|

تاک

سمانه ذوالفقار*

هر هفته در این ستون نوشته‌هایی درباره تربیت در اوان کودکی (تاک) از متخصصان این حوزه منتشر می‌شود. هدف این است که آرام‌آرام در کشور از مرحله ذکر اهمیت توجه به این دوره مهم زندگی عبور کنیم و وارد مرحله اقدام و عمل درست شویم. این اقدام هم ناظر بر چرخش‌های نگرشی و عملی والدین و مربیان است و هم ناظر بر سیاست‌گذاری کشور برای این دوره است.

کودک متخصص یا خلاق؟
سمانه ذوالفقار. پژوهشگر مؤسسه «مطالعات کودکی مدرس»

والدینِ امروز، برای آموزش و یادگیری فرزندان خود وقت بیشتری اختصاص می‌دهند. برای مثال آنها را در کلاس‌های مختلف ثبت‌نام می‌کنند، از نرم‌افزارهای متنوع برای آموزش‌دادن به آنها استفاده می‌کنند و... این آموزش‌ها مهارت فرزندان در زمینه‌های گوناگون را بالا می‌برد، در نتیجه ما کودکانی موفق خواهیم داشت!
اگر به کودکی برنامه‌ای منظم بدهیم، آن را اجرا می‌کند و در آینده فردی منظم و ماهر در رابطه با مسئولیت‌های خود خواهد شد. اما آیا این برای موفق‌شدن و موفق‌ماندن کافی است؟ آیا کودکانِ دنیای امروز مانند دوران کودکی پدرومادرهایشان، از بازی‌هایی با داستان‌سازی‌های تخیلی، مانند دزدوپلیس و خاله‌بازی، زیاد استفاده می‌کنند؟ یا مدام برنامه‌های تعیین‌شده کلاس‌ها و مربیان و والدین را اجرا می‌کنند؟ کودک شما می‌داند که با عروسک یا توپ چگونه بازی کند؟ یا اگر هنگام بازی چالشی برای او ایجاد شد، چگونه آن را حل می‌کند؟ اگر خواهر یا دوستش توپش را از او گرفت، چه راه‌حلی را به‌کار می‌برد؟ خیال‌پردازی و فانتزی‌های (fantasis) کودکانه در رشد مهارت‌های تفکر انتقادی و توانایی حل خلاقانه مسائل، تأثیر بسزایی دارد.
بهترین فرصت‌ها برای ایجاد زمینه رشد توانایی حل مسائل و تفکر خلاق، موقعیت‌های بازی است. اجازه دهید فرزندتان داستان خود را بسازد و آن را بازی کند. هنگامی که کودک شما مامانِ عروسک بازیگوش خود می‌شود، وقتی که مخلوط‌کُن می‌شود یا جنگنده فضایی، زمانی که با پوره سیب‌زمینی یا برنج در بشقاب غذایش بازی می‌کند و از آن تپه می‌سازد... همه اینها تصورات و داستان‌های شیرین و درعین‌حال بسیار مهم برای رشد تفکر خلاقانه اوست. به جای اینکه فرزندتان ساعت‌ها پای برنامه‌های ازپیش‌تعیین‌شده تلویزیون بنشیند و یا با تبلت ‌بازی کند، باید شرایط فهمیدن و تصور از خود برایش فراهم شود. بازی با رنگ، چسب، کاغذ و قیچی... همین وسایل ساده می‌تواند دنیای آینده کودکتان را متحول کند.
داشتن تخصص و دانش در زمینه‌ای خاص بسیار مهم است اما این، در کنار داشتن توانایی حل مسائل و ذهنی پویا می‌تواند از فرزندتان، فردی موفق بسازد. فرصت‌هایی برای کودکتان فراهم کنید تا آزادانه بازی کند، خودش را بهتر بشناسد و شیوه‌های بهتر رویارویی با مشکلات را براساس شناختی که از خود دارد، کشف کند.

هر هفته در این ستون نوشته‌هایی درباره تربیت در اوان کودکی (تاک) از متخصصان این حوزه منتشر می‌شود. هدف این است که آرام‌آرام در کشور از مرحله ذکر اهمیت توجه به این دوره مهم زندگی عبور کنیم و وارد مرحله اقدام و عمل درست شویم. این اقدام هم ناظر بر چرخش‌های نگرشی و عملی والدین و مربیان است و هم ناظر بر سیاست‌گذاری کشور برای این دوره است.

کودک متخصص یا خلاق؟
سمانه ذوالفقار. پژوهشگر مؤسسه «مطالعات کودکی مدرس»

والدینِ امروز، برای آموزش و یادگیری فرزندان خود وقت بیشتری اختصاص می‌دهند. برای مثال آنها را در کلاس‌های مختلف ثبت‌نام می‌کنند، از نرم‌افزارهای متنوع برای آموزش‌دادن به آنها استفاده می‌کنند و... این آموزش‌ها مهارت فرزندان در زمینه‌های گوناگون را بالا می‌برد، در نتیجه ما کودکانی موفق خواهیم داشت!
اگر به کودکی برنامه‌ای منظم بدهیم، آن را اجرا می‌کند و در آینده فردی منظم و ماهر در رابطه با مسئولیت‌های خود خواهد شد. اما آیا این برای موفق‌شدن و موفق‌ماندن کافی است؟ آیا کودکانِ دنیای امروز مانند دوران کودکی پدرومادرهایشان، از بازی‌هایی با داستان‌سازی‌های تخیلی، مانند دزدوپلیس و خاله‌بازی، زیاد استفاده می‌کنند؟ یا مدام برنامه‌های تعیین‌شده کلاس‌ها و مربیان و والدین را اجرا می‌کنند؟ کودک شما می‌داند که با عروسک یا توپ چگونه بازی کند؟ یا اگر هنگام بازی چالشی برای او ایجاد شد، چگونه آن را حل می‌کند؟ اگر خواهر یا دوستش توپش را از او گرفت، چه راه‌حلی را به‌کار می‌برد؟ خیال‌پردازی و فانتزی‌های (fantasis) کودکانه در رشد مهارت‌های تفکر انتقادی و توانایی حل خلاقانه مسائل، تأثیر بسزایی دارد.
بهترین فرصت‌ها برای ایجاد زمینه رشد توانایی حل مسائل و تفکر خلاق، موقعیت‌های بازی است. اجازه دهید فرزندتان داستان خود را بسازد و آن را بازی کند. هنگامی که کودک شما مامانِ عروسک بازیگوش خود می‌شود، وقتی که مخلوط‌کُن می‌شود یا جنگنده فضایی، زمانی که با پوره سیب‌زمینی یا برنج در بشقاب غذایش بازی می‌کند و از آن تپه می‌سازد... همه اینها تصورات و داستان‌های شیرین و درعین‌حال بسیار مهم برای رشد تفکر خلاقانه اوست. به جای اینکه فرزندتان ساعت‌ها پای برنامه‌های ازپیش‌تعیین‌شده تلویزیون بنشیند و یا با تبلت ‌بازی کند، باید شرایط فهمیدن و تصور از خود برایش فراهم شود. بازی با رنگ، چسب، کاغذ و قیچی... همین وسایل ساده می‌تواند دنیای آینده کودکتان را متحول کند.
داشتن تخصص و دانش در زمینه‌ای خاص بسیار مهم است اما این، در کنار داشتن توانایی حل مسائل و ذهنی پویا می‌تواند از فرزندتان، فردی موفق بسازد. فرصت‌هایی برای کودکتان فراهم کنید تا آزادانه بازی کند، خودش را بهتر بشناسد و شیوه‌های بهتر رویارویی با مشکلات را براساس شناختی که از خود دارد، کشف کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.