|

گفت‌وگو با پويا بادکوبه به بهانه حضور در جشنواره فیلم برلین

به حضور «درساژ» در عرصه‌هاي جهاني خوش‌بينم

بهناز شيرباني: سينماي ايران حضور پررنگي در شصت‌وهشتمين جشنواره فيلم برلين دارد؛ «خوک»، تازه‌ترين ساخته ماني حقيقي، در اين رويداد هنري حضور دارد. ماني حقيقي در سال ١٣٩٤ نيز با فيلم «اژدها وارد مي‌شود!»، در بخش مسابقه برلين حضور داشت. او در سال ١٣٨٤ با فيلم «کارگران مشغول کارند» و در سال ١٣٩٠ نيز با فيلم «پذيرايي ساده» در اين رويداد حاضر بوده است. از طرف ديگر، فيلم «هندي و هرمز» به کارگرداني عباس اميني نیز به بخش «نسل» شصت‌وهشتمين جشنواره فيلم برلين راه يافت. اين فيلم به همراه فيلم «درساژ» به کارگرداني پويا بادکوبه، دو نماينده سينماي ايران در بخش «نسل» جشنواره برلين هستند. بخشي که مخصوص به فيلم‌هايي براي نوجوانان بالاي ۱۴ سال است. عباس اميني نيز پيش از اين با اولين ساخته‌اش، «والدراما»، در بخش «نسل» شصت‌وششمين دوره جشنواره فيلم برلين حضور داشته و اين دومين تجربه حضور او در اين رويداد مهم سينمايي است. «درساژ» اولين فيلم بلند سينمايي پويا بادکوبه به تهيه‌کنندگي روح‌الله برادري و سميرا برادري است که مدتي قبل براي حضور در جشنواره فيلم فجر اعلام آمادگي کرد؛ اما در نهايت در فهرست نهايي فيلم‌هاي حاضر در جشنواره انتخاب نشد و نخستين نمايش خود را در جشنواره فيلم برلين تجربه خواهد کرد. در اين فيلم، علي مصفا، شبنم مقدمي، هوشنگ توکلي، عليرضا ثاني‌فر، عليرضا آقاخاني، سيامک اديب، جلال فاطمي، لويي سيفي، يسنا ميرطهماسب، باسط رضايي، به‌آفريد غفاريان، شايان فصيح‌زاده، رامبد مطلبي و معرفي نگار مقدم ايفاي نقش مي‌کنند. به بهانه حضور «درساژ» در جشنواره برلين، با پويا بادکوبه گفت‌وگويي داشته‌ايم که در ادامه مي‌خوانيد:
«درساژ» در فهرست نهايي هيئت انتخاب جشنواره فيلم فجر انتخاب نشد؛ اما در فاصله‌اي کوتاه در فستيوال فيلم برلين پذيرفته شد که این قطعا براي فيلم‌سازي که نخستين تجربه ساخت فيلم بلندش را پشت سر گذاشته، اتفاق مهمي است. پيش از حضور در فستيوال‌هاي دنيا، تا چه اندازه ديده‌شدن در جشنواره فيلم فجر براي شما اهميت داشت؟
قطعا از اينکه «درساژ» در جشنواره فيلم فجر پذيرفته نشد، ناراحتم. اين جشنواره از قديمي‌ترين و معتبرترين جشنواره‌هاي کشور است و مخاطب براي نخستين‌بار فيلم را در جشنواره مي‌بيند. از اينکه فيلم در فجر پذيرفته نشد و به برلين رفت، خوشحال نيستم. جشنواره برلين جشنواره‌ای جهاني است و بالطبع استراتژي خاص خودش را دارد و متأسفم که هيئت انتخاب جشنواره فيلم فجر، «درساژ» را دوست نداشته است. به‌هرحال این فیلم اولويت هيئت انتخاب نبوده است؛ شايد نقدم به جشنواره فيلم فجر نیز از نظر بي‌ثباتي اين جشنواره است.
اين بي‌ثباتي را در چه مي‌بينيد؟
جشنواره‌اي که شرايط و قوانين باثباتي دارد، شرايط آن در طول زمان حفظ مي‌شود. رابطه فيلم‌ساز با جشنواره نيز رابطه‌ای دوطرفه است و ضلع سوم اين اتفاق، مخاطبان هستند. رشد با سياست متغير صورت نمي‌گيرد. نمي‌خواهم اصل تغيير را زير سؤال ببرم، بلکه نقد من به تغييرات بي‌ثبات است. سياست‌هاي جشنواره فيلم فجر نمي‌تواند درست و دقيق باشد. درباره فيلم خودم صحبت مي‌کنم که بر اساس يک دغدغه ساخته شد؛ چراکه بخش مهم و بيشتر جامعه ما قشر نوجوان و جوان هستند. بايد به اين فکر کرد تا چه حد اين قشر سينما مي‌روند و نيازهايشان چيست. وقتی جشنواره فيلم فجر فقط 22 فيلم را انتخاب مي‌کند، اینکه اساسا چه اندازه به فيلم‌اولي‌ها شانس حضور داده مي‌شود، مسئله ديگري می‌شود؛ فيلم‌سازان اول که با مخاطب حرف جديدتري دارند و در کل حضور فيلم‌هاي آنها در جشنواره‌اي مثل فجر مي‌تواند به نفع اتفاق‌هاي فرهنگي جامعه باشد. از اين نظر، از تغييرات امسال جشنواره به‌عنوان تغييراتي که چندان مؤثر نيستند، صحبت مي‌کنم. قصد من از ساخت اين فيلم پرداختن به نوجوانان و جوانان جامعه‌ام بود و آسيب‌هايي که در اين فيلم بررسي مي‌شوند، مي‌توانند آگاهي‌دهنده باشند و بالطبع از اين جهت نگاه هيئت انتخاب و نوع پذيرش فيلم‌ها تا حدودی برايم سؤال‌برانگيز بود.
جشنواره فيلم برلين نخستين حضور جهاني اين فيلم و مواجه‌شدنش با مخاطب بين‌المللي است.فکر مي‌کنيد تا چه حد مي‌تواند در ارتباط‌گرفتن با مخاطب خارجي موفق عمل کند؟
تصور مي‌کنم موضوع فيلم جهاني است. نوع پرداخت، قصه و فضايي که فيلم در آن ساخته شده است، به نظرم به گونه‌اي است که مي‌تواند با مخاطب جهاني ارتباط برقرار کند. فارغ از اينکه اين فيلم نخستين تجربه ساخت فيلم بلند من است، به حضورش در عرصه‌هاي جهاني خوش‌بينم.

بهناز شيرباني: سينماي ايران حضور پررنگي در شصت‌وهشتمين جشنواره فيلم برلين دارد؛ «خوک»، تازه‌ترين ساخته ماني حقيقي، در اين رويداد هنري حضور دارد. ماني حقيقي در سال ١٣٩٤ نيز با فيلم «اژدها وارد مي‌شود!»، در بخش مسابقه برلين حضور داشت. او در سال ١٣٨٤ با فيلم «کارگران مشغول کارند» و در سال ١٣٩٠ نيز با فيلم «پذيرايي ساده» در اين رويداد حاضر بوده است. از طرف ديگر، فيلم «هندي و هرمز» به کارگرداني عباس اميني نیز به بخش «نسل» شصت‌وهشتمين جشنواره فيلم برلين راه يافت. اين فيلم به همراه فيلم «درساژ» به کارگرداني پويا بادکوبه، دو نماينده سينماي ايران در بخش «نسل» جشنواره برلين هستند. بخشي که مخصوص به فيلم‌هايي براي نوجوانان بالاي ۱۴ سال است. عباس اميني نيز پيش از اين با اولين ساخته‌اش، «والدراما»، در بخش «نسل» شصت‌وششمين دوره جشنواره فيلم برلين حضور داشته و اين دومين تجربه حضور او در اين رويداد مهم سينمايي است. «درساژ» اولين فيلم بلند سينمايي پويا بادکوبه به تهيه‌کنندگي روح‌الله برادري و سميرا برادري است که مدتي قبل براي حضور در جشنواره فيلم فجر اعلام آمادگي کرد؛ اما در نهايت در فهرست نهايي فيلم‌هاي حاضر در جشنواره انتخاب نشد و نخستين نمايش خود را در جشنواره فيلم برلين تجربه خواهد کرد. در اين فيلم، علي مصفا، شبنم مقدمي، هوشنگ توکلي، عليرضا ثاني‌فر، عليرضا آقاخاني، سيامک اديب، جلال فاطمي، لويي سيفي، يسنا ميرطهماسب، باسط رضايي، به‌آفريد غفاريان، شايان فصيح‌زاده، رامبد مطلبي و معرفي نگار مقدم ايفاي نقش مي‌کنند. به بهانه حضور «درساژ» در جشنواره برلين، با پويا بادکوبه گفت‌وگويي داشته‌ايم که در ادامه مي‌خوانيد:
«درساژ» در فهرست نهايي هيئت انتخاب جشنواره فيلم فجر انتخاب نشد؛ اما در فاصله‌اي کوتاه در فستيوال فيلم برلين پذيرفته شد که این قطعا براي فيلم‌سازي که نخستين تجربه ساخت فيلم بلندش را پشت سر گذاشته، اتفاق مهمي است. پيش از حضور در فستيوال‌هاي دنيا، تا چه اندازه ديده‌شدن در جشنواره فيلم فجر براي شما اهميت داشت؟
قطعا از اينکه «درساژ» در جشنواره فيلم فجر پذيرفته نشد، ناراحتم. اين جشنواره از قديمي‌ترين و معتبرترين جشنواره‌هاي کشور است و مخاطب براي نخستين‌بار فيلم را در جشنواره مي‌بيند. از اينکه فيلم در فجر پذيرفته نشد و به برلين رفت، خوشحال نيستم. جشنواره برلين جشنواره‌ای جهاني است و بالطبع استراتژي خاص خودش را دارد و متأسفم که هيئت انتخاب جشنواره فيلم فجر، «درساژ» را دوست نداشته است. به‌هرحال این فیلم اولويت هيئت انتخاب نبوده است؛ شايد نقدم به جشنواره فيلم فجر نیز از نظر بي‌ثباتي اين جشنواره است.
اين بي‌ثباتي را در چه مي‌بينيد؟
جشنواره‌اي که شرايط و قوانين باثباتي دارد، شرايط آن در طول زمان حفظ مي‌شود. رابطه فيلم‌ساز با جشنواره نيز رابطه‌ای دوطرفه است و ضلع سوم اين اتفاق، مخاطبان هستند. رشد با سياست متغير صورت نمي‌گيرد. نمي‌خواهم اصل تغيير را زير سؤال ببرم، بلکه نقد من به تغييرات بي‌ثبات است. سياست‌هاي جشنواره فيلم فجر نمي‌تواند درست و دقيق باشد. درباره فيلم خودم صحبت مي‌کنم که بر اساس يک دغدغه ساخته شد؛ چراکه بخش مهم و بيشتر جامعه ما قشر نوجوان و جوان هستند. بايد به اين فکر کرد تا چه حد اين قشر سينما مي‌روند و نيازهايشان چيست. وقتی جشنواره فيلم فجر فقط 22 فيلم را انتخاب مي‌کند، اینکه اساسا چه اندازه به فيلم‌اولي‌ها شانس حضور داده مي‌شود، مسئله ديگري می‌شود؛ فيلم‌سازان اول که با مخاطب حرف جديدتري دارند و در کل حضور فيلم‌هاي آنها در جشنواره‌اي مثل فجر مي‌تواند به نفع اتفاق‌هاي فرهنگي جامعه باشد. از اين نظر، از تغييرات امسال جشنواره به‌عنوان تغييراتي که چندان مؤثر نيستند، صحبت مي‌کنم. قصد من از ساخت اين فيلم پرداختن به نوجوانان و جوانان جامعه‌ام بود و آسيب‌هايي که در اين فيلم بررسي مي‌شوند، مي‌توانند آگاهي‌دهنده باشند و بالطبع از اين جهت نگاه هيئت انتخاب و نوع پذيرش فيلم‌ها تا حدودی برايم سؤال‌برانگيز بود.
جشنواره فيلم برلين نخستين حضور جهاني اين فيلم و مواجه‌شدنش با مخاطب بين‌المللي است.فکر مي‌کنيد تا چه حد مي‌تواند در ارتباط‌گرفتن با مخاطب خارجي موفق عمل کند؟
تصور مي‌کنم موضوع فيلم جهاني است. نوع پرداخت، قصه و فضايي که فيلم در آن ساخته شده است، به نظرم به گونه‌اي است که مي‌تواند با مخاطب جهاني ارتباط برقرار کند. فارغ از اينکه اين فيلم نخستين تجربه ساخت فيلم بلند من است، به حضورش در عرصه‌هاي جهاني خوش‌بينم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.