محمدرضا زائري: ممنوعالمنبر شدم
شرق: محمدرضا زائری در توييتر شخصياش از ممنوعالمنبرشدنش در ماه محرم خبر داده و نوشته است: «صبح تماس گرفتند كه تحت فشار هستند براي لغو سخنرانيهاي دهه اول! بعد از تلويزيون گفتند كه ضبط برنامه لغو شده! عصر هم مسئول هيئت دهه دوم تماس داشت و عذرخواهي و اظهار ناراحتي! 40 سال قبل قرار بود آريانپور ماركسيسم را تدريس كند و اكنون من از روضهخواني و منبر امام حسين منع ميشوم!». او در متن كاملتري هم در كانال تلگرامي خود در اين باره نوشته است: «در طول ماههاي گذشته بارها افرادي از من پرسيدهاند كه آيا به خاطر حرفهايت تحت فشار قرار نميگيري؟ و من سكوت را ترجيح دادهام.
نگفتهام كه چگونه سال گذشته نشريهمان بيصدا تعطيل شده، نگفتهام كه ماههاي اخير در يك مؤسسه فرهنگي مشغول بودهام و به شكل غيرمستقيم عذرم را خواستهاند، نگفتهام كه دستور رسيده كتابخانه تخصصي امام حسين و عاشورا را تخليه كنيم! سكوت را ترجيح دادهام تا بهانه دست كسي ندهم و حتى به همين اندازه باعث تضعيف نظام نباشم. حالا كار به جايي رسيده كه در آستانه ماه محرم جلوي سخنراني ديني و منبر مذهبيام را گرفتهاند و هر چه فكر ميكنم ادامه اين سكوت و تحمل را روا نميبينم. در همه اين سالها از جمهوري اسلامي دفاع كردهام و در مقابل همه پرسشهاي تلخ و نقدهاي تند گفتهام كه مشكل از رفتارهاي فردي است اما ميبينم همين افراد، يكي يكي آنقدر حجم رفتارهاي فرديشان زياد شده كه ديگر جايي براي دفاع باقي نميگذارد!... دليل چيست؟
اينكه در سالهاي قبل گفتهام گرچه حجاب ضروري دين و واجب شرعي است، اما حجاب اجباري در دين نيامده و جالب اينكه به خوبي ميدانند بعد از آن تذكر ديگر به قناعت شرعي در اين باره چيزي نگفته و ننوشتهام... خودشان مكالمات مرا شنود ميكنند و از همه چيزم خبر دارند (پيامهاي شخصي من براي همسرم قبل از اينكه او ببيند دو تيك ميخورد!) و به خوبي ميدانند كه فعاليت سياسي نميكنم، اهل هيچ حزب و جرياني نيستم و با مخالفان نظام رابطهاي ندارم. از همه چيزم خبر دارند و ميدانند آنچه در خصوصيترين جلسات ميگويم با آنچه در فضاي مجازي مينويسم يكي است! تا امروز به مزاح ميگفتيم آزادي بيان هست اما آزادي پس از بيان...، امروز ظاهرا دوستان به همان آزادي بيان هم قائل نيستند! آيا همين آدم اگر دزدي و اختلاس ميكرد طوري نبود؟ يا اگر مشغول خريد و فروش سكه، صادرات نفت يا واردات خودرو بود اشكالي نداشت؟ همچنان با سختجاني و اميدواري ايستادهايم و همچنان با دلخوشي و پايمردي مقاومت ميكنيم، اما نميدانيم اين اميدواري و دلخوشي تا كجا دوام خواهد آورد؟ اميدوارم خداوند در اين آزمونهاي سختتر به لطف خويش و با مدد سالار شهيدان دستگيري كند و با دعاي
شهداي سرافراز از لغزش و جدايي مصون و محفوظمان بدارد. آمين».
زائري كيست؟
محمدرضا زائری روحاني اصولگراي ميانهرويي است كه اخيرا مواضع متفاوتي در پيش گرفته است. مسير كنش سياسي يا دگرديسي او همچنين صراحت لهجهاش به علي مطهري شبيه است. هر دو خاستگاه اصولگرايي دارند اما وجوه استقلال انديشگانيشان پررنگتر است. بر سر همان اصول خود استوارند و از اين نظر حاضر به تكرار سويههاي كليشهاي گفتمان اصولگرايي نيستند. میزان شناخت عموم مردم از این روحانی از زمانی بيشتر شد که او در فضای رسانهای و همچنین برنامههای تلویزیونی حضور مییافت. زائري در دهه 70 مسئولیت خانه روزنامهنگارانِ جوان و هفتهنامه خانه را که در دهه ۱۳۷۰ فعالیت میکرد، بر عهده داشت. او اين روزها فعال رسانهاي فضاي مجازي است و صفحه اينستاگرام و توييترش دنبالكنندههاي زيادي دارد.
در سالهای اخیر مدیریت مجموعه فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی در محل سابق حزب جمهوری اسلامی را بر عهده داشت. او در حوزه علمیه تحصیلات خود را تا خارج سطح پیش برده و پس از دریافت کارشناسی فقه و مبانی حقوق اسلامی از مدرسه عالی شهید مطهری، کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی از دانشگاه آزاد اسلامی و کارشناسی ارشد روابط اسلام و مسیحیت از دانشگاه قدیس یوسف بیروت را کسب کرد و در همین دانشگاه تا جایگاه دکترا پیش رفت. محمدرضا زائری متولد سال ۱۳۴۹ در شهر کرمان است. او متخصص و کارشناس مسائل دینی است. دکترا در علوم ادیان در دانشگاه یوسف قدیس بیروت دارد و کارشناس ارشد فلسفه و حکمت اسلامی از دانشگاه آزاد است.
زائری تحصیلات سطح را در مدرسه عالی شهید مطهری گذرانده و در دروس خارج فقه و اصول آیات جوادیآملی، جعفر سبحانی و آقامجتبی تهرانی حضور داشته است. زائری فعالیتهای تبلیغی و سخنرانیهای مذهبی را از سال ۶۵ آغاز کرده و از سال ۶۸ نیز در مدارس و مجامع فرهنگی تدریس میکند. زائری مؤسسه خیمه و نشریه آن را در سال ۸۰ بنیانگذاری کرد.
او مدتی نیز سردبیر روزنامه همشهری بوده است. از دیگر فعالیتهای فرهنگی زائری میتوان به فعالیت تحقیقی و پژوهشی در آثار ادبای مسیحی لبنان، انتشار مقالات در نشریات عربی همچون روزنامه لبنانی النهار، تأسیس مؤسسه انتشاراتی ترینگل در بیروت، مشارکت در اجرای همایش تجدید و اجتهاد بیروت و برگزاری همایش سالانه بینالمللی باران غدیر در حوزه هنری یاد کرد.
او یک بار دیگر در سال 1393 هم از ممنوعالتصویریاش خبر داده بود که ظاهرا این مشکل رفع شد و او بعدها در برخی برنامههای تلویزیونی حضور یافته بود اما سابقه ممنوعالمنبری برای این روحانی وجود ندارد و اساسا ممنوعالمنبری یک اتفاق نادر در میان روحانیون است که درباره کمتر روحانیاي رخ داده است. او شهريور ماه سال گذشته هم به دادسراي فرهنگ و رسانه احضار شده بود. محمدرضا زائری که اخیرا یادداشتی کنایهآمیز با عنوان «من انقلابی نیستم!» منتشر کرده بود، ماجرای احضار خود به دادسرای ویژه روحانیت بابت این یادداشت و حضورش در دادسرا را روایت کرده بود: «بدون هیچ پنهانکاری و پردهپوشی مینویسم که پرسش دوستان درباره یادداشت اخیرم بود و گلایه از برخی عبارات و من توضیحاتی دادم و سپس معاون محترم با متانت و دقت تحسینبرانگیز و ستودنی جزئیاتی از برخی پروندههای مطرح این روزها را بیان کرد - که نمیتوانم اینجا ذکر کنم - و سپس به نکتههایی اشاره کرد که ناخودآگاه گفتم پس چرا اینها را به مردم نمیگویید؟
پاسخ ایشان البته مصالح و ملاحظات و آبروی افراد و امنیت روانی جامعه بود - هر چند در موضوع ملاحظات البته من هنوز نمیتوانم این توجیه را قبول کنم - ولی در میان همه آن مطالب یک نکته خیلی برای من قابل توجه بود؛ ایشان توضیح داد که گزارش هفتگی قوه قضائیه به رهبر انقلاب عرضه میشود و گاه حتی ایشان برخی پروندهها را مستقیما درخواست میکنند و به مطالعه پرونده میپردازند و مواردی بوده که به شکل بازجوییها اعتراض کردهاند و در یک مورد حتی به عزل بازجو دستور دادهاند!
معاون محترم حتی وقتی برخی جزئیات را از پشت صحنه شایعهپردازیها و دروغسازیها شرح داد، به من پیشنهاد کرد که برای هر کدام از پروندهها که مایل باشی من حاضرم شما را ببرم تا از نزدیک همه چیز را ببینی! من هم البته گلایه همیشگی خودم از ناشیگری دوستانمان در پوشش خبری و کار رسانهای را مطرح کردم که دلیل و سبب اصلی بیاعتمادی مردم و افزایش نگرانیهاست!».
محمدرضا زائری معتقد است که روحانیون در همه چیز بیش از حد دخالت کردهاند و همین مسئله باعث شده است تا مردم گلایهمند باشند، زیرا خود روحانیون این توقع را ایجاد کردهاند.
واكنشها به ممنوعالمنبري زائري
مهدی مسائلی پژوهشگر و کارشناس مسائل مذهبی امروز در یادداشتی به دفاع از زائری پرداخت و از اقدامات علیه او انتقاد کرد. مسائلی نوشت: «کسانی که میخواهند محمدرضا زائری را در کنج انزوا قرار داده و ساکتش کنند، باید بدانند که با این کارها مخاطبینِ او به سمت کیهانخوانی نمیروند، بلکه جذب کسانی میشوند که نه انقلاب را قبول دارند و نه دیانت درست و حسابی دارند، ایجاد محدودیت هم برای آنها امکانپذیر نیست».
سعید ابوطالب نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی و فعال فرهنگی هم در یادداشتی تلگرامی ضمن تأکید بر اینکه از زائری به خاطر برخی عقاید و نظرات شاذش دلگير است، نوشت: «نحوه بیان خیلی از چالشهای اجتماعی توسط شما را نمیپسندم و با شما هم در میان گذاشتهام، اما اعتراف میکنم که کم هستند روحانیون باسواد و با جسارتی که به خود اجازه ورود به اینگونه مباحث مهم و اساسی دین و دنیای مردم را بدهند». ابوطالب خطاب به زائری گفته است: «بیپروایید، اما اکنون تاوان صداقتت را میدهی نه تندرویات را!».
شرق: محمدرضا زائری در توييتر شخصياش از ممنوعالمنبرشدنش در ماه محرم خبر داده و نوشته است: «صبح تماس گرفتند كه تحت فشار هستند براي لغو سخنرانيهاي دهه اول! بعد از تلويزيون گفتند كه ضبط برنامه لغو شده! عصر هم مسئول هيئت دهه دوم تماس داشت و عذرخواهي و اظهار ناراحتي! 40 سال قبل قرار بود آريانپور ماركسيسم را تدريس كند و اكنون من از روضهخواني و منبر امام حسين منع ميشوم!». او در متن كاملتري هم در كانال تلگرامي خود در اين باره نوشته است: «در طول ماههاي گذشته بارها افرادي از من پرسيدهاند كه آيا به خاطر حرفهايت تحت فشار قرار نميگيري؟ و من سكوت را ترجيح دادهام.
نگفتهام كه چگونه سال گذشته نشريهمان بيصدا تعطيل شده، نگفتهام كه ماههاي اخير در يك مؤسسه فرهنگي مشغول بودهام و به شكل غيرمستقيم عذرم را خواستهاند، نگفتهام كه دستور رسيده كتابخانه تخصصي امام حسين و عاشورا را تخليه كنيم! سكوت را ترجيح دادهام تا بهانه دست كسي ندهم و حتى به همين اندازه باعث تضعيف نظام نباشم. حالا كار به جايي رسيده كه در آستانه ماه محرم جلوي سخنراني ديني و منبر مذهبيام را گرفتهاند و هر چه فكر ميكنم ادامه اين سكوت و تحمل را روا نميبينم. در همه اين سالها از جمهوري اسلامي دفاع كردهام و در مقابل همه پرسشهاي تلخ و نقدهاي تند گفتهام كه مشكل از رفتارهاي فردي است اما ميبينم همين افراد، يكي يكي آنقدر حجم رفتارهاي فرديشان زياد شده كه ديگر جايي براي دفاع باقي نميگذارد!... دليل چيست؟
اينكه در سالهاي قبل گفتهام گرچه حجاب ضروري دين و واجب شرعي است، اما حجاب اجباري در دين نيامده و جالب اينكه به خوبي ميدانند بعد از آن تذكر ديگر به قناعت شرعي در اين باره چيزي نگفته و ننوشتهام... خودشان مكالمات مرا شنود ميكنند و از همه چيزم خبر دارند (پيامهاي شخصي من براي همسرم قبل از اينكه او ببيند دو تيك ميخورد!) و به خوبي ميدانند كه فعاليت سياسي نميكنم، اهل هيچ حزب و جرياني نيستم و با مخالفان نظام رابطهاي ندارم. از همه چيزم خبر دارند و ميدانند آنچه در خصوصيترين جلسات ميگويم با آنچه در فضاي مجازي مينويسم يكي است! تا امروز به مزاح ميگفتيم آزادي بيان هست اما آزادي پس از بيان...، امروز ظاهرا دوستان به همان آزادي بيان هم قائل نيستند! آيا همين آدم اگر دزدي و اختلاس ميكرد طوري نبود؟ يا اگر مشغول خريد و فروش سكه، صادرات نفت يا واردات خودرو بود اشكالي نداشت؟ همچنان با سختجاني و اميدواري ايستادهايم و همچنان با دلخوشي و پايمردي مقاومت ميكنيم، اما نميدانيم اين اميدواري و دلخوشي تا كجا دوام خواهد آورد؟ اميدوارم خداوند در اين آزمونهاي سختتر به لطف خويش و با مدد سالار شهيدان دستگيري كند و با دعاي
شهداي سرافراز از لغزش و جدايي مصون و محفوظمان بدارد. آمين».
زائري كيست؟
محمدرضا زائری روحاني اصولگراي ميانهرويي است كه اخيرا مواضع متفاوتي در پيش گرفته است. مسير كنش سياسي يا دگرديسي او همچنين صراحت لهجهاش به علي مطهري شبيه است. هر دو خاستگاه اصولگرايي دارند اما وجوه استقلال انديشگانيشان پررنگتر است. بر سر همان اصول خود استوارند و از اين نظر حاضر به تكرار سويههاي كليشهاي گفتمان اصولگرايي نيستند. میزان شناخت عموم مردم از این روحانی از زمانی بيشتر شد که او در فضای رسانهای و همچنین برنامههای تلویزیونی حضور مییافت. زائري در دهه 70 مسئولیت خانه روزنامهنگارانِ جوان و هفتهنامه خانه را که در دهه ۱۳۷۰ فعالیت میکرد، بر عهده داشت. او اين روزها فعال رسانهاي فضاي مجازي است و صفحه اينستاگرام و توييترش دنبالكنندههاي زيادي دارد.
در سالهای اخیر مدیریت مجموعه فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی در محل سابق حزب جمهوری اسلامی را بر عهده داشت. او در حوزه علمیه تحصیلات خود را تا خارج سطح پیش برده و پس از دریافت کارشناسی فقه و مبانی حقوق اسلامی از مدرسه عالی شهید مطهری، کارشناسی ارشد فلسفه و حکمت اسلامی از دانشگاه آزاد اسلامی و کارشناسی ارشد روابط اسلام و مسیحیت از دانشگاه قدیس یوسف بیروت را کسب کرد و در همین دانشگاه تا جایگاه دکترا پیش رفت. محمدرضا زائری متولد سال ۱۳۴۹ در شهر کرمان است. او متخصص و کارشناس مسائل دینی است. دکترا در علوم ادیان در دانشگاه یوسف قدیس بیروت دارد و کارشناس ارشد فلسفه و حکمت اسلامی از دانشگاه آزاد است.
زائری تحصیلات سطح را در مدرسه عالی شهید مطهری گذرانده و در دروس خارج فقه و اصول آیات جوادیآملی، جعفر سبحانی و آقامجتبی تهرانی حضور داشته است. زائری فعالیتهای تبلیغی و سخنرانیهای مذهبی را از سال ۶۵ آغاز کرده و از سال ۶۸ نیز در مدارس و مجامع فرهنگی تدریس میکند. زائری مؤسسه خیمه و نشریه آن را در سال ۸۰ بنیانگذاری کرد.
او مدتی نیز سردبیر روزنامه همشهری بوده است. از دیگر فعالیتهای فرهنگی زائری میتوان به فعالیت تحقیقی و پژوهشی در آثار ادبای مسیحی لبنان، انتشار مقالات در نشریات عربی همچون روزنامه لبنانی النهار، تأسیس مؤسسه انتشاراتی ترینگل در بیروت، مشارکت در اجرای همایش تجدید و اجتهاد بیروت و برگزاری همایش سالانه بینالمللی باران غدیر در حوزه هنری یاد کرد.
او یک بار دیگر در سال 1393 هم از ممنوعالتصویریاش خبر داده بود که ظاهرا این مشکل رفع شد و او بعدها در برخی برنامههای تلویزیونی حضور یافته بود اما سابقه ممنوعالمنبری برای این روحانی وجود ندارد و اساسا ممنوعالمنبری یک اتفاق نادر در میان روحانیون است که درباره کمتر روحانیاي رخ داده است. او شهريور ماه سال گذشته هم به دادسراي فرهنگ و رسانه احضار شده بود. محمدرضا زائری که اخیرا یادداشتی کنایهآمیز با عنوان «من انقلابی نیستم!» منتشر کرده بود، ماجرای احضار خود به دادسرای ویژه روحانیت بابت این یادداشت و حضورش در دادسرا را روایت کرده بود: «بدون هیچ پنهانکاری و پردهپوشی مینویسم که پرسش دوستان درباره یادداشت اخیرم بود و گلایه از برخی عبارات و من توضیحاتی دادم و سپس معاون محترم با متانت و دقت تحسینبرانگیز و ستودنی جزئیاتی از برخی پروندههای مطرح این روزها را بیان کرد - که نمیتوانم اینجا ذکر کنم - و سپس به نکتههایی اشاره کرد که ناخودآگاه گفتم پس چرا اینها را به مردم نمیگویید؟
پاسخ ایشان البته مصالح و ملاحظات و آبروی افراد و امنیت روانی جامعه بود - هر چند در موضوع ملاحظات البته من هنوز نمیتوانم این توجیه را قبول کنم - ولی در میان همه آن مطالب یک نکته خیلی برای من قابل توجه بود؛ ایشان توضیح داد که گزارش هفتگی قوه قضائیه به رهبر انقلاب عرضه میشود و گاه حتی ایشان برخی پروندهها را مستقیما درخواست میکنند و به مطالعه پرونده میپردازند و مواردی بوده که به شکل بازجوییها اعتراض کردهاند و در یک مورد حتی به عزل بازجو دستور دادهاند!
معاون محترم حتی وقتی برخی جزئیات را از پشت صحنه شایعهپردازیها و دروغسازیها شرح داد، به من پیشنهاد کرد که برای هر کدام از پروندهها که مایل باشی من حاضرم شما را ببرم تا از نزدیک همه چیز را ببینی! من هم البته گلایه همیشگی خودم از ناشیگری دوستانمان در پوشش خبری و کار رسانهای را مطرح کردم که دلیل و سبب اصلی بیاعتمادی مردم و افزایش نگرانیهاست!».
محمدرضا زائری معتقد است که روحانیون در همه چیز بیش از حد دخالت کردهاند و همین مسئله باعث شده است تا مردم گلایهمند باشند، زیرا خود روحانیون این توقع را ایجاد کردهاند.
واكنشها به ممنوعالمنبري زائري
مهدی مسائلی پژوهشگر و کارشناس مسائل مذهبی امروز در یادداشتی به دفاع از زائری پرداخت و از اقدامات علیه او انتقاد کرد. مسائلی نوشت: «کسانی که میخواهند محمدرضا زائری را در کنج انزوا قرار داده و ساکتش کنند، باید بدانند که با این کارها مخاطبینِ او به سمت کیهانخوانی نمیروند، بلکه جذب کسانی میشوند که نه انقلاب را قبول دارند و نه دیانت درست و حسابی دارند، ایجاد محدودیت هم برای آنها امکانپذیر نیست».
سعید ابوطالب نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی و فعال فرهنگی هم در یادداشتی تلگرامی ضمن تأکید بر اینکه از زائری به خاطر برخی عقاید و نظرات شاذش دلگير است، نوشت: «نحوه بیان خیلی از چالشهای اجتماعی توسط شما را نمیپسندم و با شما هم در میان گذاشتهام، اما اعتراف میکنم که کم هستند روحانیون باسواد و با جسارتی که به خود اجازه ورود به اینگونه مباحث مهم و اساسی دین و دنیای مردم را بدهند». ابوطالب خطاب به زائری گفته است: «بیپروایید، اما اکنون تاوان صداقتت را میدهی نه تندرویات را!».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.