|

حذف سمپاد با موج‌سواری روی احساسات مردم

مژده ربیعی. فارغ‌التحصیل فرزانگان شهرکرد

مدتی است خبر حذف ناگهانی آزمون‌های ورودی دوره اول مدارس سمپاد (تیزهوشان) و نمونه، دوستداران علم و حامیان استعدادهای کشور را نگران کرده است؛ دلایلی که به نظر می‌رسد بیشتر جنبه ظاهری و توجیهی دارند. در این نوشته مختصرا به برخی شبهاتی که به بدنه سمپاد وارد می‌کنند، می‌پردازیم. هرگاه بحث سمپاد می‌شود عده‌ای آن را تبعیض می‌دانند درحالی‌که سمپاد عینی‌ترین مصداق عدالت آموزشی در سیستم آموزش‌وپرورش ماست. شبهه وارده دیگر این است که امکانات صرف یک عده خاص می‌شود درصورتی‌که همه باید امکانات داشته باشند.
1) هزینه مدارس سمپاد به صورت خودگردان از اولیای بچه‌ها و خیرین تهیه می‌شود و از این جهت تفاوت آن با مدارس غیردولتی این است که شهریه به نسبت غیرانتفاعی بسیار کمتر است، این شهریه اجباری نیست، تمام شهریه دریافتی صرف بچه‌ها می‌شود و دولت هزینه خاصی درمقایسه ‌با سایر مدارس برای سمپاد نمی‌کند.
2) تعداد مراکز سمپاد در مقایسه‌ با دیگر مدارس بسیار کم است. در تهران ۴۰ سمپاد و حدود چهار هزار مدرسه دیگر داریم؛ این نسبت یک به صد است، مثلا در چهارمحال‌وبختیاری فقط دو مرکز سمپاد موجود است. آیا با منحل‌شدن مدارس سمپاد و اضافه‌شدن امکانات آنها به سایر مدارس تغییر محسوسی در کیفیت مدارس دولتی ایجاد می‌شود؟
3) دولت وظیفه دارد برای همه دانش‌آموزان امکانات تحصیل فراهم کند برای این کار بودجه ۱۱‌میلیاردی اختصاص داده‌شده، کفایت می‌کند. راه‌حل دولت برای این معضل به جای تجهیز همه مدارس، منحل‌کردن مدارس تجهیز‌شده است تا تفاوت احساس نشود!
4) به‌دلیل کم‌کاری بعضی از مسئولان امکانات برای همه فراهم نمی‌شود، منطق حکم می‌کند این امکانات محدود در اختیار افراد مستعدتر قرار گیرد. با حذف سمپاد این امکانات محدود در اختیار پولدارترها در مدارس غیرانتفاعی قرار می‌گیرد.
عده‌ای دیگر سمپاد را مراکزی برای فرار مغز‌ها می‌خوانند، درحالی‌که مغزهای کشور پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه‌ها مهاجرت می‌کنند؛ هیچ سمپادی از دبیرستان به خارج از کشور نرفته است (به‌واسطه استعداد و تحصیل). افزون بر این، تا به حال آماری مشخص و منبع دقیقی مبنی بر اینکه چه تعداد از فارغ‌التحصیلان مراکز سمپاد از ایران مهاجرت کرده‌اند، ارائه نشده است چه‌بسا گاهی در دانشگاه‌های مطرح می‌بینیم که تعداد غیرسمپادی‌های مهاجرت‌کرده بیشتر است بهترین راهکار حل این مشکل تغییر سبک سؤالات آزمون ورودی به سبک سؤالات چندین سال قبل است که خواندن مطالب حفظی و تست‌زنی‌های چندساله تأثیری در روند پاسخ‌گویی به سؤالات نداشت؛ زیرا سؤالات به صورت کارشناسی‌شده هوش را مورد سنجش قرار می‌داد و نه سخت‌کوشی را. جالب این که کسانی بحث استرس‌زابودن آزمون را مطرح می‌کنند که خود از عاملان تغییر سبک استاندارد آزمون تیزهوشان بوده‌اند.

مدتی است خبر حذف ناگهانی آزمون‌های ورودی دوره اول مدارس سمپاد (تیزهوشان) و نمونه، دوستداران علم و حامیان استعدادهای کشور را نگران کرده است؛ دلایلی که به نظر می‌رسد بیشتر جنبه ظاهری و توجیهی دارند. در این نوشته مختصرا به برخی شبهاتی که به بدنه سمپاد وارد می‌کنند، می‌پردازیم. هرگاه بحث سمپاد می‌شود عده‌ای آن را تبعیض می‌دانند درحالی‌که سمپاد عینی‌ترین مصداق عدالت آموزشی در سیستم آموزش‌وپرورش ماست. شبهه وارده دیگر این است که امکانات صرف یک عده خاص می‌شود درصورتی‌که همه باید امکانات داشته باشند.
1) هزینه مدارس سمپاد به صورت خودگردان از اولیای بچه‌ها و خیرین تهیه می‌شود و از این جهت تفاوت آن با مدارس غیردولتی این است که شهریه به نسبت غیرانتفاعی بسیار کمتر است، این شهریه اجباری نیست، تمام شهریه دریافتی صرف بچه‌ها می‌شود و دولت هزینه خاصی درمقایسه ‌با سایر مدارس برای سمپاد نمی‌کند.
2) تعداد مراکز سمپاد در مقایسه‌ با دیگر مدارس بسیار کم است. در تهران ۴۰ سمپاد و حدود چهار هزار مدرسه دیگر داریم؛ این نسبت یک به صد است، مثلا در چهارمحال‌وبختیاری فقط دو مرکز سمپاد موجود است. آیا با منحل‌شدن مدارس سمپاد و اضافه‌شدن امکانات آنها به سایر مدارس تغییر محسوسی در کیفیت مدارس دولتی ایجاد می‌شود؟
3) دولت وظیفه دارد برای همه دانش‌آموزان امکانات تحصیل فراهم کند برای این کار بودجه ۱۱‌میلیاردی اختصاص داده‌شده، کفایت می‌کند. راه‌حل دولت برای این معضل به جای تجهیز همه مدارس، منحل‌کردن مدارس تجهیز‌شده است تا تفاوت احساس نشود!
4) به‌دلیل کم‌کاری بعضی از مسئولان امکانات برای همه فراهم نمی‌شود، منطق حکم می‌کند این امکانات محدود در اختیار افراد مستعدتر قرار گیرد. با حذف سمپاد این امکانات محدود در اختیار پولدارترها در مدارس غیرانتفاعی قرار می‌گیرد.
عده‌ای دیگر سمپاد را مراکزی برای فرار مغز‌ها می‌خوانند، درحالی‌که مغزهای کشور پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه‌ها مهاجرت می‌کنند؛ هیچ سمپادی از دبیرستان به خارج از کشور نرفته است (به‌واسطه استعداد و تحصیل). افزون بر این، تا به حال آماری مشخص و منبع دقیقی مبنی بر اینکه چه تعداد از فارغ‌التحصیلان مراکز سمپاد از ایران مهاجرت کرده‌اند، ارائه نشده است چه‌بسا گاهی در دانشگاه‌های مطرح می‌بینیم که تعداد غیرسمپادی‌های مهاجرت‌کرده بیشتر است بهترین راهکار حل این مشکل تغییر سبک سؤالات آزمون ورودی به سبک سؤالات چندین سال قبل است که خواندن مطالب حفظی و تست‌زنی‌های چندساله تأثیری در روند پاسخ‌گویی به سؤالات نداشت؛ زیرا سؤالات به صورت کارشناسی‌شده هوش را مورد سنجش قرار می‌داد و نه سخت‌کوشی را. جالب این که کسانی بحث استرس‌زابودن آزمون را مطرح می‌کنند که خود از عاملان تغییر سبک استاندارد آزمون تیزهوشان بوده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.