|

آینه

وطن امروز
ما و کدخدا انگاری اروپا
صداق فرامرزی: واقعیت آن است که نه منافع دوجانبه چندانی میان ایران و این سه کشور اروپایی در ابعاد سیاسی و اقتصادی وجود دارد که آنان تمایل به در‌پیش‌گرفتن راهی مخالف آمریکا داشته باشند و نه رویه موجود که با قبول تعهدات سنگین، صنعت هسته‌ای را به حالت تقریبا تعطیل درآورده است قصد تغییر دارد تا اروپایی‌ها را متمایل به جانبداری از ایران کند. مسئله مهم و غیرقابل غفلت دیگری که در این میان نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن گذشت این است که آیا عمده نظام تحریم‌‌‌هایی که ایران برای رهایی از آنها وارد مذاکرات شد، چیزی است که با توافق طرف اروپایی رفع شود یا خیر؟ متأسفانه در‌این‌باره جواب خیر است و امتداد‌یافتن نظام تحریم‌‌های آمریکا حتی اروپای باقی‌مانده در برجام را تبدیل به بازیگری بی‌اثر می‌کند. نگاه ما به اروپا حتی اگر با عینک خوش‌بینی‌ای که از سمت دولت تجویز می‌شود، باشد، نیز تغییر چندانی در حقیقت توافق ایران و اروپا به وجود نمی‌آورد؛ اروپا از نظر دولت رابطه‌ای اقماری با آمریکا دارد و همین مسبب آن می‌شود که حتی پابرجا‌ماندن صوری برجام آن را صرفا توافقی برای توافق و نه توافقی برای نتیجه کند، درحالی‌که واقعیت آن است که با بازگشت تحریم‌ها که بخش مهم تعهدات برجامی بوده عملا توافقی باقی ‌نمانده است... الان بهترین زمان است که دولت به‌جای انداختن جامه کدخدایی بر شانه‌‌های اروپا، رویکردی ضدکدخدایی اعمال کند و با یک موضع‌گیری‌ شفاف در راستای گزینه‌‌های بعد از برجام، خود را از نیرویی منفعل تبدیل به بازیگری فعال کند.
همشهری
10 راهکار اقتصادی پسران
گفت‌وگو با محمد‌هاشم پسران، کاندیدای ایرانی نوبل اقتصاد: به ‌نظر شما حال با خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام و رفتار ترامپ و عزم دولت او در تشدید تحریم‌ها و فشار اقتصادی بر ایران چه سناریوهایی پیش‌روی متولیان اقتصاد ایران قرار دارد؟ ... به بیان دیگر، رفتار اخیر دولت ترامپ شاید در ایجاد حوزه‌های اقتصادی و ارزی مستقل از آمریکا نقطه‌عطف باشد و ایران می‌تواند نقش عمده‌ای در این زمینه بازی کند. البته نباید سیاست‌های اقتصادی و ارزی کشور را فقط منوط به یک برجام جدید فاقد آمریکا طرح‌ریزی کرد، بلکه در عین حال باید برای اجرای سیاست‌هایی قدم برداریم که بتواند مصونیت اقتصاد ایران را به شوک‌های خارجی تا حدی کاهش دهد. در این ارتباط اصلاح و سالم‌سازی نظام بانکی و ارزی کشور در اولویت خاص قرار دارد و همان‌طور که بیان شد سیاست‌های ارزی اخیر بانک مرکزی قدم مثبتی در این جهت است ولی سیاست‌های ارزی باید انعطاف‌پذیری بیشتری داشته باشد. برای مثال یک میزان از ارزهای صادراتی را باید در جهت معاملات روزانه ارزی افراد اختصاص داد تا بازار ارز آزاد بتواند به‌طور قانونی و معمول فعالیت داشته باشد. علاوه‌بر اجرای اصلاحات اساسی در نظام بانکی، نباید اجازه داد سیستم بانکی به یک عامل سفته‌بازی تبدیل شود و با دادن بهره‌هایی به‌مراتب بیشتر از نرخ تورم موجبات رکود سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، تولید و اشتغال را فراهم آورد.
ایران
توانمندی‌های اروپا برای حفاظت از برجام
یوسف مولایی،کارشناس حقوق بین‌الملل: واقعیت دیگر آن است که دولت‌های اروپایی کمتر در سرمایه‌گذاری اقتصادی در ایران فعال بوده‌اند و بار این روابط بیشتر بر دوش شرکت‌های خصوصی قرار داشته است که در برابر سیاست‌های تنبیهی تحریم‌های آمریکا آسیب‌پذیرند... . تشکیل یک صندوق مالی بیمه‌کننده برای حمایت از شرکت‌های فعال در ایران در‌ برابر جریمه‌ها و تحریم‌های آمریکایی یکی از راه‌حل‌ها است. کشورهای اروپایی همچنین می‌توانند با ایجاد خط اعتباری میان دولت‌های خود با ایران راه را بر اعمال فشار آمریکا بر شرکت‌های خصوصی از طریق تحریم و جریمه سد کنند. تضمین چنین خط اعتباری در دست اتحادیه اروپا است و شرکت‌ها می‌توانند به‌راحتی از محل این اعتبار با ایران معامله کنند و در مقابل ایران به سیستم بانکی آنها متعهد خواهد شد. تشکیل دفتر اروپایی مشابه «اوفک»، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی در آمریکا، نیز پیشنهاد دیگری است که مطرح شده است. می‌دانیم که اوفک دفتری است که تمامی معاملات و مبادلات مالی و تجاری با ایران را رصد می‌کند و آن مواردی که مربوط به تحریم‌ها و غیرمجاز است را شناسایی می‌کند. اوفک در قرارداد با کشورهای مختلف نیروهای اجرائی را در آن کشورها فعال می‌کند و در مواجهه با موارد ناقض تحریم از ضمانت‌های اجرائی مؤثری همچون جریمه‌های مالی بهره می‌برد. بنابراین کاربرد اوفک یک کاربرد تنبیهی است. اما آنچه در پیشنهاد اخیر طرف‌های فرانسوی مطرح شده است اگرچه در وجه رصد مراودات مالی و تجاری با اوفک مشابهت دارد اما آن‌چنان که توصیف شده در راستای حمایت از تجارت با ایران و تضمین سیاست‌های اروپا در حمایت از برجام می‌تواند طرح‌ریزی شود.
وطن امروز
ما و کدخدا انگاری اروپا
صداق فرامرزی: واقعیت آن است که نه منافع دوجانبه چندانی میان ایران و این سه کشور اروپایی در ابعاد سیاسی و اقتصادی وجود دارد که آنان تمایل به در‌پیش‌گرفتن راهی مخالف آمریکا داشته باشند و نه رویه موجود که با قبول تعهدات سنگین، صنعت هسته‌ای را به حالت تقریبا تعطیل درآورده است قصد تغییر دارد تا اروپایی‌ها را متمایل به جانبداری از ایران کند. مسئله مهم و غیرقابل غفلت دیگری که در این میان نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن گذشت این است که آیا عمده نظام تحریم‌‌‌هایی که ایران برای رهایی از آنها وارد مذاکرات شد، چیزی است که با توافق طرف اروپایی رفع شود یا خیر؟ متأسفانه در‌این‌باره جواب خیر است و امتداد‌یافتن نظام تحریم‌‌های آمریکا حتی اروپای باقی‌مانده در برجام را تبدیل به بازیگری بی‌اثر می‌کند. نگاه ما به اروپا حتی اگر با عینک خوش‌بینی‌ای که از سمت دولت تجویز می‌شود، باشد، نیز تغییر چندانی در حقیقت توافق ایران و اروپا به وجود نمی‌آورد؛ اروپا از نظر دولت رابطه‌ای اقماری با آمریکا دارد و همین مسبب آن می‌شود که حتی پابرجا‌ماندن صوری برجام آن را صرفا توافقی برای توافق و نه توافقی برای نتیجه کند، درحالی‌که واقعیت آن است که با بازگشت تحریم‌ها که بخش مهم تعهدات برجامی بوده عملا توافقی باقی ‌نمانده است... الان بهترین زمان است که دولت به‌جای انداختن جامه کدخدایی بر شانه‌‌های اروپا، رویکردی ضدکدخدایی اعمال کند و با یک موضع‌گیری‌ شفاف در راستای گزینه‌‌های بعد از برجام، خود را از نیرویی منفعل تبدیل به بازیگری فعال کند.
همشهری
10 راهکار اقتصادی پسران
گفت‌وگو با محمد‌هاشم پسران، کاندیدای ایرانی نوبل اقتصاد: به ‌نظر شما حال با خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام و رفتار ترامپ و عزم دولت او در تشدید تحریم‌ها و فشار اقتصادی بر ایران چه سناریوهایی پیش‌روی متولیان اقتصاد ایران قرار دارد؟ ... به بیان دیگر، رفتار اخیر دولت ترامپ شاید در ایجاد حوزه‌های اقتصادی و ارزی مستقل از آمریکا نقطه‌عطف باشد و ایران می‌تواند نقش عمده‌ای در این زمینه بازی کند. البته نباید سیاست‌های اقتصادی و ارزی کشور را فقط منوط به یک برجام جدید فاقد آمریکا طرح‌ریزی کرد، بلکه در عین حال باید برای اجرای سیاست‌هایی قدم برداریم که بتواند مصونیت اقتصاد ایران را به شوک‌های خارجی تا حدی کاهش دهد. در این ارتباط اصلاح و سالم‌سازی نظام بانکی و ارزی کشور در اولویت خاص قرار دارد و همان‌طور که بیان شد سیاست‌های ارزی اخیر بانک مرکزی قدم مثبتی در این جهت است ولی سیاست‌های ارزی باید انعطاف‌پذیری بیشتری داشته باشد. برای مثال یک میزان از ارزهای صادراتی را باید در جهت معاملات روزانه ارزی افراد اختصاص داد تا بازار ارز آزاد بتواند به‌طور قانونی و معمول فعالیت داشته باشد. علاوه‌بر اجرای اصلاحات اساسی در نظام بانکی، نباید اجازه داد سیستم بانکی به یک عامل سفته‌بازی تبدیل شود و با دادن بهره‌هایی به‌مراتب بیشتر از نرخ تورم موجبات رکود سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، تولید و اشتغال را فراهم آورد.
ایران
توانمندی‌های اروپا برای حفاظت از برجام
یوسف مولایی،کارشناس حقوق بین‌الملل: واقعیت دیگر آن است که دولت‌های اروپایی کمتر در سرمایه‌گذاری اقتصادی در ایران فعال بوده‌اند و بار این روابط بیشتر بر دوش شرکت‌های خصوصی قرار داشته است که در برابر سیاست‌های تنبیهی تحریم‌های آمریکا آسیب‌پذیرند... . تشکیل یک صندوق مالی بیمه‌کننده برای حمایت از شرکت‌های فعال در ایران در‌ برابر جریمه‌ها و تحریم‌های آمریکایی یکی از راه‌حل‌ها است. کشورهای اروپایی همچنین می‌توانند با ایجاد خط اعتباری میان دولت‌های خود با ایران راه را بر اعمال فشار آمریکا بر شرکت‌های خصوصی از طریق تحریم و جریمه سد کنند. تضمین چنین خط اعتباری در دست اتحادیه اروپا است و شرکت‌ها می‌توانند به‌راحتی از محل این اعتبار با ایران معامله کنند و در مقابل ایران به سیستم بانکی آنها متعهد خواهد شد. تشکیل دفتر اروپایی مشابه «اوفک»، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی در آمریکا، نیز پیشنهاد دیگری است که مطرح شده است. می‌دانیم که اوفک دفتری است که تمامی معاملات و مبادلات مالی و تجاری با ایران را رصد می‌کند و آن مواردی که مربوط به تحریم‌ها و غیرمجاز است را شناسایی می‌کند. اوفک در قرارداد با کشورهای مختلف نیروهای اجرائی را در آن کشورها فعال می‌کند و در مواجهه با موارد ناقض تحریم از ضمانت‌های اجرائی مؤثری همچون جریمه‌های مالی بهره می‌برد. بنابراین کاربرد اوفک یک کاربرد تنبیهی است. اما آنچه در پیشنهاد اخیر طرف‌های فرانسوی مطرح شده است اگرچه در وجه رصد مراودات مالی و تجاری با اوفک مشابهت دارد اما آن‌چنان که توصیف شده در راستای حمایت از تجارت با ایران و تضمین سیاست‌های اروپا در حمایت از برجام می‌تواند طرح‌ریزی شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.