|

ابلاغ دستورالعمل «امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر» به مدارس

شهرزاد همتی: معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش‌وپرورش از تدوین و ابلاغ دستورالعمل امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر خبر داد و گفت: دو ساختار تحت عنوان «یاوران معروف» و «یادآوران معروف» هم تعریف شده است و در هر کلاس یک یاور معروف داریم که معارف مهم را بسط و نشر می‌دهد. علیرضا کاظمی در توضیح این طرح تأکید کرده است: در حوزه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر با تمرکز بر «معروف»، کارهایی را دنبال می‌کنیم و به‌تازگی برای اولین‌بار دستورالعمل امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر را آماده و شورای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر را در ادارات و مدارس فعال کردیم. به گفته او، سه محتوا برای دوره ابتدایی، دوره متوسطه و برای خانواده‌ها نیز آماده شده است که «راست‌گویی» و ‌«کار و تلاش» در راستای اقتصاد مقاومتی و حمایت از کالای ایرانی و «احسان به پدر و مادر» موضوع هرکدام از آنهاست. کاظمی می‌گوید: این برنامه از همین مهرماه و هم‌زمان با شروع سال تحصیلی اجرا می‌شود.
امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، جزء جدایی‌ناپذیر مدارس و برنامه‌های پرورشی در همه مقاطع تحصیلی است. چه در دهه 60 و 70 و نگاه پادگانی به مدارس که حتی پوشیدن جوراب رنگی دانش‌آموز را تا اخراج از مدرسه می‌کشاند و چه امروز که مدارس تلاش می‌کنند فضای شاد و آرام‌تری را برای دانش‌آموزان مهیا کنند. به هر ترتیب مربیان پرورشی و آموزش‌هایی از این دست و هسته مشاوره جزء جدایی‌ناپذیر خاطره آنهایی است که در آن سال‌ها پشت نیمکت‌های مدرسه نشسته‌اند و احتمالا با خواندن این خبر دوباره خاطرات گذشته در ذهنشان بالا و پایین شد.
نوری، مدیر یکی از مدارس منطقه 12، درباره این بخش‌نامه‌ که معاون پرورشی وزیر آموزش‌وپرورش درباره‌اش سخن گفته می‌گوید: این بخش‌نامه هنوز به ما ابلاغ نشده است و من نمی‌دانم چطور می‌خواهند از مهرماه آن را اجرائی کنند. او همچنین در پاسخ به این سؤال که این بخش‌نامه چقدر می‌تواند به‌نوعی بازگشت به شیوه آموزشی و پرورشی در دهه 60 و 70 باشد، می‌گوید: من از سال 67 در آموزش‌وپرورش استخدام شده‌ام و به شما قول می‌دهم دیگر مدارس به آن شکل برنخواهند گشت. زمانی اگر دانش‌آموز دختری زیر ابرویش را مرتب می‌کرد، از مدرسه اخراج می‌شد یا مدارسی که چادر در آنها اجبار بود، اگر دانش‌آموزشان را بدون چادر در خیابان می‌دیدند عذرش را می‌خواستند، اما حالا به دانش‌آموز آزادی عمل بیشتری داده می‌شود و حتی مدیران و معاونان سعی می‌کنند بچه‌ها را وادار به استفاده از رنگ‌های شاد بکنند». این معلم آموزش‌وپرورش در ادامه تأکید می‌کند: آيين‌نامه‌اي كه درباره پوشش دانش‌آموزان در مدارس ملاك عمل است، تصويبش به سال 79 برمي‌گردد، بنابراين مي‌شود گفت اين آيين‌نامه برای دهه 80 است، اما مدارس به‌ویژه مدارس غیرانتفاعی خیلی به آن پایبند نیستند. خود من به‌عنوان مدیر یک مدرسه دولتی در منطقه‌ای مذهبی، تا‌به‌حال نشده از شاگردی سؤال کنم که بر فرض رنگ ابروهایت تغییر کرده و او را در شرایط سخت بگذارم، چون فکر می‌کنم او خانواده دارد و آنها در جریان امور او هستند، اما قطعا اگر والدینش به مدرسه بیایند، به آنها تذکر می‌دهم. اکنون دوره پادشاهی دانش‌آموزان است و من فکر می‌کنم این طرح اعلام‌شده از سوی معاون وزیر، صرفا یک طرح تشویقی برای دانش‌آموزان برای بازگشت به باورهای دینی است و بنا نخواهد بود دوباره بگیروببندهای قدیمی را در مدارس اجرا کنند».
اما تجزیه و تحلیل این حرف‌ها برای آنها که در سال‌های اول انقلاب دانش‌آموز بودند، شاید کمی دشوار به نظر برسد، لیلا مودتی، دانشجوی دکترای مدیریت تربیتی و معلم دراین‌باره به «شرق» می‌گوید: به خاطر دارم یکی از همکلاسی‌هایم صورت پرمویی داشت، هربار که مدرسه تعطیل می‌شد، تا خانه عذاب می‌کشید، چون مدرسه ما نزدیک یک دبیرستان پسرانه بود و پسرها بعد از تعطیلی مدرسه او را دست می‌انداختند و سیبیلو صدایش می‌کردند. مادر این دختر هشت ماه جنگید تا توانست مدرسه را مجاب کند که این دختر صورتش را دکلره کند، تا موهای صورتش بی‌رنگ شود و بتواند از این خجالت راحت شود، اما پس از اینکه اجازه مدرسه را گرفت و صورتش را دکلره کرد، گویا به گوش مدیر منطقه رسید و هم مدیر توبیخ شد و هم دانش‌آموز را سه روز اخراج کردند.
وی می‌افزاید: حال اینکه باید به آن دختر از طرف مدرسه اعتمادبه‌نفس داده می‌شد تا خودش را دوست داشته باشد و بداند این یک مسئله فیزیولوژیکی است و ربطی به دختر و پسربودن ندارد جداست، اما سخت‌گیری‌ها عجیب بود. ما در مدرسه‌ای درس می‌خواندیم که فقط اجازه استفاده از جوراب قهوه‌ای، سفید و مشکی و سورمه‌ای داشتیم و دو نفر از بچه‌ها مأمور و مبصر جلوی در بودند و هر روز هم کیف ما را چک می‌کردند که مبادا آینه با خود ببریم. با خفت شلوارمان را بالا می‌کشیدیم تا مبادا خدایی‌نکرده با جوراب رنگی، آبروی مدرسه را زیر سؤال ببریم. اگر آموزش‌وپرورش می‌خواهد باورها و اعتقادات دینی را به دانش‌آموزان آموزش بدهد، باید بسیار مراقب باشد تا دوباره احساس تلخی که ما در مدرسه‌ها تجربه کردیم به خورد بچه‌ها داده نشود و آنها را هم دین‌زده نکند.
بخش عمده‌ای از خاطرات کودکی و نوجوانی در مدارس می‌گذرد و در مدرسه شخصیت اجتماعی دانش‌آموزان شکل می‌گیرد. به گفته مهرداد مسعودی، معلم پرورشی در منطقه 16،‌ تلاش امروز آموزش‌وپرورش احیای دوباره معلمان پرورشی در قالبی استاندارد است. مسعودی می‌گوید: به‌صورت کلی امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، جزء پایه‌های دینی هستند و شاید گاردی که امروز در برابر امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در برخی از بدنه‌های اجتماعی وجود دارد، به‌دلیل نبود آموزش صحیح این واجبات دین است. وی افزود: بنا نیست در مدارس به دانش‌آموزان ارعاب هم‌کلاسی یا تهدیدکردن آموزش داده شود، اما معروفی مانند نیکی به والدین، دروغ‌نگفتن و انجام واجبات دینی باید با زبانی صحیح و درست به آنها آموزش داده ‌شود و دلیل این کار هم صرفا می‌تواند بازگشت دوباره به اصل خویشتن باشد.

شهرزاد همتی: معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش‌وپرورش از تدوین و ابلاغ دستورالعمل امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر خبر داد و گفت: دو ساختار تحت عنوان «یاوران معروف» و «یادآوران معروف» هم تعریف شده است و در هر کلاس یک یاور معروف داریم که معارف مهم را بسط و نشر می‌دهد. علیرضا کاظمی در توضیح این طرح تأکید کرده است: در حوزه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر با تمرکز بر «معروف»، کارهایی را دنبال می‌کنیم و به‌تازگی برای اولین‌بار دستورالعمل امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر را آماده و شورای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر را در ادارات و مدارس فعال کردیم. به گفته او، سه محتوا برای دوره ابتدایی، دوره متوسطه و برای خانواده‌ها نیز آماده شده است که «راست‌گویی» و ‌«کار و تلاش» در راستای اقتصاد مقاومتی و حمایت از کالای ایرانی و «احسان به پدر و مادر» موضوع هرکدام از آنهاست. کاظمی می‌گوید: این برنامه از همین مهرماه و هم‌زمان با شروع سال تحصیلی اجرا می‌شود.
امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، جزء جدایی‌ناپذیر مدارس و برنامه‌های پرورشی در همه مقاطع تحصیلی است. چه در دهه 60 و 70 و نگاه پادگانی به مدارس که حتی پوشیدن جوراب رنگی دانش‌آموز را تا اخراج از مدرسه می‌کشاند و چه امروز که مدارس تلاش می‌کنند فضای شاد و آرام‌تری را برای دانش‌آموزان مهیا کنند. به هر ترتیب مربیان پرورشی و آموزش‌هایی از این دست و هسته مشاوره جزء جدایی‌ناپذیر خاطره آنهایی است که در آن سال‌ها پشت نیمکت‌های مدرسه نشسته‌اند و احتمالا با خواندن این خبر دوباره خاطرات گذشته در ذهنشان بالا و پایین شد.
نوری، مدیر یکی از مدارس منطقه 12، درباره این بخش‌نامه‌ که معاون پرورشی وزیر آموزش‌وپرورش درباره‌اش سخن گفته می‌گوید: این بخش‌نامه هنوز به ما ابلاغ نشده است و من نمی‌دانم چطور می‌خواهند از مهرماه آن را اجرائی کنند. او همچنین در پاسخ به این سؤال که این بخش‌نامه چقدر می‌تواند به‌نوعی بازگشت به شیوه آموزشی و پرورشی در دهه 60 و 70 باشد، می‌گوید: من از سال 67 در آموزش‌وپرورش استخدام شده‌ام و به شما قول می‌دهم دیگر مدارس به آن شکل برنخواهند گشت. زمانی اگر دانش‌آموز دختری زیر ابرویش را مرتب می‌کرد، از مدرسه اخراج می‌شد یا مدارسی که چادر در آنها اجبار بود، اگر دانش‌آموزشان را بدون چادر در خیابان می‌دیدند عذرش را می‌خواستند، اما حالا به دانش‌آموز آزادی عمل بیشتری داده می‌شود و حتی مدیران و معاونان سعی می‌کنند بچه‌ها را وادار به استفاده از رنگ‌های شاد بکنند». این معلم آموزش‌وپرورش در ادامه تأکید می‌کند: آيين‌نامه‌اي كه درباره پوشش دانش‌آموزان در مدارس ملاك عمل است، تصويبش به سال 79 برمي‌گردد، بنابراين مي‌شود گفت اين آيين‌نامه برای دهه 80 است، اما مدارس به‌ویژه مدارس غیرانتفاعی خیلی به آن پایبند نیستند. خود من به‌عنوان مدیر یک مدرسه دولتی در منطقه‌ای مذهبی، تا‌به‌حال نشده از شاگردی سؤال کنم که بر فرض رنگ ابروهایت تغییر کرده و او را در شرایط سخت بگذارم، چون فکر می‌کنم او خانواده دارد و آنها در جریان امور او هستند، اما قطعا اگر والدینش به مدرسه بیایند، به آنها تذکر می‌دهم. اکنون دوره پادشاهی دانش‌آموزان است و من فکر می‌کنم این طرح اعلام‌شده از سوی معاون وزیر، صرفا یک طرح تشویقی برای دانش‌آموزان برای بازگشت به باورهای دینی است و بنا نخواهد بود دوباره بگیروببندهای قدیمی را در مدارس اجرا کنند».
اما تجزیه و تحلیل این حرف‌ها برای آنها که در سال‌های اول انقلاب دانش‌آموز بودند، شاید کمی دشوار به نظر برسد، لیلا مودتی، دانشجوی دکترای مدیریت تربیتی و معلم دراین‌باره به «شرق» می‌گوید: به خاطر دارم یکی از همکلاسی‌هایم صورت پرمویی داشت، هربار که مدرسه تعطیل می‌شد، تا خانه عذاب می‌کشید، چون مدرسه ما نزدیک یک دبیرستان پسرانه بود و پسرها بعد از تعطیلی مدرسه او را دست می‌انداختند و سیبیلو صدایش می‌کردند. مادر این دختر هشت ماه جنگید تا توانست مدرسه را مجاب کند که این دختر صورتش را دکلره کند، تا موهای صورتش بی‌رنگ شود و بتواند از این خجالت راحت شود، اما پس از اینکه اجازه مدرسه را گرفت و صورتش را دکلره کرد، گویا به گوش مدیر منطقه رسید و هم مدیر توبیخ شد و هم دانش‌آموز را سه روز اخراج کردند.
وی می‌افزاید: حال اینکه باید به آن دختر از طرف مدرسه اعتمادبه‌نفس داده می‌شد تا خودش را دوست داشته باشد و بداند این یک مسئله فیزیولوژیکی است و ربطی به دختر و پسربودن ندارد جداست، اما سخت‌گیری‌ها عجیب بود. ما در مدرسه‌ای درس می‌خواندیم که فقط اجازه استفاده از جوراب قهوه‌ای، سفید و مشکی و سورمه‌ای داشتیم و دو نفر از بچه‌ها مأمور و مبصر جلوی در بودند و هر روز هم کیف ما را چک می‌کردند که مبادا آینه با خود ببریم. با خفت شلوارمان را بالا می‌کشیدیم تا مبادا خدایی‌نکرده با جوراب رنگی، آبروی مدرسه را زیر سؤال ببریم. اگر آموزش‌وپرورش می‌خواهد باورها و اعتقادات دینی را به دانش‌آموزان آموزش بدهد، باید بسیار مراقب باشد تا دوباره احساس تلخی که ما در مدرسه‌ها تجربه کردیم به خورد بچه‌ها داده نشود و آنها را هم دین‌زده نکند.
بخش عمده‌ای از خاطرات کودکی و نوجوانی در مدارس می‌گذرد و در مدرسه شخصیت اجتماعی دانش‌آموزان شکل می‌گیرد. به گفته مهرداد مسعودی، معلم پرورشی در منطقه 16،‌ تلاش امروز آموزش‌وپرورش احیای دوباره معلمان پرورشی در قالبی استاندارد است. مسعودی می‌گوید: به‌صورت کلی امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، جزء پایه‌های دینی هستند و شاید گاردی که امروز در برابر امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در برخی از بدنه‌های اجتماعی وجود دارد، به‌دلیل نبود آموزش صحیح این واجبات دین است. وی افزود: بنا نیست در مدارس به دانش‌آموزان ارعاب هم‌کلاسی یا تهدیدکردن آموزش داده شود، اما معروفی مانند نیکی به والدین، دروغ‌نگفتن و انجام واجبات دینی باید با زبانی صحیح و درست به آنها آموزش داده ‌شود و دلیل این کار هم صرفا می‌تواند بازگشت دوباره به اصل خویشتن باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.