|

الهام احمد، رئیس هیئت مذاکره‌کننده با دولت دمشق در گفت‌وگو با «شرق»:

ارتش سوریه به شمال سوریه بازنمی‌گردد

امید برین: بیست‌وششم ماه جولای هیئتی از «مجلس دموکراتیک سوریه» با مقامات دولتی سوریه در دمشق دیدار کردند. این دیدار از آنجا حائز اهمیت بود که برای اولین‌بار از آغاز بحران سوریه، ائتلافی به رهبری کردها به‌طور رسمی با حکومت سوریه مذاکره می‌کرد. مجلس دموکراتیک سوریه شاخه سیاسی «نیروهای دموکراتیک سوریه»، در خلال جنگ داخلی سوریه تأسیس شده که شامل ائتلافی از نظامیان کرد، عرب، آشوری، ارمنی و ترکمان است که البته کردها اکثریت این نیرو را تشکیل می‌دهند. به گفته ناظران جنگ داخلی سوریه، نیروهای دموکراتیک سوریه کنترل بیش از 27 درصد از خاک این کشور را در اختیار دارند. این نیرو نه‌تنها نواحی کردنشین در شمال و شمال‌شرقی، بلکه شهر عرب‌نشین «رقه» را نیز در کنترل دارد. این گروه با حمایت ائتلاف جهانی به رهبری آمریکا سال گذشته، «رقه» را از تصرف گروه داعش خارج کردند. بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه، درباره آینده مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه در مصاحبه با شبکه تلویزیونی «آر تی» روسیه ضمن اعلام خبر از آمادگی این نیرو برای مذاکره گفته بود: «مذاکره یک گزینه است، اما گزینه دوم استفاده از زور برای «آزادسازی» مناطقی است که در اختیار آنهاست». بشار اسد به محض روی کارآمدن خود بعد از فوت حافظ اسد، مجموعه‌ای از اصلاحات را در زمینه‌های سیاسی و اقتصادی به قانون اساسی اضافه کرد. اگرچه به گفته مخالفان حزب بعث سوریه، در عمل این کشور به سمت انسداد سیاسی بیشتر پیش رفت، اما در قانون مصوب آن سال‌ها حق «مدیریت محلی» گنجانده شده بود. هم‌اکنون تعریف دولت مرکزی سوریه از مذاکره با «مجلس دموکراتیک سوریه» از دروازه این قانون می‌گذرد و این آن چیزی نیست که مطلوب «مجلس دموکراتیک سوریه» باشد. هر دو طرف بر حفظ تمامیت ارضی سوریه تأکید دارند، اما تعاریف جداگانه‌ای از تمرکززدایی سیاسی و اقتصادی ارائه می‌دهند. از سوی دیگر به نظر می‌رسد که دو طرف با وجود اختلافات سعی دارند افکار عمومی در سوریه و منطقه را برای مذاکرات بیشتر آماده کنند. گفت‌وگوی «شرق» را درباره جزئیات مذاکره کردها با حکومت سوریه، با «الهام احمد»، رئیس مشترک مجلس دموکراتیک سوریه و رئیس هیئت مذاکره‌کننده بخوانید.
الهام احمد درباره طرح انجام مذاکره با دولت سوریه می‌گوید: «پیشنهاد برگزاری این نشست از جانب حکومت سوریه مطرح شد. پیش‌تر حکومت سوریه از تریبون‌های مختلف مطرح کرده بود که کردها دو انتخاب بیشتر ندارند؛ یا مذاکره یا جنگ. سیاست‌های ما در این زمینه روشن هستند. ما چاره‌اندیشی سیاسی و گفت‌وگو را بر جنگ و تبعاتش ترجیح می‌دهیم». به گفته رسانه‌های نزدیک به حکومت سوریه، محور اصلی گفت‌وگوها در این نشست مربوط به مسائل خدمات اجتماعی بوده است. رئیس هیئت مذاکره‌کننده کردها این اخبار را تکذیب می‌کند و دراین‌باره می‌گوید: «چارچوب کلی این نشست، بحث درباره آینده سیستم سیاسی بود. حکومت سوریه بر خودگردانی محلی پافشاری می‌کند و خواست ما، خودمدیریتی دموکراتیک است. در مجموع در این نشست هیچ نتیجه ملموسی حاصل نشد. روشن نیست که حکومت سوریه خودمدیریتی دموکراتیک را برمی‌تابد یا نه. این گفت‌وگو فقط برای درک نیت حکومت بود که می‌توان آن را به‌عنوان نقطه شروع برای ادامه مذاکرات در نظر گرفت. همچنین به منظور ادامه گفت‌وگو کمیته‌هایی تشکیل شد تا درباره آینده سیستم سیاسی گفت‌وگوهای بیشتری انجام شود». منابع نزدیک به کردها اعلام کردند که طرف مذاکره مجلس دموکراتیک سوریه در این نشست «علی مملوک»، رئیس نهاد امنیت ملی سوریه، بوده است. از او به‌عنوان شخص دوم نظام سوریه بعد از بشار اسد نام برده می‌شود. الهام احمد درباره اعضای هیئت نمایندگی دولت سوریه در این نشست می‌گوید: «در واقع طرف گفت‌وگوی ما باید وزیر ادارات محلی سوریه می‌بود، اما در نهایت با مسئول امور کردها در دمشق گفت‌وگو کردیم». بعد از انجام این گفت‌وگو، منابع نزدیک به حکومت سوریه و کردها خبرهای متناقصی از محتوای این نشست منتشر کردند. منابع نزدیک به حکومت، از موافقت کردها برای تسلیم اراضی تحت کنترلشان به دمشق و بازگشت نیروهای ارتش به مناطق کردنشین خبر دادند. رئیس مشترک مجلس دموکراتیک سوریه در این‌باره می‌گوید: «درباره امورات نظامی گفت‌وگویی نشد، اما به طور کلی نیروهای حکومت به شمال سوریه و روژاوا بر نخواهند گشت. تنها نیروهای نظامی در شمال سوریه، نیروهای سوریه دموکراتیک خواهند بود که مسئولیت برقراری امنیت و آسایش ساکنان این منطقه را برعهده دارند. تأکید می‌کنم فقط در صورت حل بحران سوریه و توافق بر سر مسائل سیاسی، امکان گفت‌وگو در این زمینه‌ها وجود دارد». الهام احمد درباره احتمال الحاق نیروهای کرد به ارتش بشار اسد نیز بر این باور است: «ما برای حل سیاسی بحران سوریه مصمم هستیم. در این‌ مورد که نیروهای دموکراتیک سوریه بخشی از ارتش سوریه باشند، به شرط اینکه درباره نحوه اداره سوریه توافق جمعی حاصل شود، از خود انعطاف نشان خواهیم داد. در نهایت این اسم‌ها نیستند که اهمیت دارند، بلکه مهم تحقق خواسته ماست که عدم تمرکز قدرت در مرکز است». واکنش‌های مثبت و منفی نسبت به این نشست کم نبودند. بعضی از احزاب سیاسی کرد سوریه که در طول جنگ داخلی سوریه از مخالفان سیستم سیاسی در شمال این کشور بوده‌اند، «یگان‌های مدافع خلق» و نیروهای دموکراتیک سوریه را به حفظ و دفاع از منافع دولت سوریه متهم می‌کنند. الهام احمد درباره انجام مذاکرات با نیروهای کرد خارج از «مجلس دموکراتیک سوریه» که عموما نزدیک به حزب دموکرات کردستان عراق هستند، اضافه می‌کند: «از ابتدای بحران سوریه هدف ما متحدکردن همه نیروهای کرد سوریه بود. اما حضور مجلس میهنی کردی «ENKS» در صف اپوزیسیون حکومت سوریه و قرارگرفتن این نیرو در جبهه ترکیه، سد بزرگی در این راستا بود». الهام احمد با تأکید بر اینکه مجلس دموکراتیک سوریه همه گروه‌های قومی و مذهبی شمال و شرق سوریه را نمایندگی می‌کند، درباره نقش سیاسی کردها در سوریه می‌گوید: «ما به دنبال راه‌حل سیاسی برای بحران سوریه هستیم. نیروهای سوریه دموکراتیک نقش پررنگ و بزرگی را در جنگ با تروریسم برعهده داشتند. ما برای دفاع از این خاک هزینه‌های بزرگی داده‌ایم. طبیعی است که در زمینه سیاسی نیز نقش پررنگی بازی کنیم. ما در مذاکره با حکومت سوریه نیز این موضوع را آشکارا بیان کرده‌ایم. آینده سیاسی سوریه در گرو حل مسئله کردهاست». رئیس مشترک مجلس دموکراتیک سوریه درباره آینده گفت‌وگوها با حکومت سوریه، می‌گوید: «واقعیت این است که ما نمی‌‌دانیم این مذاکرات ادامه پیدا خواهد کرد یا نه. ما امیدوار هستیم زیرا هدف ما، حل بحران سوریه از راه گفت‌وگو و مذاکره است. در صورت ادامه مذاکرات نیز، گفت‌وگوها درباره آینده سیستم سیاسی روژاوا و شمال سوریه خواهد بود. حکومت سوریه می‌خواهد هر آنچه در شمال سوریه وجود دارد، برچیده شود که این با خواست ما در تضاد است. خواست ما، دموکراتیزه‌شدن سوریه، عدم تمرکز قدرت در مرکز و به رسمیت‌شناختن خودمدیریتی دموکراتیک کردهاست. حل مسئله کرد در سوریه بسیار مهم و اساسی است و بدون حل این مسئله، بحران سوریه پایان نخواهد یافت».
امید برین: بیست‌وششم ماه جولای هیئتی از «مجلس دموکراتیک سوریه» با مقامات دولتی سوریه در دمشق دیدار کردند. این دیدار از آنجا حائز اهمیت بود که برای اولین‌بار از آغاز بحران سوریه، ائتلافی به رهبری کردها به‌طور رسمی با حکومت سوریه مذاکره می‌کرد. مجلس دموکراتیک سوریه شاخه سیاسی «نیروهای دموکراتیک سوریه»، در خلال جنگ داخلی سوریه تأسیس شده که شامل ائتلافی از نظامیان کرد، عرب، آشوری، ارمنی و ترکمان است که البته کردها اکثریت این نیرو را تشکیل می‌دهند. به گفته ناظران جنگ داخلی سوریه، نیروهای دموکراتیک سوریه کنترل بیش از 27 درصد از خاک این کشور را در اختیار دارند. این نیرو نه‌تنها نواحی کردنشین در شمال و شمال‌شرقی، بلکه شهر عرب‌نشین «رقه» را نیز در کنترل دارد. این گروه با حمایت ائتلاف جهانی به رهبری آمریکا سال گذشته، «رقه» را از تصرف گروه داعش خارج کردند. بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه، درباره آینده مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه در مصاحبه با شبکه تلویزیونی «آر تی» روسیه ضمن اعلام خبر از آمادگی این نیرو برای مذاکره گفته بود: «مذاکره یک گزینه است، اما گزینه دوم استفاده از زور برای «آزادسازی» مناطقی است که در اختیار آنهاست». بشار اسد به محض روی کارآمدن خود بعد از فوت حافظ اسد، مجموعه‌ای از اصلاحات را در زمینه‌های سیاسی و اقتصادی به قانون اساسی اضافه کرد. اگرچه به گفته مخالفان حزب بعث سوریه، در عمل این کشور به سمت انسداد سیاسی بیشتر پیش رفت، اما در قانون مصوب آن سال‌ها حق «مدیریت محلی» گنجانده شده بود. هم‌اکنون تعریف دولت مرکزی سوریه از مذاکره با «مجلس دموکراتیک سوریه» از دروازه این قانون می‌گذرد و این آن چیزی نیست که مطلوب «مجلس دموکراتیک سوریه» باشد. هر دو طرف بر حفظ تمامیت ارضی سوریه تأکید دارند، اما تعاریف جداگانه‌ای از تمرکززدایی سیاسی و اقتصادی ارائه می‌دهند. از سوی دیگر به نظر می‌رسد که دو طرف با وجود اختلافات سعی دارند افکار عمومی در سوریه و منطقه را برای مذاکرات بیشتر آماده کنند. گفت‌وگوی «شرق» را درباره جزئیات مذاکره کردها با حکومت سوریه، با «الهام احمد»، رئیس مشترک مجلس دموکراتیک سوریه و رئیس هیئت مذاکره‌کننده بخوانید.
الهام احمد درباره طرح انجام مذاکره با دولت سوریه می‌گوید: «پیشنهاد برگزاری این نشست از جانب حکومت سوریه مطرح شد. پیش‌تر حکومت سوریه از تریبون‌های مختلف مطرح کرده بود که کردها دو انتخاب بیشتر ندارند؛ یا مذاکره یا جنگ. سیاست‌های ما در این زمینه روشن هستند. ما چاره‌اندیشی سیاسی و گفت‌وگو را بر جنگ و تبعاتش ترجیح می‌دهیم». به گفته رسانه‌های نزدیک به حکومت سوریه، محور اصلی گفت‌وگوها در این نشست مربوط به مسائل خدمات اجتماعی بوده است. رئیس هیئت مذاکره‌کننده کردها این اخبار را تکذیب می‌کند و دراین‌باره می‌گوید: «چارچوب کلی این نشست، بحث درباره آینده سیستم سیاسی بود. حکومت سوریه بر خودگردانی محلی پافشاری می‌کند و خواست ما، خودمدیریتی دموکراتیک است. در مجموع در این نشست هیچ نتیجه ملموسی حاصل نشد. روشن نیست که حکومت سوریه خودمدیریتی دموکراتیک را برمی‌تابد یا نه. این گفت‌وگو فقط برای درک نیت حکومت بود که می‌توان آن را به‌عنوان نقطه شروع برای ادامه مذاکرات در نظر گرفت. همچنین به منظور ادامه گفت‌وگو کمیته‌هایی تشکیل شد تا درباره آینده سیستم سیاسی گفت‌وگوهای بیشتری انجام شود». منابع نزدیک به کردها اعلام کردند که طرف مذاکره مجلس دموکراتیک سوریه در این نشست «علی مملوک»، رئیس نهاد امنیت ملی سوریه، بوده است. از او به‌عنوان شخص دوم نظام سوریه بعد از بشار اسد نام برده می‌شود. الهام احمد درباره اعضای هیئت نمایندگی دولت سوریه در این نشست می‌گوید: «در واقع طرف گفت‌وگوی ما باید وزیر ادارات محلی سوریه می‌بود، اما در نهایت با مسئول امور کردها در دمشق گفت‌وگو کردیم». بعد از انجام این گفت‌وگو، منابع نزدیک به حکومت سوریه و کردها خبرهای متناقصی از محتوای این نشست منتشر کردند. منابع نزدیک به حکومت، از موافقت کردها برای تسلیم اراضی تحت کنترلشان به دمشق و بازگشت نیروهای ارتش به مناطق کردنشین خبر دادند. رئیس مشترک مجلس دموکراتیک سوریه در این‌باره می‌گوید: «درباره امورات نظامی گفت‌وگویی نشد، اما به طور کلی نیروهای حکومت به شمال سوریه و روژاوا بر نخواهند گشت. تنها نیروهای نظامی در شمال سوریه، نیروهای سوریه دموکراتیک خواهند بود که مسئولیت برقراری امنیت و آسایش ساکنان این منطقه را برعهده دارند. تأکید می‌کنم فقط در صورت حل بحران سوریه و توافق بر سر مسائل سیاسی، امکان گفت‌وگو در این زمینه‌ها وجود دارد». الهام احمد درباره احتمال الحاق نیروهای کرد به ارتش بشار اسد نیز بر این باور است: «ما برای حل سیاسی بحران سوریه مصمم هستیم. در این‌ مورد که نیروهای دموکراتیک سوریه بخشی از ارتش سوریه باشند، به شرط اینکه درباره نحوه اداره سوریه توافق جمعی حاصل شود، از خود انعطاف نشان خواهیم داد. در نهایت این اسم‌ها نیستند که اهمیت دارند، بلکه مهم تحقق خواسته ماست که عدم تمرکز قدرت در مرکز است». واکنش‌های مثبت و منفی نسبت به این نشست کم نبودند. بعضی از احزاب سیاسی کرد سوریه که در طول جنگ داخلی سوریه از مخالفان سیستم سیاسی در شمال این کشور بوده‌اند، «یگان‌های مدافع خلق» و نیروهای دموکراتیک سوریه را به حفظ و دفاع از منافع دولت سوریه متهم می‌کنند. الهام احمد درباره انجام مذاکرات با نیروهای کرد خارج از «مجلس دموکراتیک سوریه» که عموما نزدیک به حزب دموکرات کردستان عراق هستند، اضافه می‌کند: «از ابتدای بحران سوریه هدف ما متحدکردن همه نیروهای کرد سوریه بود. اما حضور مجلس میهنی کردی «ENKS» در صف اپوزیسیون حکومت سوریه و قرارگرفتن این نیرو در جبهه ترکیه، سد بزرگی در این راستا بود». الهام احمد با تأکید بر اینکه مجلس دموکراتیک سوریه همه گروه‌های قومی و مذهبی شمال و شرق سوریه را نمایندگی می‌کند، درباره نقش سیاسی کردها در سوریه می‌گوید: «ما به دنبال راه‌حل سیاسی برای بحران سوریه هستیم. نیروهای سوریه دموکراتیک نقش پررنگ و بزرگی را در جنگ با تروریسم برعهده داشتند. ما برای دفاع از این خاک هزینه‌های بزرگی داده‌ایم. طبیعی است که در زمینه سیاسی نیز نقش پررنگی بازی کنیم. ما در مذاکره با حکومت سوریه نیز این موضوع را آشکارا بیان کرده‌ایم. آینده سیاسی سوریه در گرو حل مسئله کردهاست». رئیس مشترک مجلس دموکراتیک سوریه درباره آینده گفت‌وگوها با حکومت سوریه، می‌گوید: «واقعیت این است که ما نمی‌‌دانیم این مذاکرات ادامه پیدا خواهد کرد یا نه. ما امیدوار هستیم زیرا هدف ما، حل بحران سوریه از راه گفت‌وگو و مذاکره است. در صورت ادامه مذاکرات نیز، گفت‌وگوها درباره آینده سیستم سیاسی روژاوا و شمال سوریه خواهد بود. حکومت سوریه می‌خواهد هر آنچه در شمال سوریه وجود دارد، برچیده شود که این با خواست ما در تضاد است. خواست ما، دموکراتیزه‌شدن سوریه، عدم تمرکز قدرت در مرکز و به رسمیت‌شناختن خودمدیریتی دموکراتیک کردهاست. حل مسئله کرد در سوریه بسیار مهم و اساسی است و بدون حل این مسئله، بحران سوریه پایان نخواهد یافت».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.