|

گزارشی از افتتاح موزه ملی مطبوعات ایران

به احترام بقعه «سر قبر آقا»

سعید برآبادی

بهارستان را که رو به سمت جنوب می‌روی، گنبد فیروزه‌ای کشیده‌ای در افق انتهای خیابان به چشم می‌آید. «بقعه سرقبر آقا» که یادگار روزگار قاجار است و آرامگاه امام جمعه دوران ناصری. از این پس اما قرار است، تاریخ 120ساله این مکان متبرک، چهارزانو بنشیند در برابر تاریخ 180ساله مطبوعات ایران و فضای حرم ابدی «میرزا ابوالقاسم تهرانی»، موزه‌ای شود برای نشان‌دادن آنچه در طول نزدیک به دو قرن، از رسانه و مطبعه در این مرزوبوم بوده و مانده و شاید در آینده نیز بماند. از در که وارد می‌شوی، فضا آذین بسته ورود وزیر ارشاد است، با نشانه‌های ریز و درشت آشنا به چشم مطبوعاتی‌ها، حیاط آب و جارو شده و حوضی که دو قایق تزیینی از جنس یک روزنامه خیالی روی آن ثابت ایستاده‌اند. پشت به مزار آقا، تریبونی هست برای آنهایی که می‌خواهند از ساخت این موزه بگویند و اینکه رسانه چقدر مهم است! حجت‌الاسلام دعایی از روزنامه اطلاعات، پیرترین و کارکشته‌ترین آنهاست که لااقل خود مطبوعاتی بوده و نامش با نام روزنامه اطلاعات گره‌خورده است،جلسه امروز (چهارشنبه) برای افتتاح «موزه ملی مطبوعات ایران» است، جایی که قرار است یکی از کارهای به زمین مانده دولت دهم، به اعتراف وزیر ارشاد اجرایی شود. آنهایی که در حال گردش در این عمارت مذهبی هستند از خود می‌پرسند که چرا قرعه فال موزه مطبوعات به نام بقعه سر قبر آقا خورده. اما تاریخچه چندساله تلاش برای ساخت این موزه، نشان می‌دهد که با نپذیرفتن مسوولان روزنامه کیهان و ساختمان مجلس برای احداث این موزه، انتخاب این مکان به اجبار بوده و به همین دلیل چاره‌ای جز تغییر کاربری آن نبوده.
عمارت چهارایوانی سر قبر آقا، احاطه شده با دستگاه‌های قدیمی چاپ روزنامه. در ورودی بنا، تصویر بزرگان و تاریخ‌سازان مطبوعات ایران به دیوار این بنای ثبت شده در فهرست آثار ملی، چسبانده شده، آنهایی که قلمشان را در راه آزادی، نزدیک به دو قرن بر کاغذهای تحریر و برگه‌های خبر کشیده‌اند و حالا از آنها تنها نامی به جا مانده. موزه اما هنوز شباهتی به آن تصویر ذهنی مرسوم از موزه ندارد. بیش از آنکه اشیا و مدارک و اسناد در این موزه قرار داده شده باشد، بنرهای بزرگ و مجسمه‌های فانتزی روزنامه‌خوان دیده می‌شوند. مشایعت‌کنندگان وزیر از کنار آرامگاه سعید نفیسی می‌گذرند اما آنهایی که نگاه تیزبین‌تری دارند، در طاقی‌های ورودی عمارت، آثار شکستگی کاشی‌هایی را می‌بینند که جزیی از سرمایه ملی کشور است و خوب است در بازسازی این بنا برای موزه، مورد عنایت قرار گیرد. در درون عمارت و کنار ضریح «میرزا ابوالقاسم تهرانی» کلیشه صفحه اول روزنامه اطلاعات در تاریخ 13 بهمن 57 حکایت از آن دارد که بخشی از تاریخ مطبوعات ایران برای برگزار‌کنندگان این موزه اهمیت داشته در آن ردپای تاریخ انقلاب اسلامی دیده می‌شود. ضریح آقا که نزدیک به صد سال است محل راز و نیاز بازاری‌های مولوی و راسته پارچه‌فروش‌ها بوده، حالا در احاطه کامل نامه‌هایی است که در قطع بزرگ چاپ شده‌اند. در چهارگوشه عمارت امام‌جمعه دوران ناصری عکس‌های قاب‌شده‌ای به دیوار نصب شده که تصویری از تاریخ مطبوعات ایران را نشان می‌دهد. تاریخی که در طول نزدیک به دو قرن، گنجینه‌ای از آزادمنشی روزنامه‌نگاران سیاسی و حزبی بوده و در مقاطعی به ایجاد تغییراتی در سیاست دولت‌ها انجامیده.
جعفر شهری در «طهران قدیم» می‌گوید که مکان این بقعه، پیش از استقرار ابدی امام‌جمعه وقت تهران، قبرستانی به‌جا مانده از روزگار وبای تهران بوده و مردم شبانه اجساد مرده‌های مفلوک را در آن رها می‌کرده‌اند تا در میان خاک بد بوی اینجا، از بین بروند. حالا اما بقعه آینه‌کاری شده «میرزا ابوالقاسم تهرانی» بعد از 120 سال، پابرجاست و اگر موزه ملی مطبوعات ایران، می‌خواهد به یمن این ماندگاری، ماندگار شود باید تاریخ پرفرازونشیب 180ساله را در بر بگیرد.
بهارستان را که رو به سمت جنوب می‌روی، گنبد فیروزه‌ای کشیده‌ای در افق انتهای خیابان به چشم می‌آید. «بقعه سرقبر آقا» که یادگار روزگار قاجار است و آرامگاه امام جمعه دوران ناصری. از این پس اما قرار است، تاریخ 120ساله این مکان متبرک، چهارزانو بنشیند در برابر تاریخ 180ساله مطبوعات ایران و فضای حرم ابدی «میرزا ابوالقاسم تهرانی»، موزه‌ای شود برای نشان‌دادن آنچه در طول نزدیک به دو قرن، از رسانه و مطبعه در این مرزوبوم بوده و مانده و شاید در آینده نیز بماند. از در که وارد می‌شوی، فضا آذین بسته ورود وزیر ارشاد است، با نشانه‌های ریز و درشت آشنا به چشم مطبوعاتی‌ها، حیاط آب و جارو شده و حوضی که دو قایق تزیینی از جنس یک روزنامه خیالی روی آن ثابت ایستاده‌اند. پشت به مزار آقا، تریبونی هست برای آنهایی که می‌خواهند از ساخت این موزه بگویند و اینکه رسانه چقدر مهم است! حجت‌الاسلام دعایی از روزنامه اطلاعات، پیرترین و کارکشته‌ترین آنهاست که لااقل خود مطبوعاتی بوده و نامش با نام روزنامه اطلاعات گره‌خورده است،جلسه امروز (چهارشنبه) برای افتتاح «موزه ملی مطبوعات ایران» است، جایی که قرار است یکی از کارهای به زمین مانده دولت دهم، به اعتراف وزیر ارشاد اجرایی شود. آنهایی که در حال گردش در این عمارت مذهبی هستند از خود می‌پرسند که چرا قرعه فال موزه مطبوعات به نام بقعه سر قبر آقا خورده. اما تاریخچه چندساله تلاش برای ساخت این موزه، نشان می‌دهد که با نپذیرفتن مسوولان روزنامه کیهان و ساختمان مجلس برای احداث این موزه، انتخاب این مکان به اجبار بوده و به همین دلیل چاره‌ای جز تغییر کاربری آن نبوده.
عمارت چهارایوانی سر قبر آقا، احاطه شده با دستگاه‌های قدیمی چاپ روزنامه. در ورودی بنا، تصویر بزرگان و تاریخ‌سازان مطبوعات ایران به دیوار این بنای ثبت شده در فهرست آثار ملی، چسبانده شده، آنهایی که قلمشان را در راه آزادی، نزدیک به دو قرن بر کاغذهای تحریر و برگه‌های خبر کشیده‌اند و حالا از آنها تنها نامی به جا مانده. موزه اما هنوز شباهتی به آن تصویر ذهنی مرسوم از موزه ندارد. بیش از آنکه اشیا و مدارک و اسناد در این موزه قرار داده شده باشد، بنرهای بزرگ و مجسمه‌های فانتزی روزنامه‌خوان دیده می‌شوند. مشایعت‌کنندگان وزیر از کنار آرامگاه سعید نفیسی می‌گذرند اما آنهایی که نگاه تیزبین‌تری دارند، در طاقی‌های ورودی عمارت، آثار شکستگی کاشی‌هایی را می‌بینند که جزیی از سرمایه ملی کشور است و خوب است در بازسازی این بنا برای موزه، مورد عنایت قرار گیرد. در درون عمارت و کنار ضریح «میرزا ابوالقاسم تهرانی» کلیشه صفحه اول روزنامه اطلاعات در تاریخ 13 بهمن 57 حکایت از آن دارد که بخشی از تاریخ مطبوعات ایران برای برگزار‌کنندگان این موزه اهمیت داشته در آن ردپای تاریخ انقلاب اسلامی دیده می‌شود. ضریح آقا که نزدیک به صد سال است محل راز و نیاز بازاری‌های مولوی و راسته پارچه‌فروش‌ها بوده، حالا در احاطه کامل نامه‌هایی است که در قطع بزرگ چاپ شده‌اند. در چهارگوشه عمارت امام‌جمعه دوران ناصری عکس‌های قاب‌شده‌ای به دیوار نصب شده که تصویری از تاریخ مطبوعات ایران را نشان می‌دهد. تاریخی که در طول نزدیک به دو قرن، گنجینه‌ای از آزادمنشی روزنامه‌نگاران سیاسی و حزبی بوده و در مقاطعی به ایجاد تغییراتی در سیاست دولت‌ها انجامیده.
جعفر شهری در «طهران قدیم» می‌گوید که مکان این بقعه، پیش از استقرار ابدی امام‌جمعه وقت تهران، قبرستانی به‌جا مانده از روزگار وبای تهران بوده و مردم شبانه اجساد مرده‌های مفلوک را در آن رها می‌کرده‌اند تا در میان خاک بد بوی اینجا، از بین بروند. حالا اما بقعه آینه‌کاری شده «میرزا ابوالقاسم تهرانی» بعد از 120 سال، پابرجاست و اگر موزه ملی مطبوعات ایران، می‌خواهد به یمن این ماندگاری، ماندگار شود باید تاریخ پرفرازونشیب 180ساله را در بر بگیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.