و معنای ساده‌اش این است که این احتمال وجود دارد که بتوانیم نفت را بفروش برسانیم؛ اما پول آن را به دست نیاوریم. در شرایطی که ممکن است کشور با چالش‌های پیش‌بینی‌نشده مواجه شود، نگاه ملی در تصمیم‌گیری درباره بودجه اهمیت پیدا می‌کند. بدون‌شک در همه مواقع، نگاه ملی به تصویب بودجه باید در اولویت نمایندگان مجلس و دولت قرار بگیرد و شکی در آن نیست که باید به تصویب بودجه نگاه ملی داشت؛ اما امری که نگاه ملی را از اولویت معمول به اولویت اصلی می‌رساند، این است که کشور ما اکنون در شرایط تحریم قرار دارد و مشخص نیست که تحریم‌های واردشده به کشور تا چه زمانی ادامه پیدا خواهد کرد. ایران اکنون از جانب کشورهای متعددی که عمده آن ایالات متحده آمریکا، عربستان و رژیم غاصب اسرائیل است، تحت فشار قرار گرفته است که در این شرایط، تحریم‌ها در زمینه‌های مختلف ازجمله انرژی و بازارهای مالی و پولی به کشور فشار وارد می‌کند. از سویی تصمیم اخیر اوپک مبنی بر کاهش میزان تولید نفت از سوی اعضا به‌ جز ایران، لیبی و ونزوئلا یک شکست بزرگ برای عربستان محسوب می‌شود. در چنین شرایطی باید عوامل و منافع ملی را در اولویت تعیین و تصویب بودجه قرار داد و نمایندگان باید ضرورت منافع ملی را در تصویب بودجه درک کنند. گروه‌هایی که پیش‌از‌این بودجه‌ای را برای حوزه انتخابیه خود در نظر داشته‌اند و اکنون فشار می‌آورند که این بودجه نباید کاهش پیدا کند، باید تغییر رویه دهند و مسائلی را که در اولویت نیستند، در تصویب بودجه حذف کنند. باید منابع اصلی تعیین‌شده در بودجه در مواردی تزریق شود که رفاه مردم را تأمین کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.