|

نگرانی چرا؟

صادق زیباکلام . تحلیلگر سیاسی

تمایل «جک استراو» وزیر خارجه اسبق انگلستان برای سفر به ایران جهت دیدار با رییس‌جمهور منتخب، استقبال «ویلیام هیگ» وزیر خارجه فعلی آن کشور از انتخاب آقای روحانی، نامه نزدیک به 120 نماینده کنگره آمریکا به پرزیدنت «اوباما» مبنی بر حمایت و مدارا با روحانی و به‌تعویق‌انداختن تصویب تشدید تحریم‌های سالانه علیه ایران، از جمله استقبال‌هایی بوده که غربی‌ها از انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم و برگزیده‌شدن آقای روحانی توسط اکثریت ملت ایران، صورت داده‌اند. به نظر می‌رسد «واشنگتن» و «لندن» متوجه اهمیت انتخاب روحانی شده‌اند و برخلاف اشتباه فاحشی که 16 سال پیش در دوران خاتمی کردند، نمی‌خواهند این فرصت جدید را که 19میلیون‌نفر از مردم ایران در رای تاریخی که به آقای روحانی در 24 خرداد ایجاد کردند را هدر دهند. می‌توان گفت دست‌کم برخی از محافل غربی مایل هستند که با آمدن آقای روحانی فصلی جدید آغاز شود تا شاید - و فقط هم شاید- بهبودی ولو نسبی در مناسبات ایران و غرب به وجود‌ آید. ضمن اینکه این «اشتیاق احتیاط‌آمیز» در غرب در حال پررنگ‌تر شدن است، به نظر می‌رسد که در داخل کشور خودمان، برخی چهره‌ها و شخصیت‌های اصولگرا نگران شده‌اند که مبادا تنش‌زدایی یا آتش‌بس میان ایران و غرب پدید‌ آید. به‌عنوان مثال، در حالی که گفت‌وگوی آقای استراو با بخش فارسی «بی‌بی‌سی» مشخص بود و ایشان به هیچ روی نگفته بود که می‌خواهند در مراسم تحلیف آقای روحانی حضور پیدا کنند، برخی رسانه‌های وابسته به جریانات اصولگرا، عمدا موضوع را به گونه‌ای مطرح کردند که انگار آقای استراو چمدان خود را بسته و عنقریب است که از تهران سردرآورد! یکی دیگر از بزرگان اصولگرا در مصاحبه‌ای اظهار کرد: «لندن در ابتدا باید از ملت ایران به واسطه نقش در فتنه 88 عذرخواهی نماید» و دیگری از این اصولگرایان اظهار کرده «هر نوع دعوتی از جک استروا به منظور شرکت در معارفه آقای روحانی غیرقانونی بوده و خلاف مصلحت نظام است.»اگر همین‌گونه پیش برویم، احتمالا از فردا و در پاسخ به موضع‌گیری قریب به 120نفر از نمایندگان کنگره ایالات متحده، این گروه از اصولگرایان خواهند گفت که «اگر آمریکایی‌ها حسن‌نیت دارند (که ندارند) اول دارایی‌های ما را که غیرقانونی 34 سال پیش بلوکه کردند آزاد نمایند» یا «اگر آمریکایی‌ها حسن‌نیت دارند (که ندارند) از زدن «ایرباس» ما در خلیج‌فارس رسما عذرخواهی نمایند» و ایضا همان ترجیع‌بند‌ها و فهرست کیفرخواست همیشگی علیه آمریکا؛ از جمله اینکه آن کشور باید در قبال نقش خود در کودتای 28 مرداد از ملت ایران ابتدا عذرخواهی کند، بعد خواهند گفت از... عذرخواهی کند؛ بعد سروقت پرونده‌های دوران انقلاب، بعد از انقلاب، جنگ تحمیلی، تحریم‌ها و... خواهند رفت.
بحث بر سر فهرست این کیفرخواست‌ها نیست، بحث بر سر آن نیست که آیا سیاست‌های شاه سابق توسط آمریکایی‌ها دیکته می‌شد یا آنکه بسیاری از آنها مولود فکر شاه و مسوولان رژیم وی بوده است. بحث بر سر آن است که در ایران و پس از هشت‌سال سیاست‌هایی که توسط دولت اصولگرایان از سال 84 تا امروز اعمال شد، مردم رییس‌جمهوری را انتخاب کرده‌اند به این امید که در آن سیاست‌ها، تغییراتی صورت گیرد. به بیان ساده‌تر، اگر مردم همچنان خواهان تداوم سیاست‌های هشت‌سال گذشته بودند، می‌توانستند نامزد دیگری را انتخاب کنند اما آنها به آقای روحانی اقبال کردند با علم به اینکه ایشان از رادیکالیزم و ادامه سیاست‌های خارجی تنش‌آفرین، فاصله خواهد گرفت. دست‌کم این مقدار را آقای روحانی به وضوح در مناظره‌هایشان نشان دادند. سوال این است: چرا از استقبال غربی‌ها از انتخاب آقای روحانی استقبال نکنیم؟ چرا اصرار داریم که این فرصت را از بین ببریم؟ به علاوه، این استقبال و چراغ سبز که به سمت اصولگرایان گرفته نشده است. اگر موضع‌گیری جک استراو یا 120نفر از نمایندگان کنگره یا 29 مقام سابق بعد از انتخاب آقای احمدی‌نژاد در سال‌های 84 یا 88 اتفاق افتاده بود اصولگرایان حق داشتند آن را نادیده بگیرند و همچنان بر همان طبل سابق بکوبند. اما استقبال غربی‌ها به دنبال انتخاب آقای دکتر روحانی بوده است. نگرانی یا عدم‌استقبال اصولگرایان از «شاخه زیتون» غربی‌ها برای آقای روحانی و پاسخ‌دادن آنان به جای آقای روحانی، در حقیقت نادیده‌گرفتن تمایل و نظر قریب به 19میلیون رای‌دهنده‌ای است که در 24 خرداد، آقای روحانی و اصلاحات و اعتدال را برگزیدند. به بیان دیگر، ابتدایی‌ترین اصول مردمسالاری به ما می‌گوید اگر هم قرار است پاسخ منفی به استقبال غربی‌ها از سوی آقای روحانی داده شود، این پاسخ باید توسط خود وی صورت گیرد نه اینکه دیگران از سوی او و به نام او، چنین پاسخی به غربی‌ها بدهند.
تمایل «جک استراو» وزیر خارجه اسبق انگلستان برای سفر به ایران جهت دیدار با رییس‌جمهور منتخب، استقبال «ویلیام هیگ» وزیر خارجه فعلی آن کشور از انتخاب آقای روحانی، نامه نزدیک به 120 نماینده کنگره آمریکا به پرزیدنت «اوباما» مبنی بر حمایت و مدارا با روحانی و به‌تعویق‌انداختن تصویب تشدید تحریم‌های سالانه علیه ایران، از جمله استقبال‌هایی بوده که غربی‌ها از انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم و برگزیده‌شدن آقای روحانی توسط اکثریت ملت ایران، صورت داده‌اند. به نظر می‌رسد «واشنگتن» و «لندن» متوجه اهمیت انتخاب روحانی شده‌اند و برخلاف اشتباه فاحشی که 16 سال پیش در دوران خاتمی کردند، نمی‌خواهند این فرصت جدید را که 19میلیون‌نفر از مردم ایران در رای تاریخی که به آقای روحانی در 24 خرداد ایجاد کردند را هدر دهند. می‌توان گفت دست‌کم برخی از محافل غربی مایل هستند که با آمدن آقای روحانی فصلی جدید آغاز شود تا شاید - و فقط هم شاید- بهبودی ولو نسبی در مناسبات ایران و غرب به وجود‌ آید. ضمن اینکه این «اشتیاق احتیاط‌آمیز» در غرب در حال پررنگ‌تر شدن است، به نظر می‌رسد که در داخل کشور خودمان، برخی چهره‌ها و شخصیت‌های اصولگرا نگران شده‌اند که مبادا تنش‌زدایی یا آتش‌بس میان ایران و غرب پدید‌ آید. به‌عنوان مثال، در حالی که گفت‌وگوی آقای استراو با بخش فارسی «بی‌بی‌سی» مشخص بود و ایشان به هیچ روی نگفته بود که می‌خواهند در مراسم تحلیف آقای روحانی حضور پیدا کنند، برخی رسانه‌های وابسته به جریانات اصولگرا، عمدا موضوع را به گونه‌ای مطرح کردند که انگار آقای استراو چمدان خود را بسته و عنقریب است که از تهران سردرآورد! یکی دیگر از بزرگان اصولگرا در مصاحبه‌ای اظهار کرد: «لندن در ابتدا باید از ملت ایران به واسطه نقش در فتنه 88 عذرخواهی نماید» و دیگری از این اصولگرایان اظهار کرده «هر نوع دعوتی از جک استروا به منظور شرکت در معارفه آقای روحانی غیرقانونی بوده و خلاف مصلحت نظام است.»اگر همین‌گونه پیش برویم، احتمالا از فردا و در پاسخ به موضع‌گیری قریب به 120نفر از نمایندگان کنگره ایالات متحده، این گروه از اصولگرایان خواهند گفت که «اگر آمریکایی‌ها حسن‌نیت دارند (که ندارند) اول دارایی‌های ما را که غیرقانونی 34 سال پیش بلوکه کردند آزاد نمایند» یا «اگر آمریکایی‌ها حسن‌نیت دارند (که ندارند) از زدن «ایرباس» ما در خلیج‌فارس رسما عذرخواهی نمایند» و ایضا همان ترجیع‌بند‌ها و فهرست کیفرخواست همیشگی علیه آمریکا؛ از جمله اینکه آن کشور باید در قبال نقش خود در کودتای 28 مرداد از ملت ایران ابتدا عذرخواهی کند، بعد خواهند گفت از... عذرخواهی کند؛ بعد سروقت پرونده‌های دوران انقلاب، بعد از انقلاب، جنگ تحمیلی، تحریم‌ها و... خواهند رفت.
بحث بر سر فهرست این کیفرخواست‌ها نیست، بحث بر سر آن نیست که آیا سیاست‌های شاه سابق توسط آمریکایی‌ها دیکته می‌شد یا آنکه بسیاری از آنها مولود فکر شاه و مسوولان رژیم وی بوده است. بحث بر سر آن است که در ایران و پس از هشت‌سال سیاست‌هایی که توسط دولت اصولگرایان از سال 84 تا امروز اعمال شد، مردم رییس‌جمهوری را انتخاب کرده‌اند به این امید که در آن سیاست‌ها، تغییراتی صورت گیرد. به بیان ساده‌تر، اگر مردم همچنان خواهان تداوم سیاست‌های هشت‌سال گذشته بودند، می‌توانستند نامزد دیگری را انتخاب کنند اما آنها به آقای روحانی اقبال کردند با علم به اینکه ایشان از رادیکالیزم و ادامه سیاست‌های خارجی تنش‌آفرین، فاصله خواهد گرفت. دست‌کم این مقدار را آقای روحانی به وضوح در مناظره‌هایشان نشان دادند. سوال این است: چرا از استقبال غربی‌ها از انتخاب آقای روحانی استقبال نکنیم؟ چرا اصرار داریم که این فرصت را از بین ببریم؟ به علاوه، این استقبال و چراغ سبز که به سمت اصولگرایان گرفته نشده است. اگر موضع‌گیری جک استراو یا 120نفر از نمایندگان کنگره یا 29 مقام سابق بعد از انتخاب آقای احمدی‌نژاد در سال‌های 84 یا 88 اتفاق افتاده بود اصولگرایان حق داشتند آن را نادیده بگیرند و همچنان بر همان طبل سابق بکوبند. اما استقبال غربی‌ها به دنبال انتخاب آقای دکتر روحانی بوده است. نگرانی یا عدم‌استقبال اصولگرایان از «شاخه زیتون» غربی‌ها برای آقای روحانی و پاسخ‌دادن آنان به جای آقای روحانی، در حقیقت نادیده‌گرفتن تمایل و نظر قریب به 19میلیون رای‌دهنده‌ای است که در 24 خرداد، آقای روحانی و اصلاحات و اعتدال را برگزیدند. به بیان دیگر، ابتدایی‌ترین اصول مردمسالاری به ما می‌گوید اگر هم قرار است پاسخ منفی به استقبال غربی‌ها از سوی آقای روحانی داده شود، این پاسخ باید توسط خود وی صورت گیرد نه اینکه دیگران از سوی او و به نام او، چنین پاسخی به غربی‌ها بدهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.