شوراهای آموزشوپرورش، توسعه پایدار و مشارکت
حمیدرضا میرزایی*: از ابتدای انقلاب اسلامی شعار راهبری نظام جمهوری اسلامی، تکیه بر قدرت مردم بوده است. برهمیناساس در تمام فرازونشیبهای حیات سیاسیاجتماعی خود از قبیل جنگ تحمیلی، بازسازی و سازندگی و حتی در ابتدا برای تحقق جامعه مدنی، مردم حضوری پرشور، ایثارگرانه و همهجانبه داشتهاند. دولت تدبیر و امید جناب آقای روحانی هم راهبرد خود را براساس مشارکت و تمرکززدایی بنا نهاده است.
بدون تردید، دستگاه گسترده و عظیم آموزشوپرورش با 13میلیون دانشآموز و یکمیلیون کارمند (آموزشی و اداری)، از این قاعده مستثنا نبوده و بدون حضور و مشارکت فعال نهادهای دولتی و غیردولتی، اولیای محترم دانشآموزان و ... در زمینههای گوناگون فکری، معنوی و مادی و... راه به جایی نخواهد برد و سیاستها و راهکارهایی همچون تفویض اختیار، تمرکززدایی، مدرسهمحوری، مشارکتجویی و در سطح عالیتر، تشکیل شوراهای آموزشوپرورش به این منظور اتخاذ شده است تا زمینه مناسبی برای کشاندن چالشهای آموزشوپرورش به سطح جامعه و درگیرکردن افکار عمومی با مسئله تعلیم و تربیت و هموارکردن راه سعادت دانشآموز به دست خود او و بهکمک معلم و والدین خود فراهم آید.
امروزه دستیابی به توسعه پایدار و سازهسازی فرهنگی فقط از طریق مشارکت عمومی بخشهای دولتی و غیردولتی و آحاد مردم در تعلیم و تربیت ممکن است. دیرزمانی است که در کشورهای توسعهیافته به این نکته مهم بسیار توجه شده و نقش مشارکت مردم، ازجمله والدین دانشآموزان، سازمانهای دولتی و غیردولتی و... در فرایند آموزشوپرورش بهخوبی دیده شده و حتی بسیاری از سیاستگذاریها و تصمیمسازیهای منطقهای از این طریق به مردم واگذار شده است. آنها دریافتهاند آموزشوپرورش بالنده، فعال و پویا با دانشآموزانی سرزنده، پرتحرک و جویای دانش در گرو تعامل، مشارکت و تعاطی افکار و اندیشهها و حمایتهای مادی و معنوی همه اقشار جامعه است. شوراهای آموزشوپرورش نمونهای از این حضور و مشارکت است که بحمدالله در کشور ما سابقه و جایگاه خوبی دارد.
شوراهای آموزشوپرورش که در پی تصویب قانون این شوراها در 26 دی سال 72 تشکیل شد و بهتدریج در همه کشور گسترش یافت، حلقه مستحکم، قابل اعتماد و قانونمندی برای اتصال گروههای مختلف جامعه با نظام تعلیم و تربیت و نمود و سمبل عینی مشارکت همهجانبه مردم و مسئولان با آموزشوپرورش است که چندسالی است در بوته عمل توان و قابلیت خود را به نمایش گذاشته و جایگاه واقعی خود را در این تشکیلات عظیم یافته است.
اگر بخواهیم عملکرد و نتیجه فعالیت این شوراها را نقد و بررسی کنیم، صرفنظر از برخی کاستیها و مشکلات موجود، باید به حق اذعان داشت که آموزشوپرورش ما اکنون از نظر فراهمکردن زمینه مشارکت عملی مردم به اعتبار وجود این شوراها بههیچوجه قابلمقایسهبا سه، چهار سال قبل نیست و جهشهای خوبی به سمت عدم تمرکز و سیاستگذاریهای محلی کرده و خیلی از تصمیمات اجرائی برای هریک از ادارات آموزشوپرورش در محل گرفته میشود. مسئولان سیاسی، بهویژه استانداران، باید تلاش کنند با ابتنا بر قوانین شوراهای آموزشوپرورش و ظرفیتهای مترقی آن آموزشوپرورش را در محک نقد و نظر قرار دهند و براساس اقتضائات، امکانات و شرایط محلی و منطقهای تصمیمات قانونمند، منسجم و عملی را به تصویب برسانند.
ارزش وجودی شوراهای آموزشوپرورش زمانی بهتر متبلور میشود که این نکته را در ذهن خود زنده کنیم که در هر شهرستان و منطقه در کشور پهناور ایران اسلامی، هر ماه 15 نفر از نخبگان و شایستگان و معتمدان آن شهر به ریاست فرماندار یا بخشدار خود بهعنوان شورای آموزشوپرورش آن شهر یا منطقه، جلسهای تشکیل میدهند و مجموعه مسائل مربوط به یک ماه تعلیموتربیت فرزندان خود را به بحث و بررسی گذاشته، نهایتا تصمیمات مفیدی در این زمینه اتخاذ میکنند و مصوبات این شوراها از مجاری قانونی و به قصد بهبود کیفیت آموزشی به اجرا درمیآید.
هماکنون در سراسر کشور 680 شورای آموزشوپرورش در حال فعالیت است که در سالهای اخیر مصوباتی در زمینههای مختلف آموزشی و پرورشی، اداری، مالی و توسعه فضاهای آموزشی گذرانده و به اجرا در آورده است که صرفنظر از آثار مثبت این تصمیمات، وجود این حجم عظیم فکری و این مشارکت وسیع مردمی خود سرمایهای ارزشمند و گرانبهاست که حفظ، تداوم و ارتقای آن میتواند آموزش و پرورشی فراگیر، خلاق و پویا را در آینده نهچندان دور برای مردم عزیزمان به ارمغان آورد.
امید است با تقویت جایگاه شوراهای آموزشوپرورش، گسترش فرهنگ مشارکت، تعامل و تعاون در امر تعلیم و تربیت که ریشه در فرهنگ اصیل اسلامی ما دارد، آینده روشنی را برای فرزندان خود و جامعه سربلندی برای ایران اسلامیمان بسازیم.
*رئیس اداره برنامهریزی شوراها
حمیدرضا میرزایی*: از ابتدای انقلاب اسلامی شعار راهبری نظام جمهوری اسلامی، تکیه بر قدرت مردم بوده است. برهمیناساس در تمام فرازونشیبهای حیات سیاسیاجتماعی خود از قبیل جنگ تحمیلی، بازسازی و سازندگی و حتی در ابتدا برای تحقق جامعه مدنی، مردم حضوری پرشور، ایثارگرانه و همهجانبه داشتهاند. دولت تدبیر و امید جناب آقای روحانی هم راهبرد خود را براساس مشارکت و تمرکززدایی بنا نهاده است.
بدون تردید، دستگاه گسترده و عظیم آموزشوپرورش با 13میلیون دانشآموز و یکمیلیون کارمند (آموزشی و اداری)، از این قاعده مستثنا نبوده و بدون حضور و مشارکت فعال نهادهای دولتی و غیردولتی، اولیای محترم دانشآموزان و ... در زمینههای گوناگون فکری، معنوی و مادی و... راه به جایی نخواهد برد و سیاستها و راهکارهایی همچون تفویض اختیار، تمرکززدایی، مدرسهمحوری، مشارکتجویی و در سطح عالیتر، تشکیل شوراهای آموزشوپرورش به این منظور اتخاذ شده است تا زمینه مناسبی برای کشاندن چالشهای آموزشوپرورش به سطح جامعه و درگیرکردن افکار عمومی با مسئله تعلیم و تربیت و هموارکردن راه سعادت دانشآموز به دست خود او و بهکمک معلم و والدین خود فراهم آید.
امروزه دستیابی به توسعه پایدار و سازهسازی فرهنگی فقط از طریق مشارکت عمومی بخشهای دولتی و غیردولتی و آحاد مردم در تعلیم و تربیت ممکن است. دیرزمانی است که در کشورهای توسعهیافته به این نکته مهم بسیار توجه شده و نقش مشارکت مردم، ازجمله والدین دانشآموزان، سازمانهای دولتی و غیردولتی و... در فرایند آموزشوپرورش بهخوبی دیده شده و حتی بسیاری از سیاستگذاریها و تصمیمسازیهای منطقهای از این طریق به مردم واگذار شده است. آنها دریافتهاند آموزشوپرورش بالنده، فعال و پویا با دانشآموزانی سرزنده، پرتحرک و جویای دانش در گرو تعامل، مشارکت و تعاطی افکار و اندیشهها و حمایتهای مادی و معنوی همه اقشار جامعه است. شوراهای آموزشوپرورش نمونهای از این حضور و مشارکت است که بحمدالله در کشور ما سابقه و جایگاه خوبی دارد.
شوراهای آموزشوپرورش که در پی تصویب قانون این شوراها در 26 دی سال 72 تشکیل شد و بهتدریج در همه کشور گسترش یافت، حلقه مستحکم، قابل اعتماد و قانونمندی برای اتصال گروههای مختلف جامعه با نظام تعلیم و تربیت و نمود و سمبل عینی مشارکت همهجانبه مردم و مسئولان با آموزشوپرورش است که چندسالی است در بوته عمل توان و قابلیت خود را به نمایش گذاشته و جایگاه واقعی خود را در این تشکیلات عظیم یافته است.
اگر بخواهیم عملکرد و نتیجه فعالیت این شوراها را نقد و بررسی کنیم، صرفنظر از برخی کاستیها و مشکلات موجود، باید به حق اذعان داشت که آموزشوپرورش ما اکنون از نظر فراهمکردن زمینه مشارکت عملی مردم به اعتبار وجود این شوراها بههیچوجه قابلمقایسهبا سه، چهار سال قبل نیست و جهشهای خوبی به سمت عدم تمرکز و سیاستگذاریهای محلی کرده و خیلی از تصمیمات اجرائی برای هریک از ادارات آموزشوپرورش در محل گرفته میشود. مسئولان سیاسی، بهویژه استانداران، باید تلاش کنند با ابتنا بر قوانین شوراهای آموزشوپرورش و ظرفیتهای مترقی آن آموزشوپرورش را در محک نقد و نظر قرار دهند و براساس اقتضائات، امکانات و شرایط محلی و منطقهای تصمیمات قانونمند، منسجم و عملی را به تصویب برسانند.
ارزش وجودی شوراهای آموزشوپرورش زمانی بهتر متبلور میشود که این نکته را در ذهن خود زنده کنیم که در هر شهرستان و منطقه در کشور پهناور ایران اسلامی، هر ماه 15 نفر از نخبگان و شایستگان و معتمدان آن شهر به ریاست فرماندار یا بخشدار خود بهعنوان شورای آموزشوپرورش آن شهر یا منطقه، جلسهای تشکیل میدهند و مجموعه مسائل مربوط به یک ماه تعلیموتربیت فرزندان خود را به بحث و بررسی گذاشته، نهایتا تصمیمات مفیدی در این زمینه اتخاذ میکنند و مصوبات این شوراها از مجاری قانونی و به قصد بهبود کیفیت آموزشی به اجرا درمیآید.
هماکنون در سراسر کشور 680 شورای آموزشوپرورش در حال فعالیت است که در سالهای اخیر مصوباتی در زمینههای مختلف آموزشی و پرورشی، اداری، مالی و توسعه فضاهای آموزشی گذرانده و به اجرا در آورده است که صرفنظر از آثار مثبت این تصمیمات، وجود این حجم عظیم فکری و این مشارکت وسیع مردمی خود سرمایهای ارزشمند و گرانبهاست که حفظ، تداوم و ارتقای آن میتواند آموزش و پرورشی فراگیر، خلاق و پویا را در آینده نهچندان دور برای مردم عزیزمان به ارمغان آورد.
امید است با تقویت جایگاه شوراهای آموزشوپرورش، گسترش فرهنگ مشارکت، تعامل و تعاون در امر تعلیم و تربیت که ریشه در فرهنگ اصیل اسلامی ما دارد، آینده روشنی را برای فرزندان خود و جامعه سربلندی برای ایران اسلامیمان بسازیم.
*رئیس اداره برنامهریزی شوراها
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.