|

آینه

اعتماد
خوانش سياسي يا تاريخي؟
عباس عبدي: تا هنگامي كه در چارچوب سياست هستيم تاريخ جز ابزار سياسي چيزي نخواهد بود. در وضعيت سياسي، تاريخ درست خوانده نمي‌شود. بلكه تاريخ در ذيل منافع سياسي و موقعيت روز بازخواني مي‌شود؛ به تعبير ديگر تاريخ دستكاري مي‌شود يا حداقل اينكه سوگيرانه بيان و تفسير مي‌شود و اين رفتار بيشترين لطمه را به فهم و درك تاريخي وارد مي‌كند. بنده البته مخالف اين نحوه خوانش گذشته نيستم ولي معتقدم دو نكته را بايد در نظر داشت؛ اولين نكته اينكه بايد بدانيم اين يك خوانش سياسي و نه تاريخي است و نخواهيم آنها را در چارچوب تاريخ عرضه كنيم و نكته دوم اين است كه چون سياسي است در اين صورت بايد منافع و ضرورت‌هاي اين خوانش را در هر مورد بيان كنيم؛ در حالي كه در مطالعه تاريخ چنين ضرورتي نيست، هر مطالعه‌اي تاريخي مفيد و ضروري است. از سوي ديگر گمان نكنيم كه سياست را بدون سوگيري مي‌توان گفت يا شنيد. اگر امروز محققي پيدا شود كه درباره كوروش يا هخامنشيان يا صفويه يا پهلوي مطالعه‌اي عميق ارائه دهد چون آن تاريخ در حال حاضر تبديل به سياست شده طرفداران يا مخالفان پيشاپيش آن را رد يا تأييد مي‌كنند. به علاوه اين نوع نگاه به گذشته نه‌تنها ما را از نگاه به آينده بازمي‌دارد، بلكه مُخِلّ سياست روز نيز هست. يكي از علل بي‌اعتباري تاريخي در ايران همين سوگيري سياسي نسبت به آن است كه تاريخ را از وجه علمي و به نسبت بي‌طرفانه‌اش دور كرده است؛ از اين رو پيشنهاد مي‌كنم كه نه فقط ميان اين دو خانواده بلكه سايرين نيز اجازه دهند داوري‌هاي تاريخي به آينده‌اي موكول شود كه اثرگذاري سياسي آنها در معادلات روز به حداقل برسد. هرچند اين نافي انتشار اسناد متقن و نه فقط خاطرات نيست.

ایران
راز سکوت اعراب در قبال فلسطین
قاسم محبعلی: واقعیت این است در حال حاضر عملا کشوری قدرتمند و دارای استقلال رأی در جهان عرب دیده نمی‌شود که بخواهد رویاروی اسرائیل بایستد. مصر بعد از بهار عربی و پس از آن روی‌کارآمدن عبدالفتاح السیسی دچار فروپاشی و تزلزل شد. سوریه با چالش‌های داخلی و مقابله با گروه‌های تروریستی دست‌وپنجه نرم می‌کند. دولت بی‌ثبات عراق که از برخی کمک‌های پنتاگون بهره‌مند است، به هر حال چاره‌ای جز لحاظ‌کردن نظرات آمريكا درخصوص مسائل منطقه ندارد. سایر کشورهای عربی به‌ویژه کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس هم هیچ‌گاه صاحب قدرت بالایی نبودند، این کشورها تنها راه امنیت خود را در گرو وابسته‌بودن به یک قدرت برتر فرامنطقه‌ای می‌بینند. این قدرت برتر در شرایط کنونی و مسائلی که در خاورمیانه وجود دارد، آمريكاست؛ کشوری که اسرائیل متحد درجه یک آن است و امنیت آن را امنیت ملی آمريكا تلقی می‌کند و بنابراین، این کشورها برای بهره‌مندشدن از پشتیبانی آمريكا برای حکومت و امنیت خود، سکوت یا صرفا مواضع تبلیغی و رسانه‌ای اتخاذ می‌کنند.

آفتاب
حرمت امامزاده و تلاش مطهری
هادی حق‌شناس: درباره آنچه که در مسیر قانونی CFT رخ داد باید اذعان داشت که در حدود 200 کشوری که در جهان عضو سازمان ملل هستند تقریبا دو یا سه کشور به کنوانسیون سی.اف.تی ملحق نشدند. در این میان نکته جالب اینجاست که مخالفان این الحاق معتقدند که در صورت تصویب لایحه CFT ایران نمی‌تواند به نهضت‌های آزادی‌بخش کمک مالی کند. این در حالی است که این سازمان‌ها خود نیز عضو CFT هستند. علاوه بر این به اسامی‌ای اشاره می‌شود که در صورت الحاق ایران به این لایحه مهم برای آنها مشکلاتی ایجاد می‌شود. حال آنکه اگر کسی حتی یک بار مفاد CFT را خوانده باشد، در می‌یابد که به هیچ روی چنین مسئله‌ای درباره افراد وجود ندارد. اما عده‌ای با این بهانه‌ها و با کارشکنی در مسیر قانون‌گذاری CFT سعی در ممانعت‌ورزیدن از تصویب این لایحه دارند. فرایند قانون‌گذاری در ایران این است که اگر مصوبه‌ای در مجلس تأیید شود و شورای نگهبان بار اول آن را تأیید نکند به مجلس بازمی‌گردد. اگر مجلس بر نظر خود اصرار کرد و باز هم شورای نگهبان آن را رد کرد به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارسال می‌شود. در واقع وظیفه مجمع تشخیص مصلحت این است اگر حکم و قانونی ولو خلاف شرع و قانون اساسی به تصویب مجلس برسد چنانچه به مصلحت کشور باشد مجمع می‌تواند آن را تصویب کند. اما در این میان، در سیر قانونی که در رابطه با CFT طی شد، هیئت نظارتی در مجمع شکل گرفت و این هیئت نظارت مصوبات مجلس را با سیاست‌های کلی نظام تطبیق داد که این خود جای ایراد دارد. زیرا فرض اولیه بر این است که سیاست‌های کلی نظام در چارچوب قانون اساسی است.

اعتماد
خوانش سياسي يا تاريخي؟
عباس عبدي: تا هنگامي كه در چارچوب سياست هستيم تاريخ جز ابزار سياسي چيزي نخواهد بود. در وضعيت سياسي، تاريخ درست خوانده نمي‌شود. بلكه تاريخ در ذيل منافع سياسي و موقعيت روز بازخواني مي‌شود؛ به تعبير ديگر تاريخ دستكاري مي‌شود يا حداقل اينكه سوگيرانه بيان و تفسير مي‌شود و اين رفتار بيشترين لطمه را به فهم و درك تاريخي وارد مي‌كند. بنده البته مخالف اين نحوه خوانش گذشته نيستم ولي معتقدم دو نكته را بايد در نظر داشت؛ اولين نكته اينكه بايد بدانيم اين يك خوانش سياسي و نه تاريخي است و نخواهيم آنها را در چارچوب تاريخ عرضه كنيم و نكته دوم اين است كه چون سياسي است در اين صورت بايد منافع و ضرورت‌هاي اين خوانش را در هر مورد بيان كنيم؛ در حالي كه در مطالعه تاريخ چنين ضرورتي نيست، هر مطالعه‌اي تاريخي مفيد و ضروري است. از سوي ديگر گمان نكنيم كه سياست را بدون سوگيري مي‌توان گفت يا شنيد. اگر امروز محققي پيدا شود كه درباره كوروش يا هخامنشيان يا صفويه يا پهلوي مطالعه‌اي عميق ارائه دهد چون آن تاريخ در حال حاضر تبديل به سياست شده طرفداران يا مخالفان پيشاپيش آن را رد يا تأييد مي‌كنند. به علاوه اين نوع نگاه به گذشته نه‌تنها ما را از نگاه به آينده بازمي‌دارد، بلكه مُخِلّ سياست روز نيز هست. يكي از علل بي‌اعتباري تاريخي در ايران همين سوگيري سياسي نسبت به آن است كه تاريخ را از وجه علمي و به نسبت بي‌طرفانه‌اش دور كرده است؛ از اين رو پيشنهاد مي‌كنم كه نه فقط ميان اين دو خانواده بلكه سايرين نيز اجازه دهند داوري‌هاي تاريخي به آينده‌اي موكول شود كه اثرگذاري سياسي آنها در معادلات روز به حداقل برسد. هرچند اين نافي انتشار اسناد متقن و نه فقط خاطرات نيست.

ایران
راز سکوت اعراب در قبال فلسطین
قاسم محبعلی: واقعیت این است در حال حاضر عملا کشوری قدرتمند و دارای استقلال رأی در جهان عرب دیده نمی‌شود که بخواهد رویاروی اسرائیل بایستد. مصر بعد از بهار عربی و پس از آن روی‌کارآمدن عبدالفتاح السیسی دچار فروپاشی و تزلزل شد. سوریه با چالش‌های داخلی و مقابله با گروه‌های تروریستی دست‌وپنجه نرم می‌کند. دولت بی‌ثبات عراق که از برخی کمک‌های پنتاگون بهره‌مند است، به هر حال چاره‌ای جز لحاظ‌کردن نظرات آمريكا درخصوص مسائل منطقه ندارد. سایر کشورهای عربی به‌ویژه کشورهای عرب حوزه خلیج‌فارس هم هیچ‌گاه صاحب قدرت بالایی نبودند، این کشورها تنها راه امنیت خود را در گرو وابسته‌بودن به یک قدرت برتر فرامنطقه‌ای می‌بینند. این قدرت برتر در شرایط کنونی و مسائلی که در خاورمیانه وجود دارد، آمريكاست؛ کشوری که اسرائیل متحد درجه یک آن است و امنیت آن را امنیت ملی آمريكا تلقی می‌کند و بنابراین، این کشورها برای بهره‌مندشدن از پشتیبانی آمريكا برای حکومت و امنیت خود، سکوت یا صرفا مواضع تبلیغی و رسانه‌ای اتخاذ می‌کنند.

آفتاب
حرمت امامزاده و تلاش مطهری
هادی حق‌شناس: درباره آنچه که در مسیر قانونی CFT رخ داد باید اذعان داشت که در حدود 200 کشوری که در جهان عضو سازمان ملل هستند تقریبا دو یا سه کشور به کنوانسیون سی.اف.تی ملحق نشدند. در این میان نکته جالب اینجاست که مخالفان این الحاق معتقدند که در صورت تصویب لایحه CFT ایران نمی‌تواند به نهضت‌های آزادی‌بخش کمک مالی کند. این در حالی است که این سازمان‌ها خود نیز عضو CFT هستند. علاوه بر این به اسامی‌ای اشاره می‌شود که در صورت الحاق ایران به این لایحه مهم برای آنها مشکلاتی ایجاد می‌شود. حال آنکه اگر کسی حتی یک بار مفاد CFT را خوانده باشد، در می‌یابد که به هیچ روی چنین مسئله‌ای درباره افراد وجود ندارد. اما عده‌ای با این بهانه‌ها و با کارشکنی در مسیر قانون‌گذاری CFT سعی در ممانعت‌ورزیدن از تصویب این لایحه دارند. فرایند قانون‌گذاری در ایران این است که اگر مصوبه‌ای در مجلس تأیید شود و شورای نگهبان بار اول آن را تأیید نکند به مجلس بازمی‌گردد. اگر مجلس بر نظر خود اصرار کرد و باز هم شورای نگهبان آن را رد کرد به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارسال می‌شود. در واقع وظیفه مجمع تشخیص مصلحت این است اگر حکم و قانونی ولو خلاف شرع و قانون اساسی به تصویب مجلس برسد چنانچه به مصلحت کشور باشد مجمع می‌تواند آن را تصویب کند. اما در این میان، در سیر قانونی که در رابطه با CFT طی شد، هیئت نظارتی در مجمع شکل گرفت و این هیئت نظارت مصوبات مجلس را با سیاست‌های کلی نظام تطبیق داد که این خود جای ایراد دارد. زیرا فرض اولیه بر این است که سیاست‌های کلی نظام در چارچوب قانون اساسی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.