|

فیلم‌های اجتماعی به حاشیه رانده می‌شوند

امیرحسین علم‌الهدی : صرف‌نظر از وضعیت سیاسی و اجتماعی کشور و تسری نگرانی از آینده در بین مردم به دلایل بیشتر اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم در همه ابعاد سبد خانوار از اینکه مردمی که به سینما می‌روند انتظار داشته باشیم به‌جای دیدن فیلم «هزارپا» به دیدن فیلم‌های اجتماعی بروند، کمی دور از ارزیابی کارشناسی و طبیعی است که سینمای کمدی و طنز در وضعیت استرس همه‌گیر اجتماع مورد اقبال توده قرار بگیرد تا سینمایی که می‌خواهد آسیب‌های اجتماعی را بر پرده نقره‌ای بازگو کند. مردم به اندازه کافی خود درگیر آسیب‌های مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، آموزشی و فرهنگی هستند که از دیدن فیلم‌های اجتماعی این روزها دلزده شوند. صرف‌نظر از اینکه حتما باید فیلم «شعله‌ور» مورد استقبال قرار گیرد، به‌دلیل کیفیت این فیلم که خود این تحلیل کیفی این فیلم در میان منتقدان جای اماواگر دارد، اما بپذیریم که سیاست‌های سخت‌گیرانه دولت در مواجهه با صدور پروانه ساخت و نمایش فیلم‌های متفاوت، یکی دیگر از دلایل کم‌رونق‌بودن سینمای اجتماعی در این روزهاست و مردم انتظار دارند حداقل سینما نسبت به بحران‌های جلوی چشمشان حال نه «جلوتر»، بلکه همگام با این بحران‌ها باشد تا حداقل خود و بحران‌هایشان را در پرده سینما به نظاره بنشینند؛ البته اگر حال و حوصله این نظاره‌گری را به دلیل آوار آسیب‌ها بر سرشان داشته باشند. هرچند متولیان سینما چنان در برابر چالش‌های اجتماعی خود را به خواب زده‌اند که گویا همه‌چیز بر وفق مراد است و جامعه به‌جز طنز و لودگی فاقد مشکل دیگری است و در خلوت خود نیز برای راحتی وجدان خود حتما بیان می‌کنند که نمی‌دانیم چرا سینما دچار چنین «ریخت مضحکی» شده است. سینمای اجتماعی جسور و پرسشگر است و می‌دانیم که مدیران دستگاه‌های ریز و درشت این کشور از «سؤال جسورانه» بدشان می‌آید و ترجیح می‌دهند «میزشان» را سفت بچسبند تا همچنان «شیفته خدمت» بمانند و البته این دیده‌شدن شیفتگی نسبت به بالادستی‌ها تعریف دارد وگرنه فرودستان (از منظر نگاه حاکم بر مدیران این کلمه فرودستان را به‌کار می‌برم وگرنه قرار بود حاکمان خادمان مردم باشند و نه مردم فرودستان حاکمان!) که نگاهشان به مدیران همراه با طنز تلخ همیشه همراه است. در زمانه‌ای که حتی یک فیلم کمدی توقیف و با محدودیت نمایش مواجه نمی‌شود و فیلم‌های اجتماعی مانند «خانه پدری» و «آشغال‌های دوست‌داشتنی» متهم به بحران‌سازی می‌شوند، خب طبیعی است که فیلم‌های اجتماعی به‌مرور در حاشیه رانده می‌شوند و فیلم‌های کمدی و طنز و فانتزی و... سرمدار سینمای ایران می‌شوند. در یادداشت قبلی هم اشاره کردم که تعادل بین مضامین سینمای ایران به دلیل سوءمدیریت به‌هم خورده است و نمی‌توان این تعادل را در بین سیاست‌های نظارتی دولت به‌وضوح مشاهده کرد و اگر این وضوح دیده می‌شد، در مواجهه رئیس محترم سازمان سینمایی کشور با کارگردان فیلم خانه پدری شاهد این جمله متأثر‌کننده نبودیم که فرمودند: اینکه فیلمی بسازی و هیچ‌گونه زیر بار اصلاحات نروی، هم عجیب است. و این جمله مصداق بارز تعریف مواجهه مدیران دولتی با فیلم‌سازان متفکر این سرزمین است و نمی‌دانم چرا از این وضعیت پیش‌آمده برای سینما متعجب هستیم.

امیرحسین علم‌الهدی : صرف‌نظر از وضعیت سیاسی و اجتماعی کشور و تسری نگرانی از آینده در بین مردم به دلایل بیشتر اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم در همه ابعاد سبد خانوار از اینکه مردمی که به سینما می‌روند انتظار داشته باشیم به‌جای دیدن فیلم «هزارپا» به دیدن فیلم‌های اجتماعی بروند، کمی دور از ارزیابی کارشناسی و طبیعی است که سینمای کمدی و طنز در وضعیت استرس همه‌گیر اجتماع مورد اقبال توده قرار بگیرد تا سینمایی که می‌خواهد آسیب‌های اجتماعی را بر پرده نقره‌ای بازگو کند. مردم به اندازه کافی خود درگیر آسیب‌های مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، آموزشی و فرهنگی هستند که از دیدن فیلم‌های اجتماعی این روزها دلزده شوند. صرف‌نظر از اینکه حتما باید فیلم «شعله‌ور» مورد استقبال قرار گیرد، به‌دلیل کیفیت این فیلم که خود این تحلیل کیفی این فیلم در میان منتقدان جای اماواگر دارد، اما بپذیریم که سیاست‌های سخت‌گیرانه دولت در مواجهه با صدور پروانه ساخت و نمایش فیلم‌های متفاوت، یکی دیگر از دلایل کم‌رونق‌بودن سینمای اجتماعی در این روزهاست و مردم انتظار دارند حداقل سینما نسبت به بحران‌های جلوی چشمشان حال نه «جلوتر»، بلکه همگام با این بحران‌ها باشد تا حداقل خود و بحران‌هایشان را در پرده سینما به نظاره بنشینند؛ البته اگر حال و حوصله این نظاره‌گری را به دلیل آوار آسیب‌ها بر سرشان داشته باشند. هرچند متولیان سینما چنان در برابر چالش‌های اجتماعی خود را به خواب زده‌اند که گویا همه‌چیز بر وفق مراد است و جامعه به‌جز طنز و لودگی فاقد مشکل دیگری است و در خلوت خود نیز برای راحتی وجدان خود حتما بیان می‌کنند که نمی‌دانیم چرا سینما دچار چنین «ریخت مضحکی» شده است. سینمای اجتماعی جسور و پرسشگر است و می‌دانیم که مدیران دستگاه‌های ریز و درشت این کشور از «سؤال جسورانه» بدشان می‌آید و ترجیح می‌دهند «میزشان» را سفت بچسبند تا همچنان «شیفته خدمت» بمانند و البته این دیده‌شدن شیفتگی نسبت به بالادستی‌ها تعریف دارد وگرنه فرودستان (از منظر نگاه حاکم بر مدیران این کلمه فرودستان را به‌کار می‌برم وگرنه قرار بود حاکمان خادمان مردم باشند و نه مردم فرودستان حاکمان!) که نگاهشان به مدیران همراه با طنز تلخ همیشه همراه است. در زمانه‌ای که حتی یک فیلم کمدی توقیف و با محدودیت نمایش مواجه نمی‌شود و فیلم‌های اجتماعی مانند «خانه پدری» و «آشغال‌های دوست‌داشتنی» متهم به بحران‌سازی می‌شوند، خب طبیعی است که فیلم‌های اجتماعی به‌مرور در حاشیه رانده می‌شوند و فیلم‌های کمدی و طنز و فانتزی و... سرمدار سینمای ایران می‌شوند. در یادداشت قبلی هم اشاره کردم که تعادل بین مضامین سینمای ایران به دلیل سوءمدیریت به‌هم خورده است و نمی‌توان این تعادل را در بین سیاست‌های نظارتی دولت به‌وضوح مشاهده کرد و اگر این وضوح دیده می‌شد، در مواجهه رئیس محترم سازمان سینمایی کشور با کارگردان فیلم خانه پدری شاهد این جمله متأثر‌کننده نبودیم که فرمودند: اینکه فیلمی بسازی و هیچ‌گونه زیر بار اصلاحات نروی، هم عجیب است. و این جمله مصداق بارز تعریف مواجهه مدیران دولتی با فیلم‌سازان متفکر این سرزمین است و نمی‌دانم چرا از این وضعیت پیش‌آمده برای سینما متعجب هستیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.