شمشيرهاي آخته نگران!
گيتي صفرزاده
بهخاطر نظر قرصومحکم همسرم که عقيده دارد هر خوردني و نوشيدني که با آتش آماده شود مزهاش توماني هفت صنار با آنچه که با نيروي برق پخته يا گرم بشود فرق دارد، چاي روزانهمان را هيچوقت با کتريهاي برقي آماده نميکنيم، اما سالهاست دل هردويمان براي داشتن يکي از آن سماورهاي قديمي لک زده. من هروقت اسم سماور ميآيد، ناخودآگاه ياد مصطفي عالينسب ميافتم. قديميترها حتما سماور معروف به عالينسب را به خاطر دارند و نسل جديد هم ممکن است روي بدنه سماور جديدي که خريدهاند نشان عالينسب را ديده باشند. افراد کنجکاو با يک جستوجوي ساده در شبکههای مجازي ميتوانند زندگينامه اين فرد از زماني که در دوران دکتر مصدق سماور توليدياش تبديل به نماد مبارزه با انگليس شد تا مناصب سياسي- اقتصادياش در دهه اول انقلاب را پيدا کنند و بخوانند.
من البته هيچوقت از نزديک مصطفي عالينسب را نديدم و از اين منظر قضاوتي درباره شخصيت ايشان ندارم، اما نزديک به 20 سال پيش بهواسطه شخص بزرگواري، مصاحبهها و گفتوگوهايي را که زماني با آشنايان و بهخصوص کارگران کارخانه ايشان انجام شده بود، خواندم. نکتهاي که آن زمان در خواندن آن گفتوگوها براي من جالب بود، تلاش و دقتنظر اين فرد براي فراهمکردن زمینه و شرايط مناسب براي کارکردن آدمها بود. امروز که آشفتگي در شرايط اقتصادي باعث زمينگيري خيلي از فعاليتهاي توليدي شده، خيلي زياد ياد آن صحبتها ميافتم. به اندازه هر شهروند ديگري متوجه هستم که عدم ثبات بازار و تصميمگيريهاي لحظهاي و روشننبودن قوانين و از همه بدتر وجود رانت و فساد در بدنه بخش مهمي از مراکز اقتصادي، باعث شده که توليدکنندگان و فعالان اقتصادي که از موهبت رفاقت و روابط بهرهمند نيستند، در وضعيت نامناسبی قرار بگيرند، اما همچنان بهعنوان يک شهروند که با دوست و آشنا و همسايه و همکار در ارتباط است، متوجه هستم که در فرهنگ ما ماجراي سرمايهگذاري تغيير اساسي کرده است؛ يعني هرکدام از ما اگر ملزومات اوليه زندگي را هم داشته باشيم باز ترجيح ميدهيم پول
اضافيمان را به اين شکل سرمايهگذاري کنيم که يک خانه را دو خانه، يک ماشين را دو ماشين و يک طلا را دو طلا کنيم. احتمالا توجيهمان هم اين است که نگران آينده فرزندان و بازماندگان و نبيره و نديدههايمان هستيم، آن هم در مملکتي که شب ميخوابيم و صبح يا دلارش دوبرابر شده يا بنزينش آزاد يا يک شگفتي اقتصادي ديگری از راه رسيده. قبل از اينکه با شمشير تيز واقعبينان آيندهنگر دونيم بشوم، فقط ميخواستم اين نکته را بگويم که روزگار بيروني در اين بخش از کره زمين کمابيش قرنها به همين شکل بوده است، اما هميشه آدمهايي بودهاند که روزگار درونشان اين بود که سرمايهگذاري يعني کاري انجام دهيم که آدمهاي ديگري هم
به واسطه آن ارتزاق کنند، صاحب خانه و زندگي بشوند و از برکت آن، هم مالما بيشتر شود و هم روزگار همگيمان خوشتر. حالا شايد تغيير نگاه دروني ما باعث شده که اين برکت از زندگيهايمان برود و ديگر هيچ سرمايهگذاري نگرانيمان را از آينده کم نکند.
حالا به قول آن ديالوگ تئاتري باشکوه، اي شمشيرهاي آخته فروآييد!
بهخاطر نظر قرصومحکم همسرم که عقيده دارد هر خوردني و نوشيدني که با آتش آماده شود مزهاش توماني هفت صنار با آنچه که با نيروي برق پخته يا گرم بشود فرق دارد، چاي روزانهمان را هيچوقت با کتريهاي برقي آماده نميکنيم، اما سالهاست دل هردويمان براي داشتن يکي از آن سماورهاي قديمي لک زده. من هروقت اسم سماور ميآيد، ناخودآگاه ياد مصطفي عالينسب ميافتم. قديميترها حتما سماور معروف به عالينسب را به خاطر دارند و نسل جديد هم ممکن است روي بدنه سماور جديدي که خريدهاند نشان عالينسب را ديده باشند. افراد کنجکاو با يک جستوجوي ساده در شبکههای مجازي ميتوانند زندگينامه اين فرد از زماني که در دوران دکتر مصدق سماور توليدياش تبديل به نماد مبارزه با انگليس شد تا مناصب سياسي- اقتصادياش در دهه اول انقلاب را پيدا کنند و بخوانند.
من البته هيچوقت از نزديک مصطفي عالينسب را نديدم و از اين منظر قضاوتي درباره شخصيت ايشان ندارم، اما نزديک به 20 سال پيش بهواسطه شخص بزرگواري، مصاحبهها و گفتوگوهايي را که زماني با آشنايان و بهخصوص کارگران کارخانه ايشان انجام شده بود، خواندم. نکتهاي که آن زمان در خواندن آن گفتوگوها براي من جالب بود، تلاش و دقتنظر اين فرد براي فراهمکردن زمینه و شرايط مناسب براي کارکردن آدمها بود. امروز که آشفتگي در شرايط اقتصادي باعث زمينگيري خيلي از فعاليتهاي توليدي شده، خيلي زياد ياد آن صحبتها ميافتم. به اندازه هر شهروند ديگري متوجه هستم که عدم ثبات بازار و تصميمگيريهاي لحظهاي و روشننبودن قوانين و از همه بدتر وجود رانت و فساد در بدنه بخش مهمي از مراکز اقتصادي، باعث شده که توليدکنندگان و فعالان اقتصادي که از موهبت رفاقت و روابط بهرهمند نيستند، در وضعيت نامناسبی قرار بگيرند، اما همچنان بهعنوان يک شهروند که با دوست و آشنا و همسايه و همکار در ارتباط است، متوجه هستم که در فرهنگ ما ماجراي سرمايهگذاري تغيير اساسي کرده است؛ يعني هرکدام از ما اگر ملزومات اوليه زندگي را هم داشته باشيم باز ترجيح ميدهيم پول
اضافيمان را به اين شکل سرمايهگذاري کنيم که يک خانه را دو خانه، يک ماشين را دو ماشين و يک طلا را دو طلا کنيم. احتمالا توجيهمان هم اين است که نگران آينده فرزندان و بازماندگان و نبيره و نديدههايمان هستيم، آن هم در مملکتي که شب ميخوابيم و صبح يا دلارش دوبرابر شده يا بنزينش آزاد يا يک شگفتي اقتصادي ديگری از راه رسيده. قبل از اينکه با شمشير تيز واقعبينان آيندهنگر دونيم بشوم، فقط ميخواستم اين نکته را بگويم که روزگار بيروني در اين بخش از کره زمين کمابيش قرنها به همين شکل بوده است، اما هميشه آدمهايي بودهاند که روزگار درونشان اين بود که سرمايهگذاري يعني کاري انجام دهيم که آدمهاي ديگري هم
به واسطه آن ارتزاق کنند، صاحب خانه و زندگي بشوند و از برکت آن، هم مالما بيشتر شود و هم روزگار همگيمان خوشتر. حالا شايد تغيير نگاه دروني ما باعث شده که اين برکت از زندگيهايمان برود و ديگر هيچ سرمايهگذاري نگرانيمان را از آينده کم نکند.
حالا به قول آن ديالوگ تئاتري باشکوه، اي شمشيرهاي آخته فروآييد!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.