عدهای از خوبی مردم سوءاستفاده میکنند
امانالله قراییمقدم- جامعهشناس و استاد دانشگاه
ما مردم واقعا خوبی داریم. اصلا مشکلی در مردم ما نیست. اگر خوب نبودند که الان وضع ما این نبود. از خوبی مردم است که عدهای سوءاستفاده میکنند والا مردم ما هیچ عیبی ندارند، اما عدهای از مکانیسم دفاعی فرافکنی استفاده میکنند و سعی دارند گناه ندانمکاریها و سوءاستفادهها و آقازادگی و ژن خوب و برتر را بر گردن مردم بیندازند تا خود را بری کنند.
این مردمی هستند که خون دادهاند و جوانهایشان را دادهاند و هشت سال از کشور دفاع کردهاند. چه انتظار بیشتری از آنها وجود دارد؟ الان بیش از 30 سال از پایان جنگ گذشته است و مردم با تمام مشکلات و معضلاتی که برایشان پیش آمده است، دارند گرانی، تورم، فقر، کاهش درآمد، بیکاری، شکاف طبقاتی، سوءاستفادهها، رشوهگیریها، رانتها و باندبازیها را تحمل میکنند. کدام مردمی را سراغ دارید که تا این اندازه بردبار باشند. مردم بد نیستند، اگر بدی وجود دارد باید در جایی دیگر به دنبال آن گشت و در نحوه اداره کشور. اگر به شکاف طبقاتی اعتراض دارند و به خط فقر که روزبهروز بالاتر میرود و به سوءاستفادهها و باندبازیها و... نباید به آنها ایراد گرفت و مدام خدمتهای خود را به رخشان کشید. هر جامعه دیگری بود، از لحاظ جامعهشناسی تا این اندازه تحمل و صبر و حوصله نداشت که این مردم دارند. انتظار دارید مردمی که از اول فروردین تا این زمان درآمدشان نصف شده است، چه کنند؟ تقصیر از جریانها و خانوادههایی معدود است که سوءاستفاده میکنند، نه مردم. مردم ما در تمام طول تاریخ خوب بودهاند.
شرایط جامعه امروز چنان است که میتوان گفت مردم به آنچه کارل مارکس «خودآگاهی طبقاتی» نامیده، رسیدهاند. این اقتصاددان از اینکه مردم میتوانند سرنوشت خود را در دست بگیرند، سخن گفته بود. جامعه راه خود را پیدا میکند؛ همچنانکه گوردون چایلد، مردمشناس و باستانشناس استرالیایی، گفته و این را عنوان یک کتاب خود قرار داده است: «انسان خود را میسازد». اگر من بهجای مسئولان بودم، مهندسی اجتماعی (Social Engineering) به راه میانداختم. بهطورکلی اصلاحات یا از پایین صورت میگیرد یا از بالا. مهندسی اجتماعی و اصلاحات از بالا به هر شکل باید هرچه سریعتر انجام شود. باید مراکز قدرت و نهادهای مسئول مورد بازخواست و احیانا محاکمه قرار گیرند.
باید به آن خانوادههای معدودی که در پشت کل مسائل کلان اقتصاد کشور هستند، پرداخت. درحالحاضر دیگر فقط مشکل اقتصادی مطرح نیست. باید به مردمی که آگاه شدهاند و حق خود را میخواهند، توجه کرد.
مهندسی اجتماعی میتواند فضا را آرامتر کند، ولی باید مسئولان به خود بیایند و مردم را باور کنند و حرکتی را که از ردههای پایین جامعه به راه افتاده و بهانه آن اقتصاد است، درک کنند تا بتوان از هر خطری پیشگیری کرد.
ما مردم واقعا خوبی داریم. اصلا مشکلی در مردم ما نیست. اگر خوب نبودند که الان وضع ما این نبود. از خوبی مردم است که عدهای سوءاستفاده میکنند والا مردم ما هیچ عیبی ندارند، اما عدهای از مکانیسم دفاعی فرافکنی استفاده میکنند و سعی دارند گناه ندانمکاریها و سوءاستفادهها و آقازادگی و ژن خوب و برتر را بر گردن مردم بیندازند تا خود را بری کنند.
این مردمی هستند که خون دادهاند و جوانهایشان را دادهاند و هشت سال از کشور دفاع کردهاند. چه انتظار بیشتری از آنها وجود دارد؟ الان بیش از 30 سال از پایان جنگ گذشته است و مردم با تمام مشکلات و معضلاتی که برایشان پیش آمده است، دارند گرانی، تورم، فقر، کاهش درآمد، بیکاری، شکاف طبقاتی، سوءاستفادهها، رشوهگیریها، رانتها و باندبازیها را تحمل میکنند. کدام مردمی را سراغ دارید که تا این اندازه بردبار باشند. مردم بد نیستند، اگر بدی وجود دارد باید در جایی دیگر به دنبال آن گشت و در نحوه اداره کشور. اگر به شکاف طبقاتی اعتراض دارند و به خط فقر که روزبهروز بالاتر میرود و به سوءاستفادهها و باندبازیها و... نباید به آنها ایراد گرفت و مدام خدمتهای خود را به رخشان کشید. هر جامعه دیگری بود، از لحاظ جامعهشناسی تا این اندازه تحمل و صبر و حوصله نداشت که این مردم دارند. انتظار دارید مردمی که از اول فروردین تا این زمان درآمدشان نصف شده است، چه کنند؟ تقصیر از جریانها و خانوادههایی معدود است که سوءاستفاده میکنند، نه مردم. مردم ما در تمام طول تاریخ خوب بودهاند.
شرایط جامعه امروز چنان است که میتوان گفت مردم به آنچه کارل مارکس «خودآگاهی طبقاتی» نامیده، رسیدهاند. این اقتصاددان از اینکه مردم میتوانند سرنوشت خود را در دست بگیرند، سخن گفته بود. جامعه راه خود را پیدا میکند؛ همچنانکه گوردون چایلد، مردمشناس و باستانشناس استرالیایی، گفته و این را عنوان یک کتاب خود قرار داده است: «انسان خود را میسازد». اگر من بهجای مسئولان بودم، مهندسی اجتماعی (Social Engineering) به راه میانداختم. بهطورکلی اصلاحات یا از پایین صورت میگیرد یا از بالا. مهندسی اجتماعی و اصلاحات از بالا به هر شکل باید هرچه سریعتر انجام شود. باید مراکز قدرت و نهادهای مسئول مورد بازخواست و احیانا محاکمه قرار گیرند.
باید به آن خانوادههای معدودی که در پشت کل مسائل کلان اقتصاد کشور هستند، پرداخت. درحالحاضر دیگر فقط مشکل اقتصادی مطرح نیست. باید به مردمی که آگاه شدهاند و حق خود را میخواهند، توجه کرد.
مهندسی اجتماعی میتواند فضا را آرامتر کند، ولی باید مسئولان به خود بیایند و مردم را باور کنند و حرکتی را که از ردههای پایین جامعه به راه افتاده و بهانه آن اقتصاد است، درک کنند تا بتوان از هر خطری پیشگیری کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.